Xung đột liên quan Iran năm 2026 gây gián đoạn hàng không Trung Đông, đồng thời phơi bày những điểm yếu về an ninh và khả năng chống chịu của sân bay quốc tế Dubai
Những bài học này đang được Dubai Airports tính đến trong quá trình quy hoạch sân bay Quốc tế Al Maktoum (DWC), trung tâm hàng không thế hệ mới của Dubai khi sân bay DXB sẽ hoàn toàn đóng cửa từ năm 2035.
Trong đó, DWC được thiết kế với 5 đường băng, công suất 160 triệu hành khách mỗi năm trên diện tích 168 km vuông (16.800 ha).
Xung đột giữaMỹ - Israel với Iran bùng phát từ ngày 28/2/2026 khiến không phận khu vực Trung Đông bị gián đoạn, kéo theo hàng loạt chuyến bay bị hủy, chậm hoặc chuyển hướng. Lượng hành khách tại sân bay Quốc tế Dubai (DXB) trong nửa đầu năm 2026 chỉ đạt 31,5 triệu lượt, giảm 31,3% so với khoảng 46 triệu lượt cùng kỳ năm trước. Số lượt máy bay cất, hạ cánh cũng giảm 32,1%.
Không chỉ chịu tác động từ việc đóng cửa và hạn chế không phận, DXB còn phải ứng phó với nguy cơ tấn công trực tiếp. Các bể chứa nhiên liệu trên mặt đất của sân bay đã bị trúng đạn, khiến hoạt động khai thác phải tạm ngừng.
Giám đốc điều hành Dubai Airports, Paul Griffiths cho biết sân bay đã ghi nhận 111 cảnh báo trong thời gian xung đột, trong đó 17 cảnh báo dẫn đến các cuộc tấn công. Phần lớn các vụ việc chỉ gây thiệt hại nhỏ, nhưng cho thấy những hạ tầng thiết yếu đặt trên mặt đất có thể trở thành điểm yếu đối với một trung tâm hàng không lớn.
Trong một cuộc phỏng vấn với Financial Times , CEO Griffiths cho biết việc phối hợp với chính quyền UAE và quân đội giúp sân bay nhanh chóng phản ứng trước các mối đe dọa, đưa hành khách tới những khu vực an toàn hơn khi cần thiết. Sau một số sự cố, sân bay thậm chí có thể nhận được thông báo an toàn chỉ khoảng 10 phút sau cảnh báo.
Kinh nghiệm từ DXB đang được đưa vào quá trình thiết kế DWC, nơi Dubai dự kiến từng bước chuyển hoạt động từ sân bay hiện tại.
Thay vì chỉ tập trung mở rộng công suất, Dubai Airports đang xem xét cách bảo vệ tốt hơn các cơ sở hạ tầng quan trọng trước nguy cơ máy bay không người lái và tên lửa.
Một trong những phương án là đưa các bể chứa nhiên liệu hàng không xuống lòng đất. Griffiths xác nhận đây là một trong những ý tưởng đang được xem xét, bên cạnh việc gia cố hoặc tăng cường khả năng chống chịu của các cơ sở hạ tầng thiết yếu khác.
Nhiên liệu là một trong những mắt xích quan trọng nhất của hoạt động sân bay nhưng cũng dễ trở thành mục tiêu nếu được lưu trữ tại các khu vực lộ thiên. Một vụ tấn công gây cháy hoặc làm hư hỏng hệ thống nhiên liệu có thể khiến khai thác bị gián đoạn ngay cả khi đường băng, nhà ga và các hệ thống khác vẫn còn nguyên vẹn.
Việc đưa kho nhiên liệu xuống lòng đất, kết hợp với các kết cấu được gia cố và hệ thống dự phòng, có thể giúp hạn chế nguy cơ một cuộc tấn công đơn lẻ gây gián đoạn trên diện rộng.
Theo Griffiths, bài toán không chỉ nằm ở khả năng xảy ra một cuộc tấn công mà còn ở hậu quả nếu sự cố xảy ra. Vì vậy, thiết kế hạ tầng mới phải cân bằng giữa xác suất rủi ro và mức độ thiệt hại tiềm tàng.
Bài học lớn hơn đối với DWC là khả năng chống chịu có thể trở thành một yêu cầu quan trọng ngang với công suất khai thác.
Trong một môi trường an ninh phức tạp, một sân bay quy mô lớn không chỉ cần đường băng và nhà ga có công suất cao mà còn phải duy trì hoạt động khi một số hạ tầng quan trọng bị tấn công hoặc tạm thời mất khả năng sử dụng.
Điều đó có thể thúc đẩy Dubai Airports thiết kế DWC với nhiều lớp bảo vệ hơn, gồm hạ tầng kiên cố, hệ thống cảnh báo nhanh, các khu vực trú ẩn hoặc di chuyển hành khách khi có nguy cơ và phương án dự phòng cho những hệ thống thiết yếu.
Khả năng phối hợp với cơ quan quân sự và dân phòng cũng trở thành một phần quan trọng của năng lực vận hành. Kinh nghiệm tại DXB cho thấy tốc độ nhận cảnh báo, đánh giá nguy cơ và khôi phục hoạt động có thể quyết định mức độ gián đoạn thực tế.
Dù chịu tác động lớn, DXB đang phục hồi nhanh khi các hãng hàng không từng bước nối lại mạng bay. Lượng hành khách tăng dần từ 2,5 triệu lượt trong tháng 3 lên 6,3 triệu lượt trong tháng 7 vừa qua.
Hơn 50 hãng hàng không đã quay trở lại DXB và dự kiến thêm nhiều hãng quốc tế nối lại dịch vụ. Griffiths cho biết 78% hành khách của sân bay đã quay trở lại, đồng thời kỳ vọng hoạt động sẽ phục hồi hoàn toàn vào đầu năm 2027.
DXB dự kiến đón khoảng 70 triệu hành khách trong năm 2026, thấp hơn đáng kể so với mức gần 100 triệu lượt từng được dự báo trước khi xung đột xảy ra.
Chiến lược dài hạn của Dubai trong việc phát triển DWC và từng bước chuyển hoạt động từ DXB vẫn không thay đổi. Tuy nhiên, cuộc xung đột năm 2026 có thể khiến tiêu chuẩn thiết kế của sân bay mới thay đổi đáng kể.
DWC không chỉ được kỳ vọng trở thành một trong những trung tâm hàng không lớn nhất thế giới mà còn phải có khả năng duy trì hoạt động, hạn chế thiệt hại và phục hồi nhanh khi xảy ra khủng hoảng.
Kho nhiên liệu dưới lòng đất, hạ tầng được gia cố, hệ thống cảnh báo sớm và các phương án vận hành dự phòng vì thế có thể trở thành những thành phần quan trọng trong thiết kế sân bay thế hệ mới của Dubai.
Cuộc xung đột đã cho thấy một bài toán mới đối với các trung tâm hàng không lớn: mở rộng công suất không còn đủ, mà hạ tầng phải được thiết kế để chống chịu trước những rủi ro an ninh ngày càng phức tạp.
