Một chiếc Airbus A380 của Qantas đã thực hiện chuyến bay khứ hồi xuyên Thái Bình Dương với một đèn bảo dưỡng dài 33cm bị bỏ quên bên trong cánh trái.
Theo báo cáo của Cục An toàn Giao thông Australia (ATSB), sự cố xảy ra ngày 7/1/2026 trong quá trình bảo dưỡng hệ thống điều hòa không khí của chiếc Airbus A380 mang số đăng ký VH-OQK tại sân bay Sydney.
Trong quá trình bảo dưỡng, các kỹ sư sử dụng một đèn làm việc LED Makita để chiếu sáng khu vực chật hẹp và nóng bên trong phần mép trước của cánh trái. Chiếc đèn có kích thước khoảng 214 × 261 × 328mm.
Sau khi công việc hoàn tất, các kỹ sư tắt đèn và đóng tấm che nhưng không lấy thiết bị ra khỏi cánh.
Chiếc Airbus A380 sau đó vẫn được phép khai thác và thực hiện hai chặng bay quốc tế đường dài Sydney - Dallas/Fort Worth - Sydney, với tổng quãng đường hơn 27.000km.
Đến ngày 9/1/2026, chiếc đèn mới được phát hiện và lấy ra khỏi cánh máy bay.
ATSB cho biết thiết bị không gây hư hỏng cấu trúc hoặc các hệ thống cơ khí của máy bay. Tuy nhiên, việc một vật thể lạ bị bỏ quên bên trong cấu trúc máy bay vẫn tiềm ẩn rủi ro an toàn đáng kể.
Trong điều kiện nhiễu động hoặc khi máy bay thực hiện các thao tác bay, vật thể có thể dịch chuyển, gây kẹt cơ cấu điều khiển, làm hỏng dây điện hoặc đường ống.
Điều tra của ATSB xác định nguyên nhân chính nằm ở những thiếu sót trong quy trình kiểm soát vật thể lạ (FOD) và quản lý dụng cụ.
Đáng chú ý, ATSB ghi nhận thiết bị đã vượt qua ba lớp kiểm tra an toàn mà không bị phát hiện.
.jpg)
Thứ nhất, kiểm tra vật thể lạ: Nhân viên bảo trì không phát hiện chiếc đèn đã tắt trong lần kiểm tra cuối cùng bên trong khoang cánh chật hẹp. Nhiệt độ khoảng 27-30°C cùng những yếu tố gây phân tâm trong quá trình làm việc làm giảm hiệu quả kiểm tra.
Thứ hai, kiểm tra dụng cụ: Khi các kỹ sư kiểm kê và trả lại dụng cụ sau ca làm việc, việc thiếu chiếc đèn không được phát hiện. Một phần nguyên nhân là thiết bị được xem như dụng cụ chiếu sáng dùng chung thay vì dụng cụ chuyên biệt gắn với từng nhiệm vụ.
Thứ ba, xác nhận đưa máy bay trở lại khai thác: Một kỹ sư bảo dưỡng máy bay được cấp phép (LAME) đã phê duyệt cho chiếc A380 hoạt động trở lại mà không xác minh đầy đủ thông tin về dụng cụ còn thiếu. Người này đã bị phân tâm do đồng thời phải xử lý các công việc bảo dưỡng động cơ và chuẩn bị máy bay cho chuyến bay.
ATSB cũng phát hiện một lỗ hổng trong hệ thống quản lý bảo dưỡng của Qantas. Phần mềm chưa có cảnh báo tự động cho đơn vị chứng nhận khi một dụng cụ vẫn được ghi nhận đang mượn dưới số đăng ký của máy bay.
Theo Ủy viên trưởng kiêm Giám đốc điều hành ATSB, Angus Mitchell, sự cố cho thấy ngay cả những quy trình được thiết lập tốt vẫn có thể thất bại nếu phụ thuộc quá nhiều vào việc con người thực hiện đúng quy trình trong mọi tình huống.
Ông cho rằng hệ thống quản lý dụng cụ cần được thiết kế với các lớp bảo vệ đủ mạnh để phát hiện và khắc phục sai sót của con người, đặc biệt trong môi trường bảo dưỡng chịu áp lực về thời gian.
Sau vụ việc, Qantas đã triển khai một loạt biện pháp khắc phục.
Hãng đưa vào áp dụng quy trình kiểm tra bắt buộc nhằm bảo đảm toàn bộ dụng cụ được ghi nhận đã được kiểm kê trước khi máy bay được nghiệm thu bảo dưỡng.
Qantas cũng nâng cấp hệ thống quản lý bảo dưỡng để tự động cảnh báo những dụng cụ chưa được trả lại.
Ngoài ra, hãng thành lập một nhóm chuyên trách nghiên cứu các công nghệ theo dõi dụng cụ mới, trong đó có giải pháp gắn thẻ kỹ thuật số cho thiết bị bảo dưỡng tại các cơ sở của hãng.
.jpg)
Đây là vụ việc đáng chú ý thứ hai liên quan đến việc bỏ quên dụng cụ trên một chiếc Airbus A380 của Qantas trong những năm gần đây.
Tháng 12/2023, một dụng cụ bằng nylon dài khoảng 1,25m đã bị bỏ quên bên trong cửa hút khí động cơ của một chiếc Airbus A380 trong quá trình bảo dưỡng tại Los Angeles.
Dụng cụ này không được phát hiện trong 34 chuyến bay tiếp theo và chỉ được tìm thấy trong một cuộc kiểm tra định kỳ vào đầu năm 2024.
ATSB đánh giá những biện pháp Qantas triển khai sau sự cố là bước đi tích cực, nhưng nhấn mạnh việc tăng cường trách nhiệm trong quản lý dụng cụ và bổ sung các lớp kiểm soát tự động vẫn cần được duy trì để hạn chế nguy cơ sai sót của con người ảnh hưởng đến an toàn bay.
