Mới đây, Viện Công nghệ Hàng không Vũ trụ Quốc gia Tây Ban Nha đã chính thức phê duyệt chứng nhận đầy đủ cho hệ thống tiếp nhiên liệu tự động trên không (A3R) trên dòng máy bay tiếp dầu Airbus A330 MRTT.
Với bước tiến này, đội bay A330 MRTT của Phi đội 112 RSAF chính thức trở thành lực lượng đầu tiên trên thế giới vận hành năng lực tiếp nhiên liệu tự động như một năng lực tiêu chuẩn, thay vì chỉ là giải pháp thử nghiệm hay hỗ trợ. Đây là kết quả của nhiều năm thử nghiệm cùng Không quân Cộng hòa Singapore (RSAF) và đánh dấu một cột mốc lịch sử trong lĩnh vực hàng không thế giới.
Ông Mike Schoellhorn, Giám đốc điều hành Airbus Defense and Space (Airbus), chia sẻ: “Việc chứng nhận A3R cùng Singapore là thành tựu quan trọng, thể hiện sức mạnh của hợp tác lâu dài. Singapore luôn đi đầu trong việc ứng dụng và đồng phát triển công nghệ hàng không thế hệ mới, và Airbus tự hào hỗ trợ RSAF cùng Cơ quan Khoa học và Công nghệ Quốc phòng (DSTA) triển khai năng lực định hình tương lai của tiếp nhiên liệu trên không.”
Khác với phương thức tiếp nhiên liệu trên không truyền thống vốn phụ thuộc lớn vào kỹ năng phi công và phối hợp thủ công giữa hai máy bay, hệ thống Automatic Air-to-Air Refuelling (A3R) cho phép tự động hóa toàn bộ quá trình tiếp cận, giữ vị trí và kết nối cần tiếp nhiên liệu, dựa trên các thuật toán điều khiển bay, cảm biến hình ảnh và dữ liệu thời gian thực.
Cụ thể, quy trình tiếp nhiên liệu tự động trên không A3R được thực hiện theo ba bước cốt lõi sau đây:
Thứ nhất, hệ thống cảm biến và thị giác máy tính nhận dạng, định vị chính xác máy bay nhận nhiên liệu trong không gian 3D.
Thứ hai, hệ thống điều khiển bay tự động dẫn hướng, giữ vị trí và kết nối cần tiếp nhiên liệu với độ chính xác cao, giảm tối đa phụ thuộc vào thao tác thủ công của phi công.
Thứ ba, quá trình truyền nhiên liệu và giám sát an toàn được kiểm soát hoàn toàn tự động, trước khi hệ thống ngắt kết nối và kết thúc nhiệm vụ một cách an toàn.
Về mặt kỹ thuật, hệ thống A3R được tích hợp trực tiếp vào nền tảng A330 MRTT - dòng máy bay tiếp dầu đa nhiệm hiện đại đang được nhiều không quân trên thế giới khai thác. Việc RSAF đưa công nghệ này vào vận hành thực tế cho thấy mức độ đảm bảo và hiệu quả cao của giải pháp, cả về phần cứng, phần mềm lẫn quy trình chứng nhận an toàn bay. Giải pháp này được chứng thực là tăng độ chính xác và hạn chế rủi ro sai sót của con người trong các thao tác phức tạp trên không.
Nhờ đó, phi hành đoàn có nhiều thời gian để tập trung vào giám sát nhiệm vụ thay vì điều khiển thủ công liên tục, đồng thời tăng tính linh hoạt khi hỗ trợ nhiều loại máy bay trong các chiến dịch đường dài hàng trăm đến hàng nghìn km.
Về góc độ tác chiến, tiếp nhiên liệu tự động trên không không chỉ là một cải tiến công nghệ, mà còn là yếu tố nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu và mở rộng tầm hoạt động của lực lượng không quân.
Khi quá trình tiếp dầu trở nên ổn định và ít phụ thuộc vào yếu tố con người, các nhiệm vụ kéo dài, bay xa hoặc phối hợp nhiều biên đội sẽ được thực hiện hiệu quả hơn, đặc biệt trong bối cảnh tác chiến hiện đại đòi hỏi tốc độ, độ chính xác và khả năng duy trì hiện diện liên tục.
RSAF trở thành lực lượng tiên phong cũng phản ánh chiến lược đầu tư dài hạn của Singapore vào công nghệ hàng không - quốc phòng tiên tiến, đồng thời mở ra tiền lệ quan trọng cho các không quân khác trong việc chuẩn hóa năng lực tiếp nhiên liệu tự động. A3R phản ánh xu hướng tự động hóa ngày càng sâu trong hàng không quân sự hiện đại, đánh dấu bước chuyển từ kỹ năng cá nhân sang năng lực hệ thống.
