Cảng

3 sân bay lớn của Việt Nam áp dụng A-CDM

Hương Ly 19/09/2026 17:29

Từ thực tế triển khai tại Nội Bài và Tân Sơn Nhất, mô hình A-CDM đã giúp nâng chỉ số tuân thủ giờ bay. Đà Nẵng, Cát Bi và Long Thành đang chuẩn bị triển khai mô hình này.

Ngày 19/9, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cho biết đơn vị đang đẩy mạnh triển khai hệ thống hỗ trợ ra quyết định hợp tác tại cảng hàng không (A-CDM), nhằm tăng cường phối hợp giữa các đơn vị và nâng cao hiệu quả điều hành khai thác.

Tân Sơn Nhất tăng 20% mức tuân thủ giờ bay

Trước đó, trong hai ngày 17 và 18/9, ACV đã tổ chức hội thảo đánh giá tiến độ triển khai A-CDM và trao đổi các giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác dựa trên dữ liệu.

1789810714993_2273779230395296440_375500942598490112_4ce43d2227046f329fb47705158afad5(1).jpg
Các đơn vị đánh giá tiến độ triển khai A-CDM và trao đổi các giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác dựa trên dữ liệu. Ảnh: ACV

Theo ACV, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài và Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất chính thức vận hành A-CDM từ ngày 1/2/2024.

Tại Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng, các đơn vị đang hoàn thiện tài liệu, quy trình và hệ thống, dự kiến đưa A-CDM vào vận hành trong tháng 12/2026.

Việc triển khai A-CDM tại Cảng hàng không quốc tế Long Thành và Cát Bi đang ở giai đoạn chuẩn bị.

Theo ACV, kết quả đánh giá quý II/2026 cho thấy, việc vận hành A-CDM tại Nội Bài và Tân Sơn Nhất bước đầu mang lại hiệu quả. Chỉ số tuân thủ giờ kế hoạch bay tăng gần 10% tại Nội Bài và khoảng 20% tại Tân Sơn Nhất.

Thời gian tới, ACV sẽ tập trung chuẩn hóa dữ liệu và hệ thống chỉ số đánh giá hiệu quả (KPI), tăng cường phối hợp với Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), từng bước giảm nhập liệu thủ công và đẩy mạnh đào tạo A-CDM cho các đơn vị tham gia dây chuyền khai thác.

A-CDM được ACV xác định là giải pháp tăng cường phối hợp giữa các bên tham gia dây chuyền khai thác, tối ưu nguồn lực và nâng cao năng lực điều hành tại các cảng hàng không do ACV quản lý.

Giảm thời gian lăn, tiết kiệm chi phí nhiên liệu

Việc triển khai mô hình A-CDM đang cho thấy hiệu quả trong tối ưu khai thác, giảm thời gian lăn tàu bay và tiết kiệm nhiên liệu tại các sân bay lớn.

Tại hội nghị sơ kết giai đoạn 1 hồi cuối tháng 4/2026, Cục Hàng không Việt Nam nhận định A-CDM tại Nội Bài và Tân Sơn Nhất đã tăng cường chia sẻ thông tin giữa cảng hàng không, hãng hàng không, đơn vị cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay và đơn vị phục vụ mặt đất.

Tại Tân Sơn Nhất, thời gian lăn tàu bay giảm trung bình 0,48-0,65 phút mỗi chuyến, giúp tiết kiệm hơn 3,7 triệu USD chi phí nhiên liệu. Tại Nội Bài, thời gian lăn ra giảm gần 1,5 phút mỗi chuyến, tỷ lệ chuyến bay đúng giờ (OTP) đạt 71,47%.

Trước khi triển khai A-CDM, thời gian lăn ra trung bình tại Nội Bài ở mức cao hơn. Sau khi áp dụng mô hình, thời gian lăn ra còn khoảng 14 phút, thời gian lăn vào khoảng 9 phút, giảm khoảng 2 phút so với trước.

Các kết quả trên cho thấy, việc chia sẻ dữ liệu và phối hợp giữa các đơn vị giúp sử dụng hiệu quả hơn hạ tầng, nguồn lực, đồng thời hạn chế thời gian tàu bay chờ tại sân đỗ và đường lăn.

Không chỉ cải thiện hiệu quả khai thác, A-CDM còn hỗ trợ mục tiêu tiết kiệm nhiên liệu và giảm phát thải CO₂. Việc rút ngắn thời gian lăn, dù chỉ tính trên từng chuyến bay, có thể tạo mức tiết kiệm đáng kể tại các sân bay có tần suất khai thác cao.

sân bay
Trung tâm Điều hành khai thác (AOCC) tại Cảng HKQT Tân Sơn Nhất. Ảnh: ACV

Hoàn thiện hành lang pháp lý

Cùng với việc triển khai thực tế, hành lang pháp lý cho A-CDM cũng đang được hoàn thiện. Thông tư 52/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng có hiệu lực từ ngày 1/7 quy định các cảng hàng không có sản lượng từ 100.000 lượt chuyến bay mỗi năm trở lên phải xây dựng và triển khai A-CDM trong thời hạn tối đa 36 tháng kể từ thời điểm đạt ngưỡng.

Với các cảng hàng không có sản lượng dưới 100.000 lượt chuyến bay mỗi năm, việc triển khai A-CDM được khuyến khích theo lộ trình phù hợp với điều kiện và năng lực khai thác thực tế.

Theo quy định, A-CDM hướng tới tăng khả năng dự báo, nâng cao hiệu quả phối hợp và ra quyết định phục vụ chuyến bay, giảm chi phí hoạt động, tối ưu sử dụng hạ tầng, hạn chế ùn tắc tại sân đỗ và đường lăn, đồng thời giảm lãng phí slot và nâng cao hiệu quả quản lý luồng không lưu.

Thông tư cũng quy định trách nhiệm của doanh nghiệp khai thác cảng hàng không, hãng hàng không, đơn vị cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay, Cảng vụ hàng không, Cục Hàng không Việt Nam và các đơn vị liên quan.

Việc hoàn thiện quy định và mở rộng A-CDM tạo cơ sở để các bên thống nhất quy trình phối hợp, chuẩn bị hệ thống công nghệ, nhân lực và cơ chế chia sẻ dữ liệu, đáp ứng yêu cầu điều hành khi sản lượng khai thác tại các cảng hàng không ngày càng tăng.

Hương Ly