Toàn bộ chuyến bay trong tháng 2 giữa Trung Quốc và Nhật Bản bất ngờ biến mất khỏi lịch khai thác.
Theo dữ liệu từ nền tảng Flight Master, toàn bộ các chuyến bay dự kiến khai thác trong tháng 2 trên 49 đường bay giữa Trung Quốc và Nhật Bản đã bị hủy.
So với tháng 1, quy mô hủy chuyến tiếp tục gia tăng, phản ánh sự thu hẹp ngày càng rõ nét của mạng bay song phương. Riêng trong tháng 1, tỷ lệ hủy chuyến từ Trung Quốc sang Nhật Bản đạt 47,2%, tăng 7,8 điểm phần trăm so với tháng 12/2025.
Diễn biến này cho thấy đây không còn là điều chỉnh lịch bay mang tính mùa vụ, mà là phản ứng mang tính chiến lược của ngành hàng không Trung Quốc trước các yếu tố ngoài thị trường.
Song song với việc cắt giảm khai thác, ba hãng hàng không lớn nhất Trung Quốc gồm Air China, China Eastern Airlines và China Southern Airlines đã đồng loạt ban hành chính sách đặc biệt đối với vé trên các đường bay liên quan đến Nhật Bản.
Theo đó, hành khách đã mua hoặc xuất lại vé (Reissue) trước trưa 26/1 được phép đổi lịch bay miễn phí một lần (áp dụng chênh lệch giá nếu có) hoặc hoàn vé miễn phí với các chặng bay chưa sử dụng.
Đáng chú ý, chính sách này áp dụng cho toàn bộ các chuyến bay có điểm đi, điểm đến hoặc quá cảnh tại Nhật Bản trong giai đoạn từ ngày 29/3 đến 24/10/2026. Trước đó, thời hạn hoàn - đổi vé đã được gia hạn đến ngày 28/3, thời điểm khép lại mùa du lịch đông - xuân.
Việc tiếp tục kéo dài chính sách hỗ trợ vé đến cuối tháng 10 cho thấy các hãng hàng không đã đưa kịch bản nhu cầu suy giảm kéo dài tại thị trường Nhật Bản vào các tính toán khai thác trung hạn, thay vì chỉ coi đây là biến động tạm thời.
Tác động dây chuyền
Việc hủy chuyến trên diện rộng đã khiến công suất khai thác trên các đường bay Trung - Nhật sụt giảm sâu.
Phân tích lịch bay từ Aeroroutes cho thấy trong tháng 2 và 3/2026, các hãng Trung Quốc cắt giảm trên 60% số chuyến và số ghế so với kế hoạch.
Sự sụt giảm này buộc các hãng phải tái cấu trúc mạng bay quốc tế, điều chuyển tàu bay sang những thị trường có nhu cầu ổn định hơn như Đông Nam Á, Hàn Quốc hoặc các đường bay xa hơn, nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đội tàu trong bối cảnh tuyến Trung - Nhật không còn đảm bảo mức tải hấp dẫn.
Về phía Nhật Bản, sự suy giảm nhu cầu từ Trung Quốc tạo ra tác động dây chuyền rõ rệt đối với ngành du lịch.
Theo số liệu của chính phủ Nhật Bản, trong năm 2025, nước này đón khoảng 9,1 triệu lượt khách Trung Quốc, tăng 30% so với cùng kỳ năm trước, đưa Trung Quốc trở thành thị trường khách quốc tế lớn nhất.
Tuy nhiên, chỉ tính riêng trong tháng 12/2025, số lượng du khách Trung Quốc đến Nhật Bản đã giảm khoảng 45% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn khoảng 330.000 lượt người.
Việc hủy chuyến và giảm đặt chỗ từ Trung Quốc đã khiến nhiều doanh nghiệp lữ hành và dịch vụ du lịch Nhật Bản ghi nhận mức sụt giảm doanh thu đáng kể, đặc biệt trong các giai đoạn cao điểm như cuối năm và Tết Nguyên đán.
Một số ước tính ban đầu cho thấy nếu xu hướng này kéo dài, doanh thu du lịch của Nhật Bản có thể thiệt hại tới hàng tỷ USD mỗi năm.
Yếu tố ngoài thị trường
Nguyên nhân sâu xa của đợt cắt giảm quy mô lớn này không xuất phát từ yếu tố khai thác hay kinh tế thuần túy, mà gắn với căng thẳng ngoại giao giữa Bắc Kinh và Tokyo.
Đầu tháng 11/2025, phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae liên quan đến Đài Loan đã vấp phải phản ứng gay gắt từ phía Trung Quốc, bị coi là vượt qua “lằn ranh đỏ” trong quan hệ song phương.
Trong bối cảnh đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc liên tiếp khuyến cáo công dân không nên đi du lịch Nhật Bản, viện dẫn các yếu tố liên quan đến an ninh và tội phạm gia tăng.
Theo dữ liệu từ CCTV News và các nền tảng đặt vé trực tuyến, hơn 1.900 chuyến bay từ Trung Quốc tới Nhật Bản đã bị hủy chỉ tính riêng trong tháng 12/2025, tương đương hơn 40% số chuyến dự kiến.
Đầu tuần này, Trung Quốc tiếp tục khuyến cáo công dân hạn chế tới Nhật Bản trong dịp Tết Nguyên đán.
Trong thông báo ngày 26/1, Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho rằng “an ninh công cộng tại Nhật Bản đã xấu đi”, với nhiều hành vi phạm pháp nhắm vào công dân Trung Quốc, đồng thời đề cập tới việc một loạt trận động đất xảy ra tại một số khu vực ở Nhật Bản gây thiệt hại về người và tài sản.
Từ góc nhìn ngành, việc hủy toàn bộ chuyến bay trên 49 đường bay song phương là diễn biến hiếm gặp, thường chỉ xảy ra trong các giai đoạn khủng hoảng lớn như đại dịch, xung đột an ninh hoặc đứt gãy quan hệ ngoại giao.
Đợt điều chỉnh mạng bay Trung - Nhật lần này cho thấy các yếu tố địa chính trị có thể tác động trực tiếp và sâu sắc đến hàng không dân dụng.
