Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA), Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) và Boeing đang phối hợp điều tra sự cố nghiêm trọng xảy ra trên một chiếc Boeing 737-800 của Ryanair sau khi động cơ phát nổ không kiểm soát.
Sự cố xảy ra sáng 10/7/2026 trên chuyến bay FR1879 của Ryanair từ Thessaloniki (Hy Lạp) đến Memmingen (Đức). Chiếc Boeing 737-800 mang số đăng ký 9H-QEU, do Malta Air - công ty con của Ryanair - khai thác, cất cánh lúc 6h12 giờ địa phương.
Chỉ khoảng 10 phút sau khi cất cánh, khi máy bay đạt độ cao khoảng 15.000 feet, hành khách nghe thấy một tiếng nổ lớn phát ra từ động cơ bên phải. Động cơ CFM International CFM56 số 2 bị hỏng nghiêm trọng, các mảnh vỡ văng ra với tốc độ rất lớn, xuyên thủng thân máy bay và làm vỡ một cửa sổ khoang hành khách ở phía bên phải.
Việc cửa sổ bị phá hủy khiến khoang hành khách giảm áp suất đột ngột. Theo các báo cáo ban đầu, hành khách ngồi cạnh cửa sổ bị hút một phần ra ngoài do chênh lệch áp suất trước khi được những người xung quanh kéo trở lại vào trong khoang.
Phi hành đoàn lập tức phát tín hiệu khẩn cấp và cho máy bay quay đầu. Chiếc Boeing 737-800 hạ cánh an toàn xuống sân bay Thessaloniki lúc khoảng 7h10, gần một giờ sau khi cất cánh. Toàn bộ hành khách được sơ tán bằng cầu thang và sau đó được bố trí một máy bay khác để tiếp tục hành trình tới Đức. Không có trường hợp nào bị thương nghiêm trọng.
Sau vụ việc, Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA) xác nhận đã chỉ định một cố vấn kỹ thuật tham gia cuộc điều tra.
Theo EASA, cuộc điều tra chính do cơ quan chức năng Bắc Macedonia phụ trách vì sự cố xảy ra trong không phận nước này. Boeing và FAA cũng tham gia hỗ trợ do FAA là cơ quan chứng nhận thiết kế dòng Boeing 737-800.
EASA cho biết đang duy trì liên lạc chặt chẽ với FAA và Boeing, đồng thời sẽ theo dõi sát diễn biến để triển khai các biện pháp cần thiết nhằm bảo đảm an toàn khai thác nếu phát hiện rủi ro.
Trước đó, những hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội cho thấy một cánh quạt trong động cơ số 2 đã bị gãy, kéo theo nhiều cánh quạt khác hư hỏng và phá hủy một phần vỏ động cơ.
Các chuyên gia nhận định đây là hiện tượng "uncontained engine failure" (hỏng động cơ không kiểm soát được) - một trong những dạng hỏng hóc nghiêm trọng nhất của động cơ phản lực.
Trong điều kiện bình thường, nếu cánh quạt hoặc các bộ phận quay bên trong động cơ bị gãy, lớp vỏ bảo vệ được thiết kế để giữ toàn bộ mảnh vỡ bên trong động cơ. Tuy nhiên, trong trường hợp hiếm gặp này, các mảnh kim loại đã xuyên thủng lớp bảo vệ, thoát ra ngoài và va vào thân máy bay.
Các mảnh vỡ có thể gây hư hại cho thân máy bay, cánh, hệ thống thủy lực, thùng nhiên liệu hoặc cửa sổ khoang hành khách, làm gia tăng đáng kể mức độ nguy hiểm so với một sự cố mất công suất động cơ thông thường.
Nguyên nhân của loại hỏng hóc này thường bao gồm mỏi kim loại, lỗi chế tạo, hư hỏng do vật thể lạ, bảo dưỡng không đầy đủ hoặc sự cố ở các bộ phận quay như cánh quạt, đĩa máy nén và đĩa tuabin. Do các chi tiết này quay với tốc độ hàng nghìn vòng mỗi phút, khi bị vỡ chúng tạo ra động năng rất lớn, đủ sức xuyên thủng cấu trúc máy bay.
Theo các chuyên gia hàng không, sự cố động cơ không kiểm soát được cực kỳ hiếm nhờ các tiêu chuẩn chứng nhận nghiêm ngặt.
Trước khi được đưa vào khai thác, động cơ phản lực phải trải qua nhiều bài thử nghiệm, trong đó có thử nghiệm "blade-off", khi nhà sản xuất cố tình làm gãy một cánh quạt để chứng minh lớp vỏ động cơ đủ khả năng giữ lại các mảnh vỡ.
Trong quá trình khai thác, các hãng hàng không cũng thường xuyên kiểm tra động cơ bằng các phương pháp như siêu âm, dòng điện xoáy và nhiều kỹ thuật không phá hủy khác nhằm phát hiện các vết nứt siêu nhỏ trước khi chúng phát triển thành hư hỏng nguy hiểm.
Sự cố của Ryanair gợi nhớ tới nhiều vụ hỏng động cơ nghiêm trọng từng xảy ra trong lịch sử hàng không.
Năm 1989, chuyến bay 232 của United Airlines sử dụng máy bay McDonnell Douglas DC-10 gặp sự cố vỡ đĩa quạt động cơ đặt ở đuôi, khiến cả ba hệ thống thủy lực bị phá hủy. Dù máy bay rơi trong lúc hạ cánh, kỹ năng của phi hành đoàn đã giúp nhiều hành khách sống sót.
Năm 2018, một chiếc Boeing 737-700 của Southwest Airlines cũng gặp sự cố hỏng động cơ không kiểm soát, làm vỡ cửa sổ khoang hành khách. Một hành khách bị hút một phần ra ngoài và tử vong do giảm áp suất đột ngột, dù phi hành đoàn vẫn hạ cánh an toàn.
Đến năm 2021, chuyến bay 328 của United Airlines khai thác bằng Boeing 777-200 bị hỏng cánh quạt động cơ ngay sau khi cất cánh từ Denver. Các mảnh vỡ lớn rơi xuống khu dân cư, nhưng máy bay vẫn quay trở lại hạ cánh an toàn.
Sau những vụ việc này, các nhà sản xuất và cơ quan quản lý đã siết chặt quy trình kiểm tra cánh quạt, rút ngắn chu kỳ bảo dưỡng, đồng thời cải tiến các hệ thống giám sát động cơ nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu rung động hoặc bất thường về nhiệt độ.
Trong khi đó, tính đến thời điểm hiện tại, chiếc Boeing 737-800 gặp sự cố của Ryanair vẫn đang nằm tại sân bay Thessaloniki.
Ngoài việc thay thế động cơ CFM56 bị hỏng, máy bay sẽ phải trải qua quá trình kiểm tra và sửa chữa toàn diện phần thân vỏ bị các mảnh vỡ xuyên thủng trước khi có thể được cơ quan chức năng cấp phép trở lại khai thác.
Kết quả điều tra của cơ quan chức năng Bắc Macedonia, cùng với sự tham gia của Boeing, FAA và EASA, được kỳ vọng sẽ làm rõ nguyên nhân gốc rễ của sự cố cũng như xác định liệu có cần ban hành thêm các khuyến cáo hoặc yêu cầu kỹ thuật đối với đội bay Boeing 737-800 đang khai thác trên toàn thế giới hay không.
