Trong cuộc họp chiều 9/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất sẽ trình Quốc hội ban hành nghị quyết riêng về về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu và nhiên liệu bay.
Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ, xung đột tại Trung Đông đã làm cho giá năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt biến động mạnh, nguồn cung xăng dầu bị gián đoạn, giá dầu thô thế giới có xu hướng tiếp tục tăng cao.
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày Tờ trình. Bộ trưởng cho biết, thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị về đảm bảo nguồn cung giá nhiên liệu ổn định trong tình hình xung đột ở Trung Đông diễn biến phức tạp, khó lường; để góp phần đa dạng hóa nguồn cung, bình ổn giá xăng dầu trong nước, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo sử dụng nhiều công cụ về chính sách tài khóa.
Trong đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 482 điều chỉnh giảm tất cả các sắc thuế cấu thành trong giá xăng, dầu bao gồm: thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, áp dụng từ ngày 26/3/2026 đến hết ngày 15/4/2026. Sau khi Quyết định số 482 được ban hành, tại kỳ điều hành ngày 15/4 và ngày 27/3/2026, giá nhiều mặt hàng xăng dầu đã giảm.
Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp đặc biệt, cấp bách, ứng dụng trong thời gian ngắn trong khi Quốc hội chưa họp. Trong khi đó, tình hình xung đột ở Trung Đông vẫn tiếp tục diễn biến khó lường và tác động trực tiếp đến thị trường xăng dầu trong nước.
Nhằm góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, Chính phủ cho rằng cần thiết ban hành chính sách thuế có hiệu lực trong thời gian dài hơn, thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội. Trên cơ sở Kết luận số 14 của Bộ Chính trị, cùng các quy định tại Hiến pháp và pháp luật về thuế, Chính phủ đã trình Quốc hội xem xét, thông qua dự thảo Nghị quyết ngay tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Dự thảo Nghị quyết đề xuất áp dụng mức thuế ưu đãi đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay, gồm: thuế bảo vệ môi trường giảm về 0 đồng/lít đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut; thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng giảm về 0%; đồng thời các mặt hàng này không phải kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ thuế đầu vào. Chính sách dự kiến có hiệu lực từ ngày 16/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026.
Đồng thời, để đảm bảo chủ động điều hành thị trường xăng dầu trong nước phù hợp với diễn biến giá dầu thế giới, dự thảo Nghị quyết đã quy định: Giao Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định để điều chỉnh có thể rút ngắn hoặc kéo dài thời gian có hiệu lực của Nghị quyết.
Trình bày Báo cáo thẩm tra về dự thảo Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi nhấn mạnh, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành chính sách theo đề xuất của Chính phủ.
Về thẩm quyền ban hành chính sách, đa số ý kiến cho rằng việc ban hành Nghị quyết điều chỉnh một số quy định về thuế thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Một số ý kiến cho rằng trong bối cảnh hiện nay, việc Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành và chỉ đạo thực hiện các giải pháp đặc biệt về thuế theo thẩm quyền sẽ đảm bảo linh hoạt, kịp thời.
Về phạm vi điều chỉnh của chính sách, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với các đề xuất của Chính phủ. Đồng thời đề nghị triển khai đồng bộ các giải pháp từ điều hành giá, minh bạch các yếu tố cấu thành giá xăng dầu cơ sở đến bảo đảm chuỗi cung ứng, tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng. Qua đó nâng cao hiệu quả ban hành và thực thi chính sách, bảo đảm thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước.
Ngoài ra, có một số ý kiến nhất trí giao Thủ tướng Chính phủ quyết định điều chỉnh hiệu lực Nghị quyết nhưng cần có giới hạn thời gian kéo dài tối đa đến kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XVI với điều kiện xung đột Trung Đông vẫn còn tiếp diễn và giá dầu tiếp tục biến động.
Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành một nghị quyết riêng của Quốc hội điều chỉnh một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu và nhiên liệu bay theo đề xuất của Chính phủ.
Qua đó, kịp thời bổ sung các giải pháp đồng bộ, hiệu quả, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực do khan hiếm nhiên liệu, biến động tăng giá ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống của nhân dân, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và duy trì mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
