Hàng không châu Âu đứng trước nguy cơ 'cạn kiệt' nhiên liệu bay trong vòng 3 tuần và khó có thể phục hồi sau cơn khủng hoảng.
Theo bức thư cảnh báo khẩn cấp từ Hội đồng Sân bay Quốc tế châu Âu (ACI Europe) gửi Ủy ban châu Âu (EC), mạng lưới hàng không khu vực này đang tiến sát bờ vực "tê liệt".
Tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz do xung đột tại Trung Đông đã cắt đứt tuyến hàng hải huyết mạch, nơi trung chuyển hơn 40% nguồn cung nhiên liệu máy bay cho lục địa già. Khác với dầu thô có thể được chuyển hướng qua các đường ống dẫn trên đất liền, nhiên liệu hàng không (Jet A1) phụ thuộc gần như hoàn toàn vào vận tải đường biển.
Theo The Guardian, việc mất đi nguồn cung từ Vùng Vịnh - nơi vốn đáp ứng hơn 60% nhu cầu của châu Âu, đã đẩy khu vực này vào thế phải cạnh tranh khốc liệt với châu Á để mua các lô hàng mới từ các khu vực khác trước khi các lô hàng qua eo biển Hormuz có thể cập bến.
Hậu quả nhãn tiền là giá nhiên liệu bay đã tăng phi mã. Theo số liệu từ Platts, chỉ số giá nhiên liệu bay toàn cầu ngày 11/4 niêm yết ở mức giá 185,48 USD/thùng, tương đương 1.464,77 USD/tấn, cao gấp hơn hai lần so với cùng kỳ năm ngoái.
Tại khu vực châu Âu và Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS), nơi chiếm khoảng 28% nhu cầu nhiên liệu bay toàn cầu, giá nhiên liệu bay ở mức 183,71 USD/thùng, tương đương 1.449,5 USD/tấn, tức tăng hơn 130% so với năm ngoái.
Theo báo cáo của Chính phủ Ý, cuộc khủng hoảng thiếu hụt nhiên liệu đã hiện hữu rõ rệt. Cụ thể, các sân bay lớn gồm Milan Linate, Venice, Bologna cùng nhiều cơ sở tại khu vực miền Nam nước này đã bắt đầu áp dụng biện pháp hạn chế tiếp liệu.
Các chuyên gia vận tải đánh giá, những sân bay nhỏ với lượng dự trữ chỉ tồn tại được khoảng 4 - 5 tuần sẽ là nhóm đầu tiên không thể trụ vững. Những chuyến hàng dầu hoả cuối cùng vượt eo biển Hormuz dự kiến vừa cập cảng Copenhagen (Đan Mạch) và Kent (Anh) sẽ chính thức đánh dấu sự kết thúc của nguồn cung ổn định.
Trước áp lực chi phí nhiên liệu tăng vọt và sự thiếu hụt nguồn cung thực tế, làn sóng thu hẹp quy mô khai thác đã bắt đầu, đe dọa trực tiếp đến mùa du lịch hè sắp tới. Điều này có thể dẫn đến tình trạng hủy chuyến, tăng giá vé cùng các khoản phụ thu khác.
Đây là tin xấu đối với hàng triệu du khách Anh - những người thường xuyên bay đến châu Âu trong kỳ nghỉ tháng 5 và mùa hè hàng năm, với Tây Ban Nha, Pháp và Ý là ba điểm đến hàng đầu.
"Ông lớn" hàng không Lufthansa của Đức dự kiến phải đình chỉ hoạt động từ 20 - 40 máy bay trong đội bay để giảm tải tiêu thụ. Trong khi đó, Giám đốc điều hành Michael O'Leary của Ryanair cũng xác nhận hãng hàng không giá rẻ lớn nhất châu Âu này đang cân nhắc cắt giảm tới 10% tổng số chuyến bay.
Không nằm ngoài tầm ảnh hưởng, hãng hàng không Scandinavian Airlines (SAS) cũng đã chính thức thông báo hủy tới 1.000 chuyến bay ngay trong tháng 4 năm nay.
Tác động tiêu cực này cũng đang gây xáo trộn cho các hãng bay địa phương. Tại Anh, hãng hàng không Skybus đã phải đóng cửa tuyến bay Newquay - London Gatwick, trong khi Aurigny buộc phải thu hẹp các chặng bay từ quần đảo Channel tới London, Paris và Tây Nam nước Anh.
Không dừng lại ở biên giới châu Âu, các rạn nứt trong chuỗi cung ứng đã lan rộng ra mạng lưới quốc tế, khiến hàng loạt hãng như Air New Zealand, AirAsia X và Vietnam Airlines cũng phải điều chỉnh lại lịch trình bay để đối phó phó với bài toán chi phí quá đắt đỏ.
Dự kiến vào ngày 13/4 và 21/4, Ủy ban châu Âu cùng các bộ trưởng giao thông EU sẽ phải tổ chức các phiên họp khẩn cấp nhằm tìm kiếm giải pháp cứu vãn mạng lưới bay.
Tuy nhiên, Tổng giám đốc Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) Willie Walsh đã phải thừa nhận một thực tế phũ phàng rằng ngay cả khi eo biển Hormuz được mở lại ngay lập tức, ngành hàng không cũng sẽ phải mất nhiều tháng mới có thể đưa chuỗi cung ứng vận hành bình thường trở lại. Châu Âu lúc này khó tránh khỏi một mùa hè đầy xáo trộn với ngành hàng không.
