Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn về bảo đảm kỹ thuật nhiên liệu hàng không, thay thế Thông tư số 04/2018/TT-BGTVT ngày 23/1/2018.
Theo dự thảo, Bộ Xây dựng đã bổ sung mới Chương IV về nhiên liệu hàng không bền vững, gồm các Điều 19, 20 và 21.
Bộ Xây dựng cho biết, việc bổ sung các quy định về nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) phù hợp với Khoản 3 Điều 9 của Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025 cũng như cơ chế bù đắp và giảm phát thải carbon đối với hàng không quốc tế (CORSIA) của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO).
Trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu đang đẩy mạnh lộ trình giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”, việc hoàn thiện khung pháp lý đối với SAF được đánh giá là cần thiết. Theo Bộ Xây dựng, các quy định được xây dựng theo hướng bảo đảm tính khả thi, không tạo thêm nghĩa vụ vượt quá yêu cầu quốc tế, đồng thời khuyến khích phát triển SAF phù hợp với năng lực và lộ trình chuyển đổi của ngành hàng không Việt Nam.
Cụ thể, dự thảo đề xuất việc sử dụng SAF phải bảo đảm không làm suy giảm các đặc tính an toàn bay của nhiên liệu phản lực, không gây ảnh hưởng bất lợi đến hệ thống tồn chứa, vận chuyển, cấp phát, tra nạp nhiên liệu hàng không và tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật nhiên liệu hàng không hiện hành.
Ngoài ra, SAF chỉ được phép sử dụng khi đã được sản xuất, kiểm tra và chứng nhận phù hợp với tiêu chuẩn nhiên liệu phản lực hàng không theo quy định.
Không chỉ quy định về sử dụng, dự thảo cũng đưa ra các yêu cầu cụ thể đối với hoạt động sản xuất và cung ứng SAF. Dự thảo đề xuất hoạt động sản xuất SAF phải được thực hiện tại kho nhà máy lọc dầu hoặc kho đầu nguồn hoặc kho trung chuyển có đủ điều kiện an toàn kỹ thuật; không được thực hiện tại kho sân bay.
Đồng thời, hệ thống sản xuất SAF phải sử dụng thiết bị chuyên dụng, bảo đảm kiểm soát chính xác tỷ lệ phối trộn và chất lượng nhiên liệu sau phối trộn.
Đối với thành phần phối trộn tổng hợp (SBC) phải đáp ứng các yêu cầu đảm bảo chất lượng của tiêu chuẩn EI 1533 trong quá trình sản xuất, bảo quản, vận chuyển và pha chế. Mỗi lô SAF chỉ được sử dụng một loại SBC theo từng công nghệ đã được phê duyệt.
Một điểm đáng chú ý khác là hệ thống kho, đường ống và phương tiện tra nạp được phép sử dụng chung cho nhiên liệu phản lực có nguồn gốc thông thường và SAF.
Để bảo đảm tính bền vững và minh bạch của chuỗi cung ứng SAF, dự thảo quy định các tổ chức tham gia hoạt động sản xuất, cung ứng SAF phải có chứng nhận hệ thống phát triển bền vững theo tiêu chuẩn ISCC, RSB hoặc các tiêu chuẩn khác được Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), Liên minh Châu Âu (EU) công nhận.
Bên cạnh đó, SAF sử dụng tại Việt Nam phải có đầy đủ hồ sơ truy xuất nguồn gốc chất lượng và tính bền vững. Các tổ chức sản xuất, cung ứng SAF có trách nhiệm lưu giữ đầy đủ hồ sơ theo quy định tại các tiêu chuẩn liên quan và cung cấp thông tin khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.
Trên thế giới, SAF đang được xem là giải pháp quan trọng nhất giúp ngành hàng không giảm phát thải trong ngắn và trung hạn, khi các công nghệ máy bay điện hoặc hydro vẫn chưa thể triển khai rộng rãi. Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), SAF có thể đóng góp khoảng 65% lượng cắt giảm phát thải cần thiết để ngành hàng không đạt mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.
Loại nhiên liệu này được sản xuất từ nhiều nguồn nguyên liệu tái tạo như dầu ăn đã qua sử dụng, chất thải sinh hoạt, phụ phẩm nông nghiệp hoặc nhiên liệu tổng hợp và có thể giúp giảm tới 80% lượng phát thải CO₂ trong toàn bộ vòng đời so với nhiên liệu phản lực truyền thống.
Nhiều quốc gia và khu vực đã ban hành các chính sách bắt buộc sử dụng SAF. Tại Liên minh châu Âu (EU), quy định ReFuelEU Aviation yêu cầu tỷ lệ SAF trong nhiên liệu cung cấp tại các sân bay đạt tối thiểu 2% từ năm 2025, tăng lên 6% vào năm 2030 và hướng tới 70% vào năm 2050. Đây được xem là một trong những chương trình thúc đẩy sử dụng SAF tham vọng nhất hiện nay.
Nhiều hãng hàng không lớn như United Airlines, Lufthansa, Air France-KLM hay Japan Airlines đã triển khai các chương trình sử dụng SAF trên các chuyến bay thương mại. Hàng trăm sân bay trên thế giới cũng đã bắt đầu cung ứng SAF thường xuyên hoặc theo từng đợt để phục vụ hoạt động khai thác.
Tuy nhiên, việc mở rộng sử dụng SAF vẫn đối mặt nhiều thách thức. Theo IATA, sản lượng SAF toàn cầu năm 2025 đạt khoảng 2 triệu tấn, gấp đôi năm trước nhưng mới chỉ đáp ứng khoảng 0,7% nhu cầu nhiên liệu của ngành hàng không thế giới. Chi phí sản xuất còn cao, nguồn nguyên liệu hạn chế và năng lực sản xuất chưa theo kịp nhu cầu là những rào cản lớn đối với quá trình chuyển đổi xanh của ngành hàng không toàn cầu.
