SpaceX đã phóng thành công tàu vũ trụ Starfall trong sứ mệnh thử nghiệm đầu tiên vào sáng 23/6, đánh dấu bước tiến mới trong tham vọng xây dựng dịch vụ vận tải hàng hóa khứ hồi giữa quỹ đạo và Trái đất.
Sứ mệnh được thực hiện bằng tên lửa Falcon 9, cất cánh lúc 6h52 sáng EDT (10h52 GMT) ngày 23/6/2026 từ Tổ hợp Phóng Không gian 40 tại Trạm Không gian Cape Canaveral, bang Florida. Trước đó, SpaceX đã nộp hồ sơ lên Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) để xin cấp phép cho hai chuyến thử nghiệm tái nhập khí quyển của Starfall nhằm đánh giá khả năng vận hành và thu hồi phương tiện.
Starfall là phương tiện vận chuyển hàng hóa được thiết kế để đưa các tải trọng lên quỹ đạo Trái đất tầm thấp (LEO) hoặc xa hơn bằng tên lửa Falcon 9 và Falcon Heavy, đồng thời đưa chúng trở về Trái đất một cách an toàn. Không giống các tàu chở người, Starfall tập trung phục vụ các hoạt động nghiên cứu khoa học và sản xuất trong môi trường vi trọng lực, bao gồm dược phẩm và các sản phẩm công nghệ cao cần được thu hồi sau thời gian hoạt động trên quỹ đạo.
Ý tưởng này tương tự mô hình mà Varda Space đang theo đuổi. Công ty này đã thực hiện thành công năm lần hạ cánh đối với các tàu vũ trụ W-series hình nón, đường kính khoảng 0,9 m và khối lượng 300 kg. Trong khi đó, Starfall có kích thước lớn hơn đáng kể, rộng 3,1 m, cao 0,75 m và có khả năng mang theo tới 1.000 kg tải trọng.
Theo tài liệu gửi FAA, Starfall gồm hai bộ phận chính sẽ tách rời sau khi tái nhập khí quyển. Phần trên là khoang chứa tải trọng cùng các hệ thống điều khiển hướng. Phần còn lại là tấm chắn nhiệt bằng sợi carbon, bên trong chứa khí nén dùng để thực hiện các thao tác điều khiển cần thiết trong quá trình quay trở lại khí quyển, bao gồm định hướng phương tiện, tách tấm chắn nhiệt và triển khai hệ thống dù để hạ cánh chính xác.
SpaceX dự định sử dụng Starfall cho cả các nhiệm vụ cận quỹ đạo và các sứ mệnh lưu lại lâu hơn trên quỹ đạo Trái đất tầm thấp. Tuy nhiên, phương tiện này không được trang bị hệ thống đẩy nên không thể tự rời quỹ đạo. Dù FAA không nêu rõ phương án thực hiện, nhiều khả năng tầng hai của tên lửa Falcon 9 sẽ đảm nhận nhiệm vụ đưa tàu thử nghiệm quay trở lại Trái đất.
Để giảm thiểu rủi ro môi trường trong trường hợp xảy ra sự cố, SpaceX cho biết Starfall sử dụng khí nitơ trơ, không độc hại để điều khiển hướng và không mang theo nhiên liệu lỏng hay các vật liệu nguy hiểm. Toàn bộ hệ thống chịu áp suất sẽ được xả khí trước khi hạ cánh xuống biển, bảo đảm không có chất ô nhiễm nào bị thải ra đại dương.
Hiện SpaceX chưa tiết lộ Starfall sẽ lưu lại trên quỹ đạo bao lâu trong chuyến bay đầu tiên. Công ty cũng không phát sóng hình ảnh của tầng hai Falcon 9 sau khi tách khỏi tên lửa đẩy. Theo kế hoạch, khi hoàn thành nhiệm vụ, tàu Starfall sẽ hạ cánh xuống một khu vực trên Thái Bình Dương, cách bờ biển phía Tây nước Mỹ khoảng 1.300 km.
Trong khi đó, tên lửa đẩy Falcon 9 mang số hiệu B1078 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Đây là chuyến bay thứ 29 của tên lửa này, từng tham gia nhiều nhiệm vụ quan trọng như đưa phi hành đoàn Crew-6 của NASA lên Trạm Vũ trụ Quốc tế, thực hiện các sứ mệnh cho Lực lượng Không gian Mỹ và hơn 20 chuyến phóng vệ tinh Starlink. Sau khi tách tầng khoảng 2,5 phút sau khi cất cánh, B1078 đã quay trở lại và hạ cánh thành công trên tàu không người lái "A Shortfall of Gravitas" của SpaceX ở Đại Tây Dương khoảng 9 phút sau khi phóng.
