Slot bay dày đặc, 2 sân bay lớn ở Việt Nam hoạt động hết công suất

Cảng HKQT Nội Bài và Tân Sơn Nhất tìm nhiều giải pháp để nâng cao năng lực khai thác nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại tăng cao của hành khách dịp Tết Nguyên đán 2026.

Slot bay tại Tân Sơn Nhất, Nội Bài cao nhất trong nhiều năm

Giai đoạn Tết Nguyên đán từ ngày 2/2 đến 2/3/2026 đánh dấu một cột mốc mới trong lịch sử khai thác của Cảng HKQT Tân Sơn Nhất.

Các số liệu xác nhận slot bay của Cục HKVN cho thấy, sân bay lớn nhất cả nước này bước vào trạng thái vận hành sát ngưỡng năng lực với 11 tiếng khai thác ở mức 45 - 46 lần cất/hạ cánh/giờ, kéo dài từ 7h00 đến 22h00 hằng ngày. Tương đương, cứ hơn một phút lại có một slot bay tại Tân Sơn Nhất.

Nếu như trong mùa Tết 2025, mật độ slot cao chủ yếu tập trung vào các khung giờ vàng buổi sáng sớm và chiều tối thì bước sang Tết 2026, cao điểm khai thác tại Tân Sơn Nhất đã được kéo phẳng trên hầu hết dải thời gian ban ngày.

Cụ thể, các khung giờ từ sáng sớm đến tối muộn đều ghi nhận mật độ slot ở mức rất cao, đạt 45–46 slot mỗi giờ, cao hơn rõ rệt so với mặt bằng 41- 42 slot/giờ của năm trước.

Trong suốt tháng 2/2026, sân bay Tân Sơn Nhất vận hành căng thẳng liên tục, riêng chỉ còn lại khung giờ 3h sáng hằng ngày, số slot bay ở mức thấp, giao động từ 15 – 25 lần cất/hạ cánh tùy ngày. Khung 4h sáng hằng ngày, sân bay khai thác quanh mức 25 slot bay và khung 5h sáng hằng ngày được cố định ở mức 39 slot/giờ.

Một điểm đáng chú ý khác là sự thu hẹp chênh lệch giữa ngày thường và cuối tuần trong giai đoạn trước và sau Tết Nguyên đán. Trong cao điểm Tết 2025, vẫn có thể nhận thấy nhịp khai thác tăng mạnh vào cuối tuần, trong khi các ngày giữa tuần thấp hơn đôi chút. Sang Tết 2026, ranh giới này gần như bị xóa nhòa.

Các ngày trong tuần đều ghi nhận mật độ slot tương đương nhau, phản ánh đặc trưng rất riêng của nhu cầu đi lại dịp Tết. Điều này đồng nghĩa với việc áp lực khai thác không chỉ dồn vào vài ngày đỉnh điểm, mà trải dài liên tục trong nhiều tuần.

Tổng công ty Quản lý bay VN (VATM) cũng dự báo, trong giai đoạn cao điểm Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, lưu lượng hoạt động bay sẽ tăng mạnh.

Tại Cảng HKQT Tân Sơn Nhất, hoạt động bay dự kiến có thể vượt ngưỡng 1.000 chuyến/ngày với nhiều khung giờ liên tiếp tham số điều phối slot (giờ cất, hạ cánh) đạt ngưỡng tối đa.

Trong khi đó, tại Cảng HKQT Nội Bài, tổng số slot được xác nhận trong giai đoạn tết Nguyên đán 2026 không tăng đột biến khi Nội Bài đã tiến gần trần năng lực, đặc biệt ở khu bay và nhà ga T1 trong các khung giờ cao điểm.

Các khung giờ 11 – 12h sáng và 15 – 21h hằng ngày, Nội Bài có số lần cất/hạ cánh trong mỗi giờ cao nhất, đạt mức 42 slot/giờ. Sau khung giờ này, hoạt động bay tại Nội Bài có phần bớt sôi nổi hơn.

Riêng khung giờ 3h sáng hằng ngày, Nội Bài chỉ khai thác vài lần cất/hạ cánh, dao động từ 3 – 10 slot ngay cả trong những ngày giáp Tết và giai đoạn cao điểm người lao động trở về miền Nam sau kỳ nghỉ.

Vận hành sát ngưỡng và bài toán điều hành bay an toàn

Việc duy trì mật độ khai thác 45–46 slot/giờ trong thời gian dài đặt ra thách thức lớn cho toàn bộ chuỗi vận hành tại sân bay căn cứ của ngành hàng không Việt Nam Tân Sơn Nhất.

Khi sân bay tiến sát ngưỡng năng lực tối đa, mỗi biến động nhỏ, từ thời tiết, kỹ thuật tàu bay cho tới điều phối không lưu, đều có nguy cơ gây hiệu ứng dây chuyền, ảnh hưởng đến tỉ lệ đúng giờ trên diện rộng.

So với Tết 2025, khi Tân Sơn Nhất vẫn còn một mức “đệm an toàn” nhất định ở một số khung giờ, mùa Tết 2026 cho thấy khoảng đệm này đã bị bào mòn đáng kể. Sân bay không chỉ đông hơn mà còn “đông đều hơn”, khiến khả năng tự hấp thụ các cú sốc vận hành suy giảm.

Đại diện Cảng HKQT Nội Bài cũng cho biết, cùng với lưu lượng khai thác tăng cao, dịp Tết Nguyên đán, khu vực Nội Bài thường xuyên chịu ảnh hưởng của hiện tượng sương mù dày và mây thấp.

Trước đây, khi đầu đường cất hạ cánh 11L chỉ áp dụng phương thức bay ILS CAT I, hoạt động khai thác bị hạn chế đáng kể mỗi khi tầm nhìn trên đường cất hạ cánh giảm xuống dưới 550m.

Hệ quả là nhiều chuyến bay phải bay chờ, chuyển hướng hạ cánh hoặc hủy chuyến, gây xáo trộn luồng không lưu, gia tăng áp lực cho công tác điều hành bay, đồng thời phát sinh chi phí lớn cho các hãng hàng không. Đồng thời, ảnh hưởng dây chuyền đến hành khách, khiến trải nghiệm chuyến bay bị giảm sút.

Để khắc phục tình trạng này, Cục Hàng không Việt Nam, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) và Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài vừa phối hợp triển khai áp dụng phương thức bay ILS CAT II cho đường cất hạ cánh 11L.

"Việc triển khai phương thức bay ILS CAT II cho phép hạ thấp giới hạn khai thác trong điều kiện tầm nhìn hạn chế, qua đó khắc phục căn bản những tồn tại nêu trên, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm sáng sớm và ban đêm tại khu vực Hà Nội", Cục Hàng không Việt Nam nhận định.

Còn theo Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam, để giảm thiểu tàu bay chờ, hạn chế tắc nghẽn trên đường lăn, sân đỗ dịp cao điểm Tết đang cận kề, các cơ sở điều hành bay, đặc biệt là Trung tâm Kiểm soát đường dài Hồ Chí Minh và các Trung tâm kiểm soát tiếp cận tại sân bay Tân Sơn Nhất và Nội Bài được yêu cầu xây dựng phương án bố trí nhân sự phù hợp, bảo đảm cân đối nguồn nhân lực, ưu tiên bố trí các kiểm soát viên không lưu có trình độ cao, kinh nghiệm tại các vị trí trọng yếu nhằm bảo đảm điều hành bay an toàn.

Các Trung tâm kiểm soát tiếp cận tại 2 sân bay nói trên cũng được yêu cầu tăng cường phối hợp với các Cảng HKQT Tân Sơn Nhất, Nội Bài để triển khai hiệu quả mô hình A-CDM, góp phần giảm thiểu tàu bay chờ khởi hành, hạn chế tắc nghẽn trên đường lăn và sân đỗ, nâng cao hiệu quả khai thác.

Đối với Trung tâm Quản lý luồng không lưu cần duy trì chế độ trực lãnh đạo 24/7, theo dõi chặt chẽ tình hình hoạt động bay và phối hợp linh hoạt với các đơn vị liên quan để điều tiết luồng không lưu, sẵn sàng triển khai các biện pháp quản lý luồng không lưu (ATFM) khi cần thiết.

Các hệ thống thông tin, dẫn đường, giám sát (CNS) được yêu cầu bảo đảm hoạt động ổn định với độ tin cậy cao; vật tư dự phòng cho các hệ thống trọng yếu được chuẩn bị đầy đủ.

Ngoài ra, cơ quan khí tượng hàng không cần tăng cường chất lượng dự báo và cảnh báo thời tiết, hỗ trợ hiệu quả cho công tác điều hành bay và phương án khai thác của các hãng hàng không.

Đồng thời, tăng cường chất lượng quan trắc, dự báo và cảnh báo thời tiết; chủ động theo dõi các hiện tượng thời tiết bất lợi có thể ảnh hưởng đến năng lực tiếp thu của sân bay và vùng trời. Thông tin khí tượng cần được cung cấp kịp thời, hỗ trợ hiệu quả công tác điều hành bay và phương án khai thác của các hãng hàng không.