Việt Nam có đủ các điều kiện để trở thành "thiên đường" cho du lịch thể thao. Một giải thể thao lớn sẽ kích cầu tiêu dùng, góp phần phát triển hàng không và du lịch.
Việt Nam đủ điều kiện để trở thành "thiên đường du lịch thể thao"
Để thấy được rõ giá trị của du lịch thể thao, hãy bắt đầu bằng IRONMAN Đà Nẵng - giải đấu 3 môn phối hợp gồm bơi - đạp - chạy được tổ chức với đẳng cấp quốc tế tại thành phố biển của Việt Nam.
Theo Ban tổ chức Sunrise Events Vietnam, sau 9 mùa giải được tổ chức tại Đà Nẵng, IRONMAN đã tạo ra khoảng 65 triệu USD (khoảng 1.700 tỷ đồng) giá trị kinh tế cho địa phương là Đà Nẵng. Riêng tuần lễ sự kiện năm 2025, IRONMAN ước tính đã mang lại hơn 9 triệu USD (khoảng 245 tỷ đồng) giá trị kinh tế. Mùa giải 2026 thu hút tổng cộng hơn 4.700 vận động viên đến từ hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ, với khoảng 1.800 vận động viên quốc tế, con số cao nhất từ trước đến nay.
Việt Nam được nhiều chuyên gia đánh giá là một trong những quốc gia có tiềm năng nhất châu Á để phát triển du lịch thể thao (sports tourism). Lợi thế của Việt Nam không chỉ nằm ở cảnh quan đẹp mà còn ở sự đa dạng địa hình trong khoảng cách di chuyển ngắn: chỉ trong vài giờ, vận động viên có thể thi đấu giữa biển, núi, cao nguyên hay các đô thị mang đậm dấu ấn văn hóa. Điều này tạo điều kiện lý tưởng để tổ chức các giải ba môn phối hợp (triathlon), marathon và ultra marathon mang bản sắc riêng.
Với bờ biển dài 3200km, cảnh quan cực đẹp, với hệ thống những điểm đến, những hòn đảo, Việt Nam đã được giới chuyên môn về du lịch thể thao quốc tế đánh giá là có vốn quý để có thể thu về cả tỉ USD. Triathlon - bộ môn thể thao thử thách sức bền và giới hạn khả năng hàng đầu với việc thi đấu 3 môn phối hợp gồm bơi lội - đạp xe - chạy bộ đòi hỏi rất nhiều trong công tác tổ chức.
Để có thể tổ chức thi đấu thể thao phối hợp cần đáp ứng đủ ba yếu tố, bao gồm vùng nước an toàn để bơi, cung đường đạp xe đẹp và phù hợp yếu tố kĩ thuật, đường chạy hấp dẫn.
Việt Nam sở hữu hàng loạt địa điểm có thể đáp ứng hoàn hảo cùng lúc những yêu cầu trên. Đà Nẵng, Nha Trang, Quy Nhơn, Phú Quốc, Vân Đồn, Côn Đảo..., Việt Nam có thừa những địa điểm tổ chức thi đấu, và đây đều là những điểm đến du lịch hấp dẫn. Không nhiều quốc gia trên thế giới có thể tổ chức giải đấu với cung đường ven biển đẹp và khí hậu thuận lợi như vậy.
Ngoài cảnh quan đẹp, Việt Nam còn có hệ thống di sản thế giới rất phù hợp với marathon (chạy bộ). Xu hướng marathon hiện nay không còn chỉ là "chạy để lập thành tích" mà là chạy để khám phá điểm đến, chạy để trải nghiệm.
Việt Nam có nhiều địa điểm có thể phát triển thành các giải marathon mang thương hiệu quốc tế: Quần thể di tích Cố đô Huế, Hội An, Tràng An, Vịnh Hạ Long, Phong Nha - Kẻ Bàng, Hà Giang, Sa Pa, Mộc Châu... Đây là lợi thế mà hầu như các quốc gia Đông Nam Á không có được. Nhiều nhà tổ chức các giải đấu 3 môn phối hợp và chạy bộ từng nói rằng họ thèm muốn, họ ước mơ có được những đường chạy với khung cảnh như mơ cùng trải nghiệm văn hóa quá tuyệt vời như ở Việt Nam.
Một yếu tố khác rất quan trọng nữa là khí hậu. Trong khi miền Bắc vào mùa đông rất phù hợp cho marathon thì miền Trung và miền Nam có thể tổ chức các giải đấu vào tất cả thời điểm trong năm. Điều này giúp Việt Nam gần như có thể tổ chức sự kiện thể thao quanh năm thay vì chỉ tập trung vào một mùa.
Đòn bẩy cho hàng không miền Trung
Với hàng nghìn vận động viên quốc tế và Việt Nam thi đấu, 1 giải đấu 3 môn phối hợp hay chạy bộ lớn đóng vai trò kích cầu tiêu dùng và hàng không mạnh mẽ. Ngay thời điểm này, hàng loạt vận động viên đang bắt đầu mua bib (đóng phí tham dự giải đấu) và đặt vé máy bay để đến Huế, Quảng Bình, chuẩn bị tham dự các giải đấu nằm trong hệ thống giải AQUA Warriors do Bolt Events tổ chức. Vận động viên quốc tế thì mua vé đến Việt Nam, còn các vận động viên Việt Nam thì săn vé máy bay nội địa sớm với mức giá rẻ hơn.
Hệ thống AQUA Warriors Vietnam được xây dựng theo hướng gần gũi hơn, với cự ly đa dạng, phù hợp cả người mới, kết hợp thi đấu và nghỉ dưỡng, tổ chức tại các điểm du lịch nổi tiếng như Hạ Long, Vân Đồn, Huế và Quảng Bình. Với nhiều cự ly cho nhiều lứa tuổi, rất nhiều các gia đình cùng nhau tham dự vào giải đấu.
Mô hình này tạo ra lợi ích rất lớn khi đã kéo thêm khách du lịch cuối tuần, giúp địa phương có thêm sự kiện ngoài mùa cao điểm. Mỗi giải đấu, AQUA Warriors Vietnam tạo ra hàng nghìn lượt đặt vé máy bay.
Các vận động viên thường không đi một mình khi thi đấu, mà mỗi người còn có vợ hoặc chồng, bạn bè đi cùng để cổ vũ, huấn luyện viên và đội hỗ trợ. Thời gian lưu trú trung bình lên tới 5–7 ngày, kéo theo nhu cầu lớn về khách sạn, nhà hàng, mua sắm, tham quan và vận chuyển.
Một giải đấu có khoảng 5.000 vận động viên tham dự, nếu mỗi vận động viên đi cùng 1 đến 2 người thì tổng lượng khách đã đạt khoảng 10.000–15.000 lượt người. Nếu 50% số vận động viên tham dự là vận động viên quốc tế thì các hãng hàng không sẽ có thêm hàng nghìn lượt khách trên các đường bay đến điểm đăng cai.
Ngoài vận động viên, một giải đấu còn có thêm 1 lực lượng rất lớn bao gồm lực lượng ban tổ chức, trọng tài, truyền thông, nhà tài trợ, doanh nghiệp thiết bị thể thao... Tất cả đều tạo thêm nhu cầu di chuyển bằng đường hàng không.
Một giải triathlon còn kéo theo lượng hàng hóa rất lớn phải vận chuyển bằng đường hàng không, với những chiếc xe đạp thi đấu trị giá hàng chục nghìn USD, thiết bị y tế. Các hệ thống tính giờ, cổng xuất phát, thiết bị chuyên dụng phục vụ thi đấu, thiết bị truyền hình cần vận chuyển. Nhiều vận động viên quốc tế gửi xe đạp bằng cargo hoặc hành lý quá khổ, mang lại doanh thu bổ sung cho hàng không.
Tại Việt Nam, các giải chạy bộ, các giải đấu 3 môn phối hợp ngày càng được tổ chức nhiều hơn và chuyên nghiệp hơn, thu hút từ vài nghìn đến vài chục nghìn VĐV tham dự. Du lịch thể thao đã phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam trong thời gian gần đây, và vẫn còn tiềm năng rất lớn. Những môn đấu thể thao gắn với du lịch biển khác như lướt sóng, lặn biển, đua thuyền đều đang phát triển mạnh mẽ, thu hút lượng lớn khách du lịch quốc tế.
Xây dựng được chuỗi sự kiện thể thao sức bền diễn ra quanh năm tại Đà Nẵng, Hạ Long, Huế, Nha Trang, Đà Lạt, Phú Quốc, lợi ích sẽ không dừng ở lĩnh vực thể thao. Những sự kiện này có thể tạo ra dòng khách quốc tế ổn định và tạo ra nhu cầu lớn cho di chuyển hàng không. Lượng khách đến từ du lịch thể thao đủ sức thúc đẩy các hãng hàng không mở thêm đường bay hoặc tăng tần suất, nâng công suất khai thác đến các địa điểm tổ chức.
Với các mô hình như IRONMAN hay Aqua Warriors, các giải marathon di sản, Việt Nam hoàn toàn có cơ hội xây dựng hình ảnh điểm đến hàng đầu của du lịch thể thao châu Á.
