Ngành hàng không Pháp đang đối mặt với giai đoạn đầy thách thức khi đồng thời chịu tác động từ chính sách thuế trong nước, giá nhiên liệu biến động do xung đột Trung Đông và áp lực chuyển đổi sang nhiên liệu hàng không bền vững (SAF).
Đây là những vấn đề nổi bật được thảo luận tại Đại hội Liên đoàn Hàng không và các ngành nghề hàng không Pháp (FNAM) diễn ra ngày 1/7 ở Paris. Theo Chủ tịch FNAM Pascal de Izaguirre, ngành hàng không Pháp đang phải đối mặt với "cú sốc tài chính" khi thuế hàng không tăng mạnh, trong bối cảnh các hãng còn phải giải quyết nhiều thách thức khác như khử carbon, thiếu máy bay mới và gián đoạn chuỗi cung ứng.
Ông cho biết việc tăng thuế đã khiến tốc độ tăng trưởng hành khách của Pháp năm 2025 chỉ đạt 2,8%, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 5% của châu Âu. Hệ quả là Pháp tụt từ vị trí thứ tư xuống thứ sáu về quy mô thị trường hàng không, bị Ý và Thổ Nhĩ Kỳ vượt qua.
Tình hình cũng ảnh hưởng đến hàng không thương mại tư nhân khi lượng hành khách giảm 22% trong quý I/2026.
Đáng chú ý, từ năm 2019 đến 2025, số chuyến bay đi và đến Pháp giảm 2%, trong khi các chuyến bay quá cảnh tăng 15%. Theo FNAM, điều này cho thấy Pháp đang dần trở thành điểm trung chuyển thay vì điểm đến, làm giảm sức hấp dẫn đối với khách du lịch và doanh nhân.
Trước lo ngại năng lực cạnh tranh của hàng không Pháp suy giảm, Bộ trưởng Giao thông Philippe Tabarot cho biết Chính phủ đã nỗ lực duy trì sự ổn định tài chính cho ngành trong năm 2026 và áp dụng mức thuế TSBA (thuế đánh vào giá vé máy bay hay còn được gọi là "thuế đoàn kết") ưu đãi đối với một số tuyến bay phục vụ lợi ích công từ ngày 1/6/2026.
Ông nhấn mạnh hàng không giữ vai trò thiết yếu trong kết nối các vùng lãnh thổ xa xôi, đồng thời hỗ trợ ngành du lịch - lĩnh vực đón hơn 100 triệu lượt khách mỗi năm và đóng góp gần 8% GDP của Pháp. Bên cạnh đó, ngành công nghiệp hàng không còn tạo ra thặng dư thương mại khoảng 33 tỷ euro và là nguồn tạo việc làm quan trọng.
Ngoài áp lực thuế, FNAM cũng cảnh báo cuộc khủng hoảng tại Trung Đông đang làm gia tăng chi phí khai thác.
Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), nếu giá nhiên liệu tiếp tục duy trì ở mức cao, lợi nhuận của các hãng hàng không toàn cầu có thể giảm ít nhất 50% trong năm 2026. Biên lợi nhuận bình quân của các hãng dự kiến giảm một nửa, xuống còn khoảng 2%.
Sau căng thẳng liên quan đến eo biển Hormuz, giá nhiên liệu phản lực từng tăng từ khoảng 600 euro lên 1.500 euro mỗi tấn trước khi hạ nhiệt, nhưng vẫn cao hơn khoảng 30% so với trước khủng hoảng.
Tuy vậy, ngành năng lượng Pháp đã phối hợp với Chính phủ và các hãng hàng không để đảm bảo nguồn cung nhiên liệu. Theo Chủ tịch UFIP Energies et Mobilités, Philippe Casbas không có chuyến bay nào phải hủy vì thiếu nhiên liệu khi các nhà máy lọc dầu tăng công suất và nguồn dự trữ chiến lược được huy động.
Dù vậy, FNAM cho rằng tình hình địa chính trị vẫn rất khó lường và kêu gọi điều chỉnh linh hoạt quy định về quyền khai thác khung giờ bay nếu xung đột tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động hàng không.
Một chủ đề khác được nhấn mạnh là phát triển ngành nhiên liệu hàng không bền vững (SAF).
Theo FNAM, Pháp và châu Âu cần đẩy nhanh đầu tư vào SAF không chỉ để đáp ứng các mục tiêu của chương trình ReFuelEU mà còn giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ Trung Đông. Tuy nhiên, tổ chức này cũng cảnh báo không nên chuyển sang phụ thuộc vào nguồn SAF nhập khẩu từ Trung Quốc hoặc Mỹ.
Chủ tịch Air France-KLM Florence Parly cho rằng Pháp có nhiều lợi thế để phát triển ngành SAF nhờ nguồn điện có tới 95% không phát thải carbon. Bà đề xuất sử dụng một phần nguồn thu từ thuế hàng không để hỗ trợ xây dựng ngành công nghiệp SAF, thay vì chỉ coi thuế là nguồn thu ngân sách.
Theo FNAM, nếu không sớm tạo động lực cho lĩnh vực này, ngành hàng không Pháp sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc đáp ứng các mục tiêu giảm phát thải vào năm 2030, đồng thời tiếp tục đánh mất lợi thế cạnh tranh trên thị trường châu Âu.
