Doanh nghiệp UAV Việt Nam mang gì tới sân chơi công nghệ lớn nhất thế giới?

Được biết, XPONENTIAL là sự kiện thường niên do Hiệp hội Hệ thống không người lái quốc tế (AUVSI) tổ chức. Đây được xem là một trong những triển lãm lớn nhất thế giới trong lĩnh vực máy bay không người lái, robot và công nghệ tự động hóa.

Theo ban tổ chức, chủ đề của XPONENTIAL 2026 xoay quanh việc tích hợp robot và các hệ thống tự hành vào nhiều lĩnh vực của đời sống, từ quốc phòng, an ninh quốc gia đến giao hàng thương mại và cơ sở hạ tầng đô thị.

Triển lãm có quy mô hơn 9.000 m2, quy tụ khoảng 550 doanh nghiệp đến từ hơn 30 quốc gia. Tại đây, các đơn vị tham gia trình diễn nhiều công nghệ mới như hoạt động bay UAV, điều hướng phương tiện tự hành và hệ thống xử lý dữ liệu theo thời gian thực. Các hoạt động này giúp doanh nghiệp và khách tham quan hình dung rõ hơn khả năng ứng dụng thực tế của công nghệ tự hành.

Bên cạnh khu vực triển lãm, XPONENTIAL 2026 còn tổ chức các phiên thảo luận và chương trình chuyên đề xoay quanh những vấn đề đang định hình tương lai ngành công nghệ không người lái. Nội dung năm nay tập trung vào các thách thức và rào cản trong việc triển khai hệ thống tự hành ở quy mô lớn.

Theo ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Liên minh Kinh tế tầm thấp Việt Nam cho biết năm nay, sự tham dự của doanh nghiệp Việt không còn là những nỗ lực riêng lẻ mà là sự hiệp lực của những "con sếu đầu đàn" trong ngành, ghi dấu mốc quan trọng khi Việt Nam tham gia với quy mô lớn nhất từ trước đến nay, khẳng định vị thế và khát vọng của hệ sinh thái UAV Việt trên bản đồ công nghệ toàn cầu.

Ông Trần Anh Tuấn nhận định sự hiện diện tại Detroit không chỉ dừng lại ở việc trưng bày sản phẩm mà còn khẳng định năng lực R&D và sản xuất của Việt Nam trong lĩnh vực UAV và kinh tế tầm thấp.

Đây là cơ hội vàng để các doanh nghiệp Việt kết nối trực tiếp với các đối tác và khách hàng tại thị trường khó tính nhất thế giới; học hỏi và cập nhật những xu hướng công nghệ tương lai để tối ưu hóa quy trình sản xuất trong nước; kêu gọi hợp tác, đầu tư, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành một trong những trung tâm sản xuất UAV quan trọng của khu vực.

Góp mặt tại XPONENTIAL 2026 có 3 doanh nghiệp Việt Nam tiên phong trong lĩnh vực này, gồm: Gremsy - chuyên về camera và hệ thống chống rung thế hệ mới; Realtime Robotics - chuyên drone quân sự và Saolatek - drone tích hợp và giáo dục đào tạo.

Gremsy là đơn vị chuyên về các hệ thống ổn định chống rung camera (gimbal) và camera chuyên dụng (camera payload) - "mắt thần" cho những chiếc drone công nghiệp hiện đại. Gremsy đã có hơn 15 năm phát triển và có thị trường ở hơn 30 quốc gia, đây là lần thứ 6 doanh nghiệp này tham dự XPONENTIAL.

Realtime Robotics - đơn vị tiên phong dòng drone chuyên dụng phục vụ an ninh quốc phòng. Qua gần 15 năm triển khai công tác R&D, Realtime Robotics đã hoàn thiện những chiếc drone với nhiều tính năng tối tân và mức độ tự chủ rất cao. Drone Hera của doanh nghiệp này đã chinh phục nhiều thị trường quốc tế. Tại XPONENTIAL 2026, Realtime Robotics sẽ có màn bay drone trình diễn với khách hàng.

Tại triển lãm, Saolatek ra mắt chiếc drone FIRST AID S1100. Đây là drone nhằm hỗ trợ các nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn. Điểm đặc biệt của drone này là có thể mang được 10kg, tích hợp đèn pha, loa phóng thanh và cơ cấu thả hàng cứu hộ chuyên dụng, tiếp cận hiện trường thuận lợi.

Ngoài ra, XPONENTIAL 2026 còn có sự tham dự của 2 đơn vị startup Việt Nam là XBLink (đơn vị phát triển module 4G, 5G để kết nối drone bay hàng trăm km mà không cần trạm điều khiển mặt đất) và Rustech (đơn vị phần mềm xây dựng thuật toán điều khiển drone bay theo chương trình tự hành).

Không chỉ có các doanh nghiệp làm về kỹ thuật UAV, tại sự kiện còn có sự hiện diện của các nhà đồng hành có nhiều đóng góp, hỗ trợ cho phát triển ngành công nghiệp UAV như Ban quản lý Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh; FPT UAV (đại diện mảng giải pháp phần mềm và tích hợp hệ thống), Học viện Hàng không Việt Nam (VAA) (đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao) và Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV, Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ).

UAV đang mở ra một cách vận hành hoàn toàn mới cho nhiều ngành kinh tế. Quốc gia nào làm chủ được các công nghệ này sẽ có lợi thế lớn trong cạnh tranh toàn cầu.

Trong một nghiên cứu được đăng tải vào tháng 10/2025, 4 thành viên thuộc 4 trường đại học khác nhau của Trung Quốc và Ba Lan dẫn số liệu dự đoán, dịch vụ di chuyển hàng không kết hợp kinh tế tầm thấp sẽ vượt quá 1.000 tỷ USD vào năm 2040.

Trung Quốc đã đưa kinh tế tầm thấp vào kế hoạch phát triển các ngành công nghiệp mới nổi chiến lược, mục tiêu đạt hơn 500 tỷ USD đóng góp cho GDP và tạo ra 4 triệu việc làm vào năm 2035. Để hiện thực hóa, 38 hành lang cao độ trên không và 200 cảng trực thăng đã được lên kế hoạch thiết lập.

Trong khi đó, Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) cũng đang xây dựng các quy tắc toàn cầu về khai thác không phận tầm thấp.

Đặc biệt, những năm gần đây, Việt Nam đã và đang có những bước phát triển mạnh mẽ trong lĩnh vực thiết bị bay không người lái. Dự báo quy mô kinh tế tầm thấp của Việt Nam sẽ đạt 10 tỷ USD vào năm 2035.

Phát triển kinh tế tầm thấp gồm hai phần: thứ nhất là phát triển thiết bị, phương tiện bay tầm thấp; thứ hai là ứng dụng các thiết bị, phương tiện bay tầm thấp vào phát triển không gian kinh tế tầm thấp.

Theo khảo sát của các doanh nghiệp trong mạng lưới đổi mới sáng tạo quốc gia và các chuyên gia về sản xuất UAV và thiết bị bay không người lái thì doanh nghiệp Việt hiện đã làm chủ được khoảng 80% công nghệ sản xuất UAV và thiết bị bay không người lái.

Đặc biệt, việc đẩy mạnh công nghệ UAV tiếp tục được khẳng định khi Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ban hành Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược, trong đó công nghệ robot và tự động hóa nằm trong nhóm 10 nhóm công nghệ chiến lược và thiết bị, phương tiện bay không người lái (UAV); hệ thống quản lý, phát hiện, giám sát và chế áp UAV là nhóm các sản phẩm công nghệ chiến lược đã có thị trường, có thể tạo ra tác động lớn và trực tiếp đến phát triển kinh tế.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cũng đã ký ban hành Quyết định số 808/QĐ-TTg giao Bộ Quốc phòng chủ quản nghiên cứu, xây dựng hệ thống quản lý thiết bị bay không người lái quốc gia (UTM) phục vụ quản lý vùng trời và phát triển kinh tế tầm thấp; Bộ Công an chủ quản phát triển thiết bị, phương tiện bay không người lái (UAV) và hệ thống giám sát, phát hiện, chế áp UAV phục vụ bảo đảm an ninh, trật tự và mục tiêu lưỡng dụng.