HĐND TP.HCM khóa X vừa thông qua danh mục bổ sung 5 dự án metro theo Nghị quyết 188, đồng thời giao UBND TP.HCM làm cơ quan có thẩm quyền thực hiện dự án đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành.
Tại Kỳ họp thứ 7 (kỳ họp chuyên đề) diễn ra chiều 26/12, HĐND TP.HCM đã thống nhất bổ sung 5 tuyến metro vào danh mục đầu tư, đồng thời giao UBND TP.HCM làm cơ quan có thẩm quyền triển khai dự án đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành.
Theo danh mục được thông qua, 5 tuyến metro bổ sung gồm: tuyến số 1 (Thành phố mới Bình Dương – Suối Tiên), tuyến số 2 (Thành phố Thủ Dầu Một – TP.HCM), tuyến số 3 (kết nối Vũng Tàu – Bà Rịa – Phú Mỹ), tuyến Thủ Thiêm – Long Thành và tuyến kéo dài metro Bến Thành – Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh và Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
UBND TP.HCM cho biết, việc sáp nhập các địa phương lân cận đã mở ra không gian phát triển mới, tạo điều kiện để thành phố rà soát tổng thể quy hoạch, sắp xếp lại thứ tự ưu tiên đầu tư hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông chiến lược.
Trong đó, hệ thống đường sắt đô thị được xác định là trụ cột nhằm tăng tỷ lệ vận tải công cộng, giảm áp lực cho đường bộ, bảo đảm phát triển bền vững và phù hợp với cấu trúc đô thị đa trung tâm sau sáp nhập.
Các tuyến metro mới được định hướng phát triển theo trục hướng tâm và vành đai, gắn với các cực tăng trưởng mới, các khu đô thị, trung tâm logistics và đặc biệt là các đầu mối hàng không lớn của khu vực phía Nam.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của danh mục lần này là các tuyến metro gắn trực tiếp với Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Sân bay Long Thành đã hoàn thành giai đoạn 1 và dự kiến khai thác thương mại từ giữa năm 2026, trở thành trung tâm trung chuyển hàng không mới của Việt Nam và khu vực.
Trong bối cảnh đó, nhu cầu kết nối hiệu quả giữa TP.HCM, sân bay Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành trở nên cấp thiết. Ngoài hệ thống đường bộ và cao tốc đang được đầu tư, Chính phủ đã nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu sớm triển khai tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành nhằm rút ngắn thời gian di chuyển giữa hai cảng hàng không, đồng thời tạo dư địa phát triển logistics, du lịch và kinh tế vùng.
Tuyến kéo dài metro Bến Thành – Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh và sân bay Long Thành được kỳ vọng sẽ giải quyết nhu cầu đi lại khối lượng lớn giữa TP.HCM và Đồng Nai bằng phương thức vận tải hiện đại, an toàn và thân thiện môi trường.
Khi hoàn thành, tuyến này không chỉ giúp khai thác hiệu quả sân bay Long Thành mà còn giảm tải đáng kể cho xa lộ Hà Nội và quốc lộ 51 – những trục giao thông thường xuyên quá tải.
Bên cạnh các tuyến hướng tâm, tuyến metro số 3 kết nối Vũng Tàu – Bà Rịa – Phú Mỹ được đánh giá có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển kinh tế biển và logistics hàng không – cảng biển.
Tuyến này kết nối các khu vực dọc hành lang ven biển với sân bay Long Thành và trung tâm đô thị Vũng Tàu, góp phần thúc đẩy du lịch, hình thành trục động lực kinh tế mới, đồng thời hỗ trợ xây dựng trung tâm logistics cấp quốc gia và Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ.
Các tuyến metro số 1 và số 2 kết nối Bình Dương – TP.HCM cũng được kỳ vọng tạo nên mạng lưới giao thông liền mạch giữa các trung tâm hành chính, chính trị và công nghiệp lớn của vùng.
Việc kết nối đồng bộ với tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên sẽ góp phần giảm áp lực cho các tuyến đường bộ huyết mạch như Mỹ Phước – Tân Vạn hay quốc lộ 13, đồng thời thúc đẩy mô hình phát triển đô thị nén theo định hướng TOD.
Trong số các dự án, tuyến Thủ Thiêm – Long Thành được xác định là dự án chiến lược và cấp bách. Tuyến dài khoảng 42 km, gồm 20 nhà ga và 1 depot, điểm đầu tại Thủ Thiêm (TP.HCM) và điểm cuối tại sân bay Long Thành, đi qua nhiều khu vực phát triển năng động của TP.HCM và Đồng Nai.
Dự án được triển khai theo hình thức PPP, dự kiến khởi công từ năm 2026 và hoàn thành vào năm 2031, với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 84.700 tỷ đồng.
Khi đưa vào khai thác, tuyến đường sắt này sẽ rút ngắn thời gian di chuyển giữa trung tâm TP.HCM và sân bay Long Thành xuống còn khoảng 40 phút, tạo ra trục kết nối nhanh, ổn định và có năng lực lớn cho hành khách hàng không.
