Sau hơn nửa thế kỷ khai thác, hạ tầng khu bay của Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh đang bộc lộ nhiều hạn chế, không còn đáp ứng yêu cầu khai thác của các dòng tàu bay hiện đại.
Theo Cục Hàng không Việt Nam, sân bay Cam Ranh hiện có hai đường cất hạ cánh song song. Trong đó, đường băng 02L/20R được xây dựng từ giai đoạn 1965-1972, dài 3.051 m, rộng 45 m. Sau hơn 50 năm khai thác, sức chịu tải của đường băng này không còn đáp ứng yêu cầu vận hành của nhiều dòng máy bay thế hệ mới.
Hiện nay, các tàu bay như Airbus A321, Boeing 737 MAX, Boeing 787 hay Airbus A350 chỉ có thể cất, hạ cánh trên đường băng 02L/20R khi giảm từ 10-50% tải trọng. Điều này đồng nghĩa các hãng hàng không phải cắt giảm số lượng hành khách, hàng hóa hoặc nhiên liệu để bảo đảm an toàn khai thác, làm giảm hiệu quả vận hành và khai thác thương mại.
Trong khi đó, đường cất hạ cánh 02R/20L được đưa vào khai thác từ năm 2019 với chiều dài 3.048 m, rộng 45 m, đáp ứng khai thác bình thường các loại tàu bay code E như Boeing 777, Boeing 747 và các dòng máy bay tương đương.
Không chỉ đường băng cũ, hệ thống đường lăn W, W1, W3, W5, W6, G1, G3 và G5 cũng đã khai thác hơn 50 năm nhưng chưa từng được sửa chữa lớn. Mặt đường xuất hiện nhiều vị trí nứt vỡ, bong bật, gãy tấm bê tông, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng khai thác.
Trong điều kiện đường băng vẫn phải phục vụ tần suất khai thác cao, nguy cơ bong bật mặt đường trong quá trình máy bay cất, hạ cánh là rất lớn. Các mảnh bê tông vỡ có thể trở thành vật thể lạ (FOD), gây hư hỏng động cơ, thiết bị của tàu bay, thậm chí dẫn đến các sự cố nghiêm trọng, uy hiếp an toàn bay.
Bên cạnh đó, hệ thống đèn tiếp cận tại hai đầu đường băng hiện vẫn sử dụng công nghệ halogen và đèn chớp xenon đã lạc hậu, hoạt động thiếu ổn định. Việc tìm kiếm thiết bị thay thế cũng gặp nhiều khó khăn do các loại đèn này đã ngừng sản xuất.
Theo cơ quan quản lý, việc đường băng 02L/20R phải khai thác hạn chế tải trọng không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động của hàng không dân dụng mà còn tác động đến công tác phối hợp khai thác giữa hàng không dân dụng và quân sự tại sân bay Cam Ranh.
Trong trường hợp một đường băng phải tạm đóng để sửa chữa, toàn bộ hoạt động khai thác sẽ dồn sang đường băng còn lại, làm giảm năng lực khai thác và gia tăng nguy cơ mất an toàn.
Vì vậy, Cục Hàng không đề xuất dự án nhằm xây dựng mới đường băng 02L/20R dài 3.350m, rộng 45m, bố trí song song với đường băng 02R/20L hiện hữu và cách khoảng 360m về phía tây. Đường băng mới sẽ đáp ứng khai thác hiệu quả các loại máy bay code E như Boeing 747, Boeing 787, Airbus A350 hoặc tương đương.
Để giải quyết những bất cập trên, Cục Hàng không Việt Nam đề xuất xây dựng mới đường cất hạ cánh 02L/20R dài 3.350 m, rộng 45 m, bố trí song song với đường băng 02R/20L hiện hữu và cách khoảng 360 m về phía tây.
Đường băng mới sẽ đáp ứng khai thác hiệu quả các dòng tàu bay code E như Boeing 747, Boeing 787, Airbus A350 và các loại máy bay tương đương.
Cùng với đó, dự án sẽ đầu tư xây dựng mới và cải tạo đồng bộ hệ thống đường lăn song song, đường lăn nối, đường lăn thoát nhanh, hệ thống thoát nước và các hạ tầng kỹ thuật liên quan nhằm nâng cao năng lực khai thác toàn bộ khu bay.
Theo tính toán sơ bộ, tổng mức đầu tư dự án khoảng 2.499 tỷ đồng, sử dụng 100% vốn đầu tư công. Trong đó, chi phí xây dựng chiếm khoảng 1.688 tỷ đồng; chi phí thiết bị khoảng 269 tỷ đồng; chi phí tư vấn khoảng 176 tỷ đồng; chi phí dự phòng khoảng 308 tỷ đồng, còn lại là chi phí quản lý dự án và các khoản chi khác.
Do dự án triển khai trên phạm vi đường cất hạ cánh hiện hữu nên không phát sinh chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Theo kế hoạch, dự án sẽ được thực hiện trong giai đoạn 2026-2028, với thời gian thi công khoảng 24 tháng sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư. Nguồn vốn sẽ được bố trí theo tiến độ, gồm khoảng 19,1 tỷ đồng trong năm 2026 để chuẩn bị đầu tư; khoảng 1.259 tỷ đồng trong năm 2027 cho công tác thiết kế, lựa chọn nhà thầu và thi công; khoảng 1.223 tỷ đồng trong năm 2028 để hoàn thiện công trình, nghiệm thu và bàn giao.
Cục Hàng không Việt Nam cũng kiến nghị Bộ Xây dựng giao cơ quan này làm chủ đầu tư dự án, đồng thời đề xuất Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận là đơn vị quản lý dự án nhờ kinh nghiệm triển khai các dự án cải tạo đường cất hạ cánh, đường lăn tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất.
Về vấn đề trên, Bộ Xây dựng đã có văn bản đề nghị UBND tỉnh Khánh Hòa tham gia ý kiến đối với hồ sơ Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng, cải tạo đường cất hạ cánh, đường lăn Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh.
Theo Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Bộ Xây dựng phê duyệt, sản lượng hành khách qua cảng dự kiến đạt 19 triệu lượt/năm vào năm 2030 và 36 triệu lượt/năm vào năm 2050; sản lượng hàng hóa tương ứng đạt 50.000 tấn và 100.000 tấn mỗi năm.
Vì vậy, việc đầu tư xây dựng mới đường cất hạ cánh 02L/20R và nâng cấp đồng bộ hệ thống đường lăn được đánh giá là cần thiết nhằm bảo đảm an toàn bay, đáp ứng khai thác hiệu quả tàu bay code E, đồng thời nâng cao năng lực khai thác của Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh theo quy hoạch phát triển đến năm 2050.
