SpaceX và Louisiana công bố kế hoạch đầu tư 100 tỷ USD xây tổ hợp sản xuất, phóng Starship quy mô lớn, mở rộng mạnh năng lực khai thác tên lửa thế hệ mới.
Ngày 25/8, SpaceX và chính quyền bang Louisiana công bố kế hoạch đầu tư khoảng 100 tỷ USD để xây dựng một tổ hợp sản xuất và phóng Starship quy mô lớn tại khu vực Vermilion, đánh dấu bước mở rộng đáng kể năng lực khai thác tên lửa thế hệ mới của công ty.
Dự án mang tên Starbase Louisiana sẽ được xây dựng trên khu đất từng thuộc Exxon, gần đảo Pecan và dọc bờ Vịnh Mexico. SpaceX dự kiến bắt đầu xây dựng vào cuối năm 2027, với mục tiêu thực hiện những vụ phóng Starship đầu tiên tại đây sớm nhất vào năm 2029.
Theo Cơ quan Phát triển Kinh tế Louisiana, Starbase Louisiana sẽ trở thành cơ sở phóng lớn thứ tư của Mỹ và lớn nhất của SpaceX.
Khu phức hợp được quy hoạch thành 5 tổ hợp riêng biệt. Mỗi tổ hợp có 2 bệ phóng Starship và một hệ thống lưu trữ nhiên liệu, nâng tổng số lên 10 bệ phóng.
SpaceX không chỉ phát triển một địa điểm phóng mà còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái hạ tầng tương đối khép kín tại Louisiana, gồm cơ sở sản xuất nhiên liệu đẩy, nhà máy phát điện, khu xử lý phương tiện, cơ sở vận tải đường biển và khu nhà ở cho nhân viên cùng gia đình. Công ty cũng đang xem xét khả năng xây dựng một sân bay.
Chủ tịch SpaceX Gwynne Shotwell cho biết công ty hướng tới một cảng vũ trụ có khả năng chủ động cung cấp nhiên liệu và năng lượng. Louisiana được đánh giá có lợi thế về nguồn khí đốt tự nhiên, có thể phục vụ sản xuất điện và nhiên liệu cho tên lửa.
Theo SpaceX và chính quyền Louisiana, cơ sở này về lâu dài có thể hỗ trợ hàng nghìn vụ phóng mỗi năm, phục vụ cả khách hàng thương mại và các chương trình của SpaceX.
Quy mô này phù hợp với tham vọng mở rộng hoạt động Starship. Nhà sáng lập kiêm CEO SpaceX Elon Musk từng đặt mục tiêu Starship có thể thực hiện hơn 30 lần phóng mỗi ngày vào năm 2030, tương đương hơn 10.000 chuyến bay mỗi năm.
Tuy nhiên, đây vẫn là mục tiêu dài hạn. Starship chưa chứng minh khả năng tái sử dụng với tốc độ quay vòng đủ nhanh để duy trì tần suất hàng nghìn vụ phóng mỗi năm.
Starbase Louisiana nằm trong chiến lược mở rộng mạng lưới phóng của SpaceX, bên cạnh cơ sở Starbase tại Nam Texas và các địa điểm ở Florida, California.
Các quan chức Louisiana cho rằng vị trí ven biển của Vermilion tạo điều kiện mở rộng mặt bằng, tiếp cận nguồn năng lượng và triển khai nhiều quỹ đạo phóng.
Theo Shotwell, hạ tầng hiện tại của SpaceX khó đáp ứng tần suất khai thác Starship mà công ty đặt ra trong tương lai. Vì vậy, Louisiana được xem là một trong những địa điểm quan trọng trong quá trình mở rộng năng lực phóng của Starship.
Starship gồm tầng đẩy Super Heavy và tàu vũ trụ tầng trên, được thiết kế để thu hồi và tái sử dụng. SpaceX đang chuẩn bị cho chuyến bay thử nghiệm thứ 14, dự kiến vào tháng 9/2026, trong khi vẫn phải hoàn thiện nhiều yêu cầu kỹ thuật trước khi Starship có thể thực hiện các nhiệm vụ thương mại thường xuyên.
Nhu cầu triển khai vệ tinh Starlink là một trong những động lực thúc đẩy kế hoạch mở rộng năng lực phóng Starship. SpaceX đã thực hiện hơn 300 sứ mệnh Starlink bằng Falcon 9, đưa hơn 11.000 vệ tinh lên quỹ đạo. Công ty đang chuẩn bị chuyển dần hoạt động triển khai thế hệ vệ tinh Starlink tiếp theo sang Starship.
SpaceX cũng nghiên cứu khả năng sử dụng Starship để đưa vệ tinh và hạ tầng phục vụ các hệ thống trí tuệ nhân tạo lên quỹ đạo. Shotwell cho biết công ty hướng tới việc triển khai các siêu máy tính trong không gian khi nhu cầu tính toán cho AI tiếp tục tăng.
Ở quy mô lớn hơn, Starship được kỳ vọng phục vụ các sứ mệnh ngoài quỹ đạo Trái Đất, trong đó có các chương trình hướng tới Mặt Trăng và Sao Hỏa.
NASA đã ký hợp đồng với SpaceX để phát triển phiên bản tàu đổ bộ Mặt Trăng Starship cho chương trình Artemis.
Theo kế hoạch hiện tại, Artemis III dự kiến diễn ra vào giữa năm 2027, trong khi Artemis IV hướng tới chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên của chương trình vào năm 2028.
Các nhiệm vụ này đặt ra yêu cầu lớn đối với năng lực phóng và tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo. Đối với Artemis IV, Starship có thể cần hàng chục chuyến bay của các tàu tiếp nhiên liệu trước khi thực hiện hành trình tới Mặt Trăng.
Trong bối cảnh đó, 10 bệ phóng dự kiến tại Louisiana có thể trở thành một phần quan trọng trong hạ tầng phục vụ các sứ mệnh ngoài quỹ đạo Trái Đất.
Dự án được kỳ vọng tạo tác động đáng kể đối với kinh tế Louisiana. SpaceX dự kiến tạo khoảng 3.000 việc làm trực tiếp trong 10 năm, với mức lương trung bình khoảng 92.600 USD/năm.
Cơ quan Phát triển Kinh tế Louisiana ước tính dự án có thể tạo thêm khoảng 8.100 việc làm gián tiếp thông qua các nhà thầu, nhà cung cấp và doanh nghiệp liên quan.
Louisiana đề xuất gói ưu đãi gắn với cam kết đầu tư và tạo việc làm. SpaceX dự kiến tham gia các chương trình hoàn thuế dành cho cơ sở và hoạt động hàng không vũ trụ, chương trình việc làm có tác động cao, đồng thời nhận hỗ trợ tuyển dụng thông qua FastStart.
Công ty cũng cam kết đóng góp 25 triệu USD cho Quỹ Cộng đồng Acadiana.
Theo thỏa thuận thanh toán thay thế thuế với chính quyền địa phương, SpaceX sẽ trả trước 20 triệu USD và ít nhất 25 triệu USD mỗi năm trong 25 năm. Khoản thanh toán sẽ được điều chỉnh theo cơ chế đã thống nhất.
Louisiana cho biết các ưu đãi được thiết kế dựa trên kết quả thực hiện. Theo đó, SpaceX phải đáp ứng các cam kết về đầu tư và việc làm để đủ điều kiện nhận hỗ trợ.
Chi phí xây dựng hạ tầng công cộng, gồm hệ thống phát điện và truyền tải mới, dự kiến được SpaceX và bang cùng chia sẻ. Các quan chức Louisiana cho biết SpaceX sẽ chi trả chi phí xây dựng các cơ sở điện mới và những hạng mục nâng cấp liên quan, nhằm hạn chế tác động đến khách hàng điện hiện hữu.
Dù có quy mô lớn, Starbase Louisiana chưa thể lập tức trở thành một cơ sở phóng. Dự án phải hoàn tất các đánh giá ở cấp liên bang, bang và địa phương liên quan đến hoạt động phóng, đất ngập nước, động vật hoang dã, tài nguyên thiên nhiên và tác động môi trường.
Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) cũng phải cấp phép cho các vụ phóng Starship thương mại tại địa điểm này. Các cơ quan liên quan sẽ tiếp tục xử lý những thủ tục về xây dựng và môi trường thuộc thẩm quyền.
Louisiana cho biết SpaceX đã phối hợp với Sở Động vật hoang dã và Thủy sản cùng Cơ quan Bảo vệ và Phục hồi Bờ biển của bang để đánh giá tác động của dự án đối với hệ sinh thái ven biển, nghề cá và các vùng đất ngập nước.
Starbase Louisiana cho thấy tham vọng đưa Starship từ một chương trình thử nghiệm thành hệ thống vận tải không gian có tần suất khai thác cao.
Quy mô đầu tư 100 tỷ USD, 10 bệ phóng và mục tiêu hàng nghìn chuyến bay mỗi năm cho thấy mức độ tham vọng của dự án. Tuy nhiên, để hiện thực hóa kế hoạch, SpaceX trước hết phải chứng minh Starship có thể phóng thường xuyên, thu hồi an toàn, tái sử dụng với thời gian quay vòng ngắn, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về an toàn, môi trường và cấp phép.
Nếu thành công, Louisiana có thể trở thành một trong những trung tâm phóng quan trọng của SpaceX, hỗ trợ triển khai Starlink, các hệ thống tính toán phục vụ AI trên quỹ đạo và các sứ mệnh tới Mặt Trăng, xa hơn là sao Hỏa.
Theo Forbes, tính đến thứ Ba (25/8), Elon Musk là người giàu nhất thế giới với khối tài sản ròng ước tính đạt 859,8 tỷ USD, trong đó việc cổ phiếu SpaceX tăng 2,4% đã giúp gia tăng thêm gần 20 tỷ USD vào khối tài sản của ông.
