Hơn 2.600 chuyến bay bị chậm cùng hàng trăm chuyến bị hủy, thiệt hàng chục triệu USD, và tai hại hơn là cơn dông ấy lại diễn ra đúng cao điểm bán kết World Cup.
Cơn dông ở Atlanta làm rối loạn mạng bay lớn nhất thế giới
Hartsfield-Jackson Atlanta không chỉ là sân bay đông khách nhất thế giới, mà còn là siêu trung tâm trung chuyển (mega hub) của Delta Air Lines và là một trong những mắt xích quan trọng nhất của hệ thống hàng không Mỹ.
Mỗi ngày, khoảng 2.500–2.700 chuyến bay cất và hạ cánh tại Atlanta, kết nối hơn 150 điểm đến nội địa và hàng chục đường bay quốc tế. Hàng trăm nghìn hành khách quá cảnh tại đây để nối chuyến đến khắp nước Mỹ.
Khi dông mạnh quét qua buộc Cục hàng không liên bang Mỹ - FAA phải áp dụng lệnh Ground Stop, hàng loạt hiệu ứng domino lập tức xảy ra: Máy bay ở New York không thể cất cánh vì Atlanta chưa tiếp nhận được. Phi công và tiếp viên bị "kẹt" ở sân bay khác, không kịp thực hiện chuyến bay kế tiếp.
Máy bay không quay về đúng sân bay để khai thác các chặng tiếp theo. Hành khách lỡ chuyến nối, kéo theo hàng nghìn yêu cầu đổi vé và bố trí lại hành trình. Hành lý ký gửi bị thất lạc hoặc đến chậm vì hành khách và vali đi trên các chuyến khác nhau.
Một chiếc Airbus A321 hay Boeing 737 của Delta có thể thực hiện 5–7 chặng/ngày. Nếu chuyến đầu tiên chậm 3 giờ, toàn bộ lịch khai thác trong ngày của chiếc máy bay đó gần như phải điều chỉnh.
Các nghiên cứu của FAA và Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) cho thấy, chi phí do chậm chuyến không chỉ nằm ở nhiên liệu. Một chuyến bay bị chậm phải gánh nhiều khoản phát sinh. Tiền lương phi công và tiếp viên tăng theo thời gian làm việc. Máy bay phải nổ động cơ hoặc sử dụng nguồn điện mặt đất lâu hơn. Chi phí phục vụ mặt đất tăng.
Theo quy định của Mỹ, hãng phải lo chi phí khách sạn, ăn uống cho hành khách nếu phải lưu trú. Hãng hàng không sẽ phải bồi thường cho hành khách. Tiếp sao đó, hãng sẽ mất doanh thu và uy tín do hành khách chuyển sang hãng khác.
Theo nghiên cứu của FAA và ngành hàng không Mỹ, một chuyến bay nội địa bị chậm có thể khiến hãng tốn từ khoảng 2.000 đến hơn 10.000 USD, tùy thời gian chậm và loại tàu bay. Nếu phải hủy chuyến, tổng chi phí thường cao hơn nhiều, đặc biệt khi phải bố trí máy bay và tổ bay thay thế.
Trong trường hợp hơn 2.600 chuyến bay bị chậm cùng hàng trăm chuyến bị hủy, tổng thiệt hại trực tiếp cho các hãng hàng không có thể lên tới hàng chục triệu USD chỉ trong một ngày. Nếu tính cả thiệt hại của hành khách và các doanh nghiệp phụ thuộc vào vận tải hàng không, tác động kinh tế còn lớn hơn đáng kể.
Điều khiến ngành hàng không lo ngại là sự cố xảy ra đúng thời điểm Mỹ đang tổ chức FIFA World Cup 2026.
Trong giai đoạn bán kết và chung kết, lượng hành khách di chuyển giữa các thành phố đăng cai tăng đột biến. Nếu một "siêu hub" như Atlanta bị đình trệ vì thời tiết, hiệu ứng lan truyền sẽ lớn hơn bình thường vì rất nhiều nguyên nhân. Các chuyến bay đã kín chỗ, rất khó bố trí hành khách sang chuyến khác. Nhiều cổ động viên quốc tế phải nối chuyến qua Atlanta. Các hãng khó điều máy bay dự phòng khi toàn hệ thống đang khai thác ở công suất cao nhất.
Chỉ cần một vài giờ gián đoạn tại một đầu mối như Atlanta cũng có thể làm xáo trộn lịch khai thác của hàng nghìn chuyến bay trong 24–48 giờ tiếp theo. Đây là lý do các hãng hàng không Mỹ luôn đầu tư mạnh vào dự báo thời tiết, điều hành mạng bay theo thời gian thực và bố trí tàu bay, tổ lái dự phòng để giảm thiểu hiệu ứng dây chuyền khi thời tiết cực đoan xảy ra.
World Cup 2026 vô cùng rắc rối. Theo lịch thi đấu chính thức, trận bán kết 1 sẽ diễn ra tại Dallas Stadium, bang Texas, bán kết 2 tại
Atlanta Stadium, bang Georgia. Đây được đánh giá là trận đấu có rủi ro an ninh cao nhất giải khi dự kiến khoảng 30.000 CĐV Anh và 30.000 CĐV Argentina sẽ đổ về Atlanta. Trận chung kết lại diễn ra tại New York/New Jersey.
World Cup 2026 là cuộc không vận thể thao lớn nhất trong lịch sử, và đã có 2 làn sóng di chuyển khổng lồ. Làn sóng thứ nhất là ngay sau khi xác định được bốn đội vào bán kết. Người hâm mộ Anh, Argentina, Pháp và Tây Ban Nha lập tức đặt vé tới Dallas hoặc Atlanta vì chỉ còn vài ngày chuẩn bị.
Làn sóng thứ hai thường còn mạnh hơn, diễn ra ngay sau khi hai trận bán kết kết thúc. Khi hai đội vào chung kết được xác định, hàng chục nghìn cổ động viên sẽ đồng loạt săn vé máy bay tới New York/New Jersey chỉ trong vài giờ.
Đây là thời điểm các hãng hàng không Mỹ buộc phải hoạt động hết công suất thêm lần nữa, lần cuối của World Cup, với việc tăng chuyến nội địa, sử dụng máy bay thân rộng trên các đường bay đông khách, điều chuyển tàu bay giữa các hub lớn, tăng cường khai thác ban đêm để đáp ứng nhu cầu lên cao của hàng trăm nghìn cổ động viên bóng đá.
Đây là giai đoạn giá vé tăng mạnh nhất của giải đấu, nguyên nhân đến từ việc thời gian đặt vé rất gấp (3–5 ngày trước trận), lượng ghế trống còn ít, nhiều doanh nhân và khách VIP cũng di chuyển cùng thời điểm.
Trên các đường bay nội địa Mỹ như Dallas - New York hay Atlanta - New York, giá vé hạng phổ thông thường tăng từ khoảng 200–300 USD lên 500–800 USD, còn vé đặt sát ngày hoặc hạng thương gia có thể vượt 1.000 USD tùy hãng và giờ bay. Giá biến động liên tục theo nhu cầu thực tế, và còn phụ thuộc kết quả các trận đấu, Messi hay Harry Kane sẽ là người vào chơi trận chung kết.
Đúng lúc hàng chục, hàng trăm nghìn cổ động viên chuẩn bị đổ về Atlanta và Dallas để xem bán kết, chỉ một cơn dông lớn đã khiến hơn 2.600 chuyến bay bị chậm và hàng trăm chuyến bị hủy, kéo theo thiệt hại hàng chục triệu USD. Điều đó cho thấy mạng bay kiểu "hub-and-spoke" của Mỹ rất nhạy cảm: chỉ cần một mắt xích lớn như Atlanta bị đình trệ, hiệu ứng dây chuyền có thể lan ra toàn quốc.
Nếu thời tiết xấu tiếp tục kéo dài đến sát hoặc trước chung kết, áp lực lên các hãng hàng không sẽ còn lớn hơn khi phải đồng thời phục vụ khách du lịch hè, hành khách công vụ và dòng cổ động viên World Cup.
Cổ động viên bóng đá vốn hay có câu nói "Lạy trời xin đừng mưa" để các trận đấu bóng đá diễn ra suôn sẻ. Với ngành hàng không Mỹ, "lạy trời xin đừng bão dông" là câu nói lúc này, khi World Cup sắp tìm ra được nhà vô địch.
