Cuộc đình công của hơn 4.400 tiếp viên WestJet khiến hàng trăm chuyến bay bị hủy, làm gián đoạn hành trình của khoảng 250.000 hành khách trong cao điểm du lịch hè Canada.
Các tiếp viên hàng không WestJet thuộc Công đoàn Nhân viên Công chức Canada (CUPE) chính thức đình công từ ngày 2/8/2026 sau khi các cuộc đàm phán hợp đồng kéo dài gần 11 tháng không đạt được thỏa thuận.
Trước đó, công đoàn đã gửi thông báo đình công trước 72 giờ, trong khi WestJet cũng phát đi thông báo tạm dừng hoạt động, song các nỗ lực thương lượng đến phút cuối vẫn thất bại.
Để tránh tình trạng máy bay và phi hành đoàn bị mắc kẹt trên mạng lưới khai thác, WestJet đã chủ động hủy nhiều chuyến bay trước khi nổ ra cuộc đình công. Tính đến sáng 2/8, hãng đã hủy 615 chuyến bay, theo dữ liệu của Cirium.
Phần lớn các chuyến bay sử dụng đội bay Boeing 737 và Boeing 787 của WestJet đều bị đình chỉ. Trong khi đó, các chuyến bay do WestJet Encore khai thác bằng máy bay De Havilland Dash 8 Q400 cùng các chuyến bay của đối tác vẫn hoạt động bình thường.
WestJet là hãng hàng không lớn thứ hai Canada với khoảng 30% thị phần hàng không nội địa và khai thác các đường bay đến Mỹ, Caribbean, Trung Mỹ và châu Âu.
Đại diện hãng cho biết khoảng 250.000 hành khách đã bị ảnh hưởng trong kỳ nghỉ cuối tuần. Con số này có thể tiếp tục tăng nếu cuộc đình công kéo dài.
Hãng cho biết sẽ hoàn tiền hoặc bố trí phương án đi lại thay thế cho hành khách bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, nhiều khách hàng phản ánh trên mạng xã hội rằng họ gặp khó khăn khi liên hệ với bộ phận chăm sóc khách hàng và không biết khi nào có thể được sắp xếp lại chuyến bay.
Trọng tâm của tranh chấp là cách tính lương cho tiếp viên hàng không. CUPE cho biết các tiếp viên hiện chủ yếu chỉ được trả lương trong thời gian máy bay hoạt động, tức từ khi cửa máy bay đóng chuẩn bị cất cánh đến khi máy bay cập bến sau chuyến bay.
Trong khi nhiều nhiệm vụ quan trọng như chuẩn bị khoang hành khách, kiểm tra an toàn, hỗ trợ hành khách lên máy bay và các công việc sau khi hạ cánh hầu như không được tính.
Công đoàn yêu cầu WestJet trả lương cho toàn bộ thời gian làm việc, từ lúc tiếp viên bắt đầu làm thủ tục chuẩn bị chuyến bay cho đến khi kết thúc ca làm việc.
"Chúng tôi đình công vì tin rằng mình xứng đáng được đối xử tốt hơn. Chúng tôi sẵn sàng quay lại bàn đàm phán để giải quyết vấn đề", bà Alia Hussain, Chủ tịch chi nhánh WestJet của CUPE, cho biết.
Ngay trong ngày đầu đình công, WestJet công khai các điều khoản mà hãng cho biết đã đề xuất nhằm tránh việc ngừng việc.
Theo đó, hãng đề nghị tăng lương 13% ngay trong năm đầu tiên, sau đó tăng thêm 2,5% mỗi năm đến năm 2029.
WestJet cũng cho biết đã bổ sung cơ chế trả lương cho toàn bộ thời gian làm việc, tương đương mức tăng thu nhập khoảng 12%, nhằm giải quyết khiếu nại của công đoàn về việc không được trả công cho các nhiệm vụ trên mặt đất.
Tuy nhiên, công đoàn cho rằng đề xuất này chưa phản ánh đầy đủ khối lượng công việc mà tiếp viên phải thực hiện ngoài thời gian máy bay bay, đồng thời chưa giải quyết các vấn đề liên quan đến điều kiện làm việc.
Tháng 8 năm ngoái, các tiếp viên của Air Canada cũng đã tiến hành cuộc đình công kéo dài bốn ngày với yêu cầu tương tự về cơ chế trả lương.
Bộ trưởng Việc làm Canada, Patty Hajdu bày tỏ thất vọng trước việc hai bên không thể đạt được thỏa thuận trước thời hạn đình công, nhưng nhấn mạnh việc đình công hoặc khóa cửa doanh nghiệp không đồng nghĩa quá trình đàm phán đã chấm dứt.
"Một cuộc đình công hoặc tạm thời đóng cửa doanh nghiệp không có nghĩa là không thể đạt được thỏa thuận. Điều cần kỳ vọng là các bên có thể và nên quay lại bàn đàm phán", bà nói.
Trong khi đó, WestJet khẳng định vẫn sẵn sàng tiếp tục thương lượng để đạt được thỏa thuận cân bằng giữa việc cải thiện chế độ đãi ngộ cho người lao động và duy trì năng lực cạnh tranh của hãng.
Hiện chưa rõ cuộc đình công sẽ kéo dài bao lâu. Nếu hai bên chưa sớm đạt được thỏa thuận, hoạt động khai thác của một trong những hãng hàng không lớn nhất Canada được dự báo sẽ tiếp tục bị gián đoạn trong giai đoạn cao điểm du lịch mùa hè.
.png "Thu nhập không theo kịp lạm phát, 1000 tiếp viên New Zealand đình công")
