American, Delta, United và JetBlue tăng ghế hạng thương gia, đẩy mạnh cuộc cạnh tranh giành khách cao cấp.
Thay vì cố gắng nhét thêm ghế vào khoang hạng phổ thông, các hãng hàng không ngày càng dành diện tích cho khoang hạng thương gia, ghế phổ thông cao cấp và những vị trí có chỗ để chân rộng rãi hơn. Mục tiêu là thu hút hành khách sẵn sàng chi nhiều tiền hơn cho không gian, sự thoải mái và trải nghiệm tốt hơn.
Quy mô thay đổi thể hiện rõ trong thời gian gần đây. Ngày 1/9/2026, JetBlue ra mắt sản phẩm hạng nhất nội địa BlueFirst. Ngày 2/9, American Airlines giới thiệu Boeing 777-300ER được cấu hình cao cấp với 144 ghế được nâng cấp. Vài giờ sau, Southwest Airlines công bố kế hoạch xây dựng các phòng chờ sân bay đầu tiên.
Những động thái này đến từ các hãng có mô hình kinh doanh khác nhau nhưng cùng hướng tới phân khúc khách hàng có giá trị cao. Điều đó đồng nghĩa với nhiều ghế cao cấp hơn trên máy bay, cùng hàng tỷ USD đầu tư vào phòng chờ, giải trí, Wi-Fi và các tiện ích trong hành trình.
American Airlines là một trong những hãng thể hiện rõ nhất xu hướng này.
Chiếc Boeing 777-300ER được nâng cấp có 70 ghế hạng thương gia Flagship Suite với cửa riêng tư, 44 ghế hạng phổ thông cao cấp và 30 ghế hạng phổ thông thường. Tổng cộng 144 ghế được American phân loại là hạng cao cấp hoặc có chỗ để chân rộng rãi hơn.
Hãng cho biết đây là chiếc máy bay có nhiều ghế hạng thương gia và hạng phổ thông cao cấp hơn bất kỳ máy bay nào do một hãng hàng không Mỹ vận hành.
Tuy nhiên, American sẽ không duy trì ghế hạng nhất quốc tế Flagship First trên loại máy bay này. Khoang hạng nhất 8 chỗ trên Boeing 777-300ER sẽ biến mất từ ngày 19/11/2026 khi hãng chuyển trọng tâm sang hạng thương gia rộng rãi hơn.
Với những ghế suite có không gian riêng và khả năng ngả phẳng, khoảng cách giữa hạng thương gia và hạng nhất ngày càng thu hẹp, giúp American thu hút cả khách doanh nghiệp lẫn khách du lịch giàu có.
Hãng cũng đang thực hiện những thay đổi tương tự trên đội bay khác. American cho biết ghế cao cấp hiện chiếm khoảng 25% số ghế trên các máy bay thân hẹp và dự định nâng tỷ lệ này lên khoảng 40% thông qua việc nhận thêm máy bay và nâng cấp khoang hành khách.
Các máy bay Airbus A319 và Airbus A320 được bổ sung thêm ghế hạng nhất, trong khi Boeing 737 MAX 10 tương lai sẽ có 24 ghế hạng nhất. American cũng dự kiến số ghế nằm phẳng trên máy bay quốc tế tăng hơn 50% vào cuối thập kỷ này.
Xu hướng hướng tới khách hàng cao cấp không chỉ giới hạn ở các hãng hàng không lớn.
Ngày 1/9/2026, JetBlue giới thiệu BlueFirst, sản phẩm hạng nhất nội địa dành cho những đường bay không có khoang Mint.
JetBlue vốn nổi tiếng với khoang Mint, trong đó có ghế ngả hoàn toàn. BlueFirst bổ sung thêm một cấp độ cao cấp cho mạng bay nội địa của hãng.
Ghế BlueFirst được bố trí hai ghế mỗi bên lối đi, cung cấp thêm tới 7 inch không gian để chân so với ghế phổ thông tiêu chuẩn. Hành khách cũng có màn hình giải trí 13,3 inch, Bluetooth, ổ cắm điện, đồ ăn, thức uống và các tiện nghi nâng cấp.
BlueFirst nằm trên hạng EvenMore với chỗ để chân rộng hơn và dưới hạng Mint, giúp JetBlue tạo thêm nhiều mức giá để bán nâng cấp.
“Khách hàng ngày càng tìm kiếm những trải nghiệm cao cấp hơn”, CEO JetBlue, Joanna Geraghty cho biết.
Mô hình này cho thấy các hãng không nhất thiết phải thuyết phục hành khách nâng cấp từ vé phổ thông lên ghế thương gia có giá cao hơn hàng nghìn USD. Thay vào đó, họ có thể bán nhiều cấp độ nâng cấp nhỏ hơn trong cùng một khoang.
Delta Air Lines đang đẩy chiến lược này lên một mức cao hơn khi dành một nửa sức chứa của Airbus A350-1000 cho các hạng ghế cao cấp.
Máy bay dự kiến đi vào hoạt động từ đầu năm 2027 sẽ có 50% ghế thuộc các hạng Delta One, Premium Select và Delta Comfort. Delta cũng đang đầu tư hơn 1 tỷ USD vào nội thất Airbus A350-1000 và nâng cấp các máy bay Airbus A330-200 và Airbus A330-300, bao gồm việc bổ sung các khoang Delta One có cửa riêng tư.
Động lực chính nằm ở doanh thu. Trong quý II/2026, doanh thu vé hạng thương gia của Delta đạt 6,92 tỷ USD, nhỉnh hơn 6,85 tỷ USD doanh thu từ vé hạng phổ thông. Doanh thu hạng thương gia tăng 17% so với cùng kỳ năm trước, trong khi doanh thu hạng phổ thông tăng 8%. Riêng doanh thu vé hạng thương gia từ khách doanh nghiệp tăng hơn 25%.
Điều này giải thích vì sao các hãng sẵn sàng dành diện tích lớn hơn cho những ghế chở ít hành khách hơn: một ghế thương gia có thể chiếm diện tích gấp nhiều lần ghế phổ thông nhưng vẫn tạo doanh thu cao hơn nếu mức chênh lệch giá đủ lớn.
United Airlines cũng đang đưa sản phẩm cao cấp vào máy bay thân hẹp.
Hãng mô tả Airbus A321XLR là “máy bay thân hẹp cao cấp nhất” của mình. Máy bay có 32 ghế hạng thương gia, nhiều hơn 16 ghế so với Boeing 757 mà nó thay thế, gồm 20 ghế Polaris có thể ngả phẳng và 12 ghế Premium Plus.
Phía sau là khu vực Economy Plus với chỗ để chân rộng hơn. United thậm chí phát triển một hàng Economy Plus riêng cho Airbus A321XLR, trong đó ghế giữa được bỏ trống và thay bằng bàn chung để tạo thêm không gian cá nhân cho hành khách ngồi cạnh cửa sổ và lối đi.
United cho biết số ghế hạng thương gia trên mỗi chuyến bay nội địa Bắc Mỹ đã tăng 40% kể từ năm 2021.
Airbus A321XLR sẽ phục vụ những đường bay đường dài có lượng hành khách tương đối thấp, nơi máy bay thân rộng có thể quá lớn. Nhờ đó, United có thể khai thác mô hình tập trung vào khách cao cấp trên các đường bay quốc tế ngắn hơn.
Sự thay đổi mang tính biểu tượng nhất có lẽ đến từ Southwest Airlines.
Hãng từng xây dựng thương hiệu dựa trên mô hình đơn giản, không có chỗ ngồi cố định, hạng nhất hay phòng chờ. Mô hình này đã thay đổi với việc Southwest giới thiệu chỗ ngồi cố định và các sản phẩm có chỗ để chân rộng hơn.
Ngày 2/9, hãng công bố kế hoạch mở các phòng chờ đầu tiên tại Austin, Baltimore, Honolulu và Nashville từ cuối năm 2027, hợp tác với Chase. Ít nhất 7 phòng chờ khác dự kiến được mở trong những năm tiếp theo.
Quyền sử dụng phòng chờ sẽ gắn một phần với thẻ tín dụng Rapid Rewards cao cấp do Chase phát hành.
Động thái này cho thấy cuộc cạnh tranh giành khách hàng giá trị cao không chỉ diễn ra trên máy bay mà còn mở rộng sang thẻ tín dụng đồng thương hiệu, chương trình khách hàng thân thiết, quyền ưu tiên và phòng chờ.
Khách du lịch có thu nhập cao đang cho thấy mức độ sẵn sàng chi tiêu mạnh tay cho du lịch và trải nghiệm, trong khi du lịch công tác vẫn giữ vai trò quan trọng đối với các hãng hàng không mạng lưới lớn.
Ranh giới giữa khách đi công tác và khách nghỉ dưỡng cũng mờ nhạt hơn khi một bộ phận hành khách tự chi trả cho ghế cao cấp hoặc kết hợp chuyến công tác với kỳ nghỉ.
Quan trọng hơn, các hạng ghế cao cấp cho phép hãng phân khúc khách hàng dựa trên khả năng chi trả. Một máy bay hiện đại có thể được chia thành nhiều cấp độ: phổ thông cơ bản, phổ thông tiêu chuẩn, ghế ưu tiên, phổ thông có chỗ để chân rộng hơn, phổ thông cao cấp, thương gia và đôi khi là hạng nhất. Mỗi cấp độ tạo thêm cơ hội thu doanh thu trên mỗi chuyến bay.
Nhóm khách này cũng thường gắn bó với chương trình khách hàng thân thiết và thẻ tín dụng đồng thương hiệu. Phòng chờ, nâng hạng và quyền ưu tiên khuyến khích hành khách tích lũy dặm bay và chi tiêu bằng thẻ.
Doanh thu từ chương trình khách hàng thân thiết và các dịch vụ liên quan của Delta tăng 19% trong quý II, trong khi doanh thu từ chương trình khách hàng thân thiết của American Express đạt 2,4 tỷ USD, tăng 16%.
Xu hướng mở rộng vẫn đi kèm rủi ro. American, Delta và United đều đang tăng số ghế hạng thương gia, trong khi JetBlue, Southwest, Frontier và Allegiant mở rộng vào những phân khúc cao cấp mà trước đây các hãng giá rẻ ít chú trọng.
Theo giới phân tích, nếu kinh tế suy yếu, khách du lịch cá nhân và khách doanh nhân tự chi trả có thể thận trọng hơn với việc bỏ thêm hàng trăm hoặc hàng nghìn USD cho một chuyến bay. Khi đó, quá nhiều ghế cao cấp so với nhu cầu có thể buộc các hãng giảm giá.
Chi phí đầu tư cũng là một vấn đề. Ghế hạng thương gia đắt hơn đáng kể so với ghế phổ thông, cả về chi phí sản xuất lẫn phát triển. Một ghế máy bay trung bình có tuổi thọ ít nhất một thập kỷ, vì vậy các hãng cần duy trì lượng hành khách đủ lớn trong thời gian dài để thu hồi vốn.
Nếu tỷ lệ lấp đầy giảm, chi phí cho suất ăn, đồ uống, tiện nghi cao cấp và đội ngũ tiếp viên chuyên trách có thể làm thu hẹp biên lợi nhuận.
Dù vậy, số liệu hiện tại vẫn ủng hộ xu hướng này. Doanh thu hạng thương gia của Delta tăng 17%, trong khi quy mô đầu tư vào sản phẩm cao cấp của các hãng cho thấy họ xem đây là một thay đổi mang tính cấu trúc hơn là xu hướng ngắn hạn.
Hạng phổ thông vẫn là nơi phần lớn hành khách ngồi và giữ vai trò thiết yếu trong việc lấp đầy máy bay cũng như duy trì mạng bay.
Tuy nhiên, hạng phổ thông tiêu chuẩn đang chiếm tỷ lệ nhỏ hơn khi một phần diện tích được dành cho ghế suite, ghế phổ thông cao cấp và ghế có chỗ để chân rộng hơn.
Các sản phẩm như American Main Cabin Extra, Delta Comfort và United Economy Plus vẫn thuộc hạng phổ thông. Điều giảm rõ rệt hơn là tỷ lệ ghế phổ thông tiêu chuẩn ở mức giá thấp nhất.
Trong khi đó, các hãng vẫn đầu tư vào những tiện ích có lợi cho toàn bộ hành khách như hệ thống giải trí tốt hơn, Wi-Fi nhanh hơn, nguồn điện mạnh hơn và khoang hành lý phía trên lớn hơn.
Trong nhiều thập kỷ, các hãng hàng không Mỹ chủ yếu cạnh tranh bằng cách bố trí nhiều ghế hơn và giảm giá vé. Sự bùng nổ của phân khúc khách hàng cao cấp đang làm thay đổi phép tính này.
Khu vực có giá trị nhất trên máy bay không còn đơn thuần là nơi chở được nhiều hành khách nhất, mà ngày càng là nơi chở những hành khách sẵn sàng trả giá cao nhất.
.jpg "Hàng không Mỹ sẽ có ngoặt lớn chính sách sau sự đổ vỡ của Spirit Airlines?")
