Sáng 22/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.
Theo đó, dự kiến thành lập TP. Đồng Nai có hiệu lực từ ngày 30/4/2026, nếu được Quốc hội thông qua sẽ là một dấu mốc có ý nghĩa chính trị, kinh tế sâu sắc, thể hiện quyết tâm tổ chức lại không gian quốc gia theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Tại hội trường, nhiều đại biểu Quốc hội đã đóng góp ý kiến xoay quanh cơ chế thúc đẩy địa phương phát triển sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Đáng chú ý, các đề xuất đều nhấn mạnh yêu cầu ưu tiên hoàn thiện và tăng tốc kết nối hạ tầng, đặc biệt là hệ thống giao thông liên kết với sân bay Long Thành nhằm tạo động lực tăng trưởng.
Đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM) cho rằng Đồng Nai cần triển khai nhanh các dự án kết nối, bao gồm kết nối nội vùng, liên vùng và kết nối đa phương thức: đường bộ cao tốc, các tuyến vành đai, đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, cần quan tâm tuyến đường sắt đô thị Long Thành - Thủ Thiêm để phát huy hiệu quả của Cảng hàng không quốc tế Long Thành, đồng thời phát triển đường thủy, đường hàng không, trong đó có sân bay Biên Hòa.
Bên cạnh đó, đại biểu Trần Hoàng Ngân cũng nhấn mạnh Đồng Nai nên chú trọng tuyến đường sắt kết nối với cụm cảng Thị Vải - Cái Mép nhằm thúc đẩy phát triển logistics gắn với các khu công nghiệp của Đồng Nai.
Đồng tình về vấn đề này, đại biểu Nguyễn Minh Tâm (đoàn Quảng Trị) lưu ý cần ưu tiên ngân sách cho các tuyến trục chính và vành đai kết nối khu công nghiệp với sân bay Long Thành và cảng Cái Mép - Thị Vải nhằm giảm chi phí logistics - hiện là điểm nghẽn. Đồng thời, bổ sung lộ trình, thời hạn cụ thể cho từng nội dung quy hoạch để đẩy nhanh tiến độ.
Đại biểu Nguyễn Thị Sửu (Đoàn TP.Huế) cũng nhấn mạnh trước hết phải có cơ chế liên kết vùng mang tính bắt buộc và thực chất.
Đại biểu Nguyễn Thị Sửu nêu rõ: Đồng Nai không thể phát triển theo kiểu mỗi địa phương một chiến lược riêng lẻ, mà cần có thiết chế điều phối vùng Đông Nam Bộ đủ thẩm quyền. Theo đó, Đồng Nai giữ vai trò trung tâm logistics - công nghiệp, TP.HCM là trung tâm tài chính - công nghệ, còn các địa phương khác tham gia chuỗi giá trị theo lợi thế riêng. Nếu không làm được điều này, chúng ta sẽ tiếp tục phân mảnh nguồn lực.
Ngoài ra, Đại biểu Lê Hoàng Anh (Đoàn Gia Lai) đã nhấn mạnh yếu tố hội nhập quốc tế khi Cảng Hàng không quốc tế Long Thành (thuộc nhóm sân bay lớn nhất thế giới) đang được hoàn thiện trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, kết hợp với cảng biển Phước An, hệ thống đường bộ xuyên biên giới và mạng lưới cao tốc liên vùng.
Những điều kiện này đang đưa Đồng Nai trở thành cửa ngõ hội nhập quốc tế của khu vực phía Nam. Nếu tiếp tục quản lý không gian chiến lược này theo mô hình chính quyền tỉnh (vốn chủ yếu phù hợp với địa bàn nông thôn) sẽ tạo ra sự bất tương xứng và ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh quốc gia.
Đưa ra góc nhìn mới khi nhấn mạnh mô hình “đô thị sân bay” (aerotropolis) xoay quanh Sân bay quốc tế Long Thành, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng) cho rằng nếu được khai thác đúng, Đồng Nai sẽ trở thành trung tâm tổ chức dòng chảy hàng hóa, dịch vụ, vốn và tri thức ở quy mô toàn cầu.
Đặc biệt, Đồng Nai có thể trở thành cửa ra hiệu quả cho Tây Nguyên - khu vực giàu tiềm năng nhưng bị hạn chế bởi chi phí logistics cao. Từ đó, đại biểu đề xuất 5 nhóm giải pháp: hoàn thiện thể chế, ban hành cơ chế đặc thù, thúc đẩy liên kết vùng, đảm bảo an sinh xã hội và phát triển trung tâm khoa học - công nghệ tầm quốc gia.