Indonesia: Máy bay nghi đâm vào núi, 11 người mất tích

Theo Cơ quan Tìm kiếm và Cứu nạn Quốc gia Indonesia (Basarnas), ngày 17/1/2026, một máy bay cánh quạt ATR 42-500 do Indonesia Air khai thác đã mất liên lạc tại khu vực Nam Sulawesi, trong khi đang thực hiện chuyến bay nội địa.

Thông tin ban đầu cho biết, trên khoang có 11 người, gồm 8 thành viên phi hành đoàn và 3 hành khách. Theo các nguồn tin quốc tế, chiếc máy bay được Indonesia Air vận hành dưới sự uỷ quyền của Cơ quan Giám sát Tài nguyên Biển và Thủy sản (PSDKP), trực thuộc Bộ Hàng hải và Thủy sản Indonesia.

Điều này cho thấy nhiều khả năng đây là chuyến bay công vụ, không phải chuyến bay thương mại thông thường.

Ngay sau khi máy bay mất liên lạc, Basarnas đã kích hoạt chiến dịch tìm kiếm cứu nạn khẩn cấp, với sự tham gia của lực lượng không quân, cảnh sát và chính quyền địa phương.

Theo diễn biến mới nhất do nhà chức trách công bố, chiếc máy bay đang thực hiện hành trình từ Yogyakarta đi Makassar.

Vào khoảng 11h30 ngày 17/1 (giờ địa phương), máy bay được Trung tâm Kiểm soát Không lưu Khu vực Makassar hướng dẫn tiếp cận đường băng 21 tại sân bay Sultan Hasanuddin.

Trong quá trình tiếp cận, kiểm soát viên không lưu phát hiện máy bay không nằm trên trục tiếp cận chuẩn và đã yêu cầu tổ bay điều chỉnh vị trí. Tuy nhiên, liên lạc với máy bay bị mất sau khi chỉ dẫn cuối cùng được truyền đi.

Theo cơ quan chức năng Indonesia, khu vực nghi là hiện trường tai nạn đã được xác định tại vùng núi đá vôi Bantimurung – Leang-Leang, huyện Maros, Nam Sulawesi. Đây là khu vực có địa hình hiểm trở, gây nhiều khó khăn cho việc tiếp cận bằng đường bộ.

Lực lượng tìm kiếm ghi nhận một số mảnh vỡ nghi của máy bay ATR 42, trong khi Không quân Indonesia phát hiện dấu hiệu “điểm cháy” tại sườn núi, làm gia tăng khả năng máy bay đã va chạm địa hình. Tuy nhiên, nhà chức trách nhấn mạnh, mọi kết luận vẫn phải chờ xác minh trực tiếp tại hiện trường.

Người dân địa phương cho biết đã nghe thấy tiếng nổ lớn trùng với thời điểm máy bay mất liên lạc. Trên mạng xã hội cũng xuất hiện hình ảnh các mảnh vỡ nghi liên quan đến vụ việc, song chưa được cơ quan chức năng xác nhận.

Basarnas cho biết công tác tìm kiếm gặp trở ngại do địa hình rừng núi phức tạp, tầm nhìn hạn chế và điều kiện thông tin liên lạc yếu.

Đến thời điểm hiện tại, nguyên nhân vụ việc vẫn chưa được xác định và mọi đánh giá đều cần chờ kết luận điều tra chính thức.

Thách thức của hàng không Indonesia

Indonesia có địa hình đa dạng và phức tạp với hơn 13.000 hòn đảo trải rộng từ Ấn Độ Dương đến Thái Bình Dương. Đặc điểm địa lý này khiến mạng lưới giao thông đường bộ thiếu liên kết, buộc hàng không trở thành xương sống của kết nối quốc gia.

Theo Cục Hàng không Dân dụng Indonesia (DGCA), máy bay cánh quạt ATR 42 và ATR 72 là dòng máy bay phổ biến ở quốc gia quần đảo này, phù hợp với sân bay nhỏ, đường băng ngắn và hạ tầng hạn chế. Tuy nhiên, chính đặc điểm này cũng khiến rủi ro an toàn bay luôn ở mức cao.

Các phân tích an toàn cho thấy, khu vực Nam Sulawesi có địa hình núi cao, độ cao thay đổi đột ngột, thường xuyên xuất hiện mây thấp và thời tiết biến động nhanh.

Trong điều kiện như vậy, nguy cơ xảy ra CFIT (Controlled Flight Into Terrain) – máy bay va chạm địa hình trong khi vẫn đang được điều khiển, luôn là thách thức lớn đối với an toàn bay.

Một vụ việc điển hình được xếp vào nhóm CFIT là tai nạn của Trigana Air ngày 16/8/2015, khi chiếc ATR 42 trên hành trình từ Sentani đi Oksibil, mất liên lạc trong giai đoạn tiếp cận sân bay.

Hiện trường được xác định trên sườn núi Tanggo, ở độ cao khoảng 2.500m, rất gần đường tiếp cận cuối cùng. Toàn bộ 49 hành khách và 5 thành viên phi hành đoàn đã thiệt mạng.

Theo kết luận điều tra cuối cùng của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Indonesia (KNKT), đây là một vụ CFIT, xảy ra khi tổ bay lệch khỏi đường bay chuẩn trong điều kiện địa hình và tầm nhìn hạn chế, trong khi hệ thống cảnh báo địa hình (EGPWS) không hoạt động hiệu quả, dẫn tới va chạm với địa hình.

Thực tế khai thác tại Indonesia cho thấy, thách thức lớn nhất không nằm ở bản thân loại tàu bay, mà ở sự kết hợp giữa địa hình, thời tiết và năng lực quản trị an toàn hàng không.