Saudi Arabia đẩy mạnh xây dựng "đế chế hàng không"

Riyadh Air mở rộng đội bay thân rộng

Tại Triển lãm Hàng không Farnborough 2026, hãng hàng không quốc gia mới của Saudi Arabia là Riyadh Air đã chính thức xác nhận mua thêm 6 máy bay Airbus A350-1000, đồng thời thực hiện quyền chọn mua đối với 28 chiếc Boeing 787 Dreamliner, trong đó 20 chiếc được nâng cấp lên phiên bản Boeing 787-10 có sức chở lớn hơn.

Sau quyết định này, tổng số đơn đặt hàng của Riyadh Air đối với dòng Airbus A350-1000 đã tăng lên 31 chiếc, bên cạnh đội bay Boeing 787 đang tiếp tục được mở rộng.

Đây là bước đi mới nhất trong chiến lược xây dựng một hãng hàng không đường dài quy mô toàn cầu, với mục tiêu kết nối thủ đô Riyadh tới hơn 100 điểm đến trên thế giới trước năm 2030.

Không chỉ tăng quy mô đội bay, Riyadh Air còn cho thấy chiến lược khai thác linh hoạt khi kết hợp hai dòng máy bay thân rộng hiện đại nhất hiện nay. Trong đó, Boeing 787 được đánh giá phù hợp với các đường bay có nhu cầu trung bình nhờ hiệu quả nhiên liệu cao, còn Airbus A350-1000 có tầm bay rất xa và sức chở lớn hơn, thích hợp cho các tuyến xuyên lục địa đến Bắc Mỹ, châu Âu và Đông Á.

Việc sử dụng song song hai dòng máy bay cũng giúp hãng tối ưu hóa mạng bay theo từng thị trường, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào một nhà sản xuất.

Thông báo được đưa ra chỉ ít tuần sau khi Riyadh Air bắt đầu khai thác các chuyến bay thương mại đầu tiên. Đến nay, hãng đã tiếp nhận 6 chiếc Boeing 787-9 và mở các đường bay tới sáu thành phố quốc tế.

Được Quỹ Đầu tư Công Saudi Arabia (PIF) hậu thuẫn, Riyadh Air là một trong những dự án trọng điểm của chương trình Vision 2030, chiến lược nhằm đa dạng hóa nền kinh tế, giảm phụ thuộc vào dầu mỏ và đưa Saudi Arabia trở thành trung tâm hàng không – du lịch mới của Trung Đông.

Chính phủ nước này đặt mục tiêu thu hút khoảng 150 triệu lượt khách du lịch mỗi năm vào năm 2030, trong đó hàng không đóng vai trò hạ tầng then chốt.

Tại Farnborough Airshow năm nay, Riyadh Air là một trong những tâm điểm của cuộc cạnh tranh giữa Airbus và Boeing. Ngoài đơn hàng A350-1000, hãng còn mở rộng đội Boeing 787, góp phần đưa tổng số đơn đặt hàng máy bay thương mại được công bố tại triển lãm vượt mốc 300 chiếc chỉ sau vài ngày diễn ra sự kiện.

Việc Riyadh Air đồng thời đầu tư mạnh vào cả Airbus và Boeing phản ánh tham vọng rất lớn của Saudi Arabia. Thay vì chỉ xây dựng một hãng hàng không quốc gia mới, Riyadh đang hướng tới mô hình tương tự Dubai hay Doha là biến sân bay của mình thành trung tâm trung chuyển quốc tế, đồng thời cạnh tranh trực tiếp với Emirates, Qatar Airways và Turkish Airlines trên thị trường bay đường dài giữa châu Âu, châu Á và châu Phi.

Những đơn đặt hàng liên tiếp tại Farnborough cho thấy cuộc đua giành vị thế trung tâm hàng không của Trung Đông sẽ còn nóng lên trong những năm tới.

Flynas đặt mua thêm 25 máy bay

Trong khi đó, hãng hàng không giá rẻ Flynas của Saudi Arabia cũng tiếp tục mở rộng đội bay, khi xác nhận đặt mua thêm 25 máy bay Airbus, gồm 20 chiếc A321neo và 5 chiếc A330-900neo trong khuôn khổ Triển lãm Hàng không Quốc tế Farnborough 2026.

Với đơn hàng mới, tổng số máy bay Airbus mà Flynas đã cam kết mua tăng lên 235 chiếc, bao gồm 20 máy bay thân rộng A330-900neo và 56 chiếc A321neo. Đây là một trong những đơn hàng đáng chú ý nhất tại Farnborough 2026, phản ánh tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ của ngành hàng không Saudi Arabia.

Hiện Flynas khai thác đội bay gồm 67 máy bay Airbus, trong đó có 61 chiếc A320neo, 4 chiếc A320ceo và 2 chiếc A330-300. Việc bổ sung thêm A321neo sẽ giúp hãng tăng năng lực trên các đường bay khu vực và trung bình, trong khi A330-900neo mở ra khả năng khai thác các tuyến bay dài tới châu Âu, Đông Á và châu Phi với hiệu quả nhiên liệu cao hơn.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô đơn hàng, mà còn ở sự thay đổi chiến lược của Flynas. Nếu trước đây hãng chủ yếu khai thác các đường bay giá rẻ bằng dòng A320, thì việc liên tục bổ sung A321neo và đặc biệt là A330-900neo cho thấy Flynas đang chuyển mình từ một hãng hàng không giá rẻ khu vực thành một hãng có khả năng khai thác các đường bay quốc tế tầm xa. Điều này giúp hãng cạnh tranh trực tiếp và mở rộng hiện diện trên các thị trường mà trước đây vốn do các hãng hàng không truyền thống nắm giữ.

Những đơn đặt hàng liên tiếp tại Farnborough 2026 cho thấy cuộc đua giành vị thế trung tâm hàng không của Trung Đông đang nóng lên từng ngày. Việc Riyadh Air và Flynas đồng loạt mua hàng trăm máy bay chỉ trong vài năm cho thấy Saudi Arabia đang theo đuổi chiến lược xây dựng một hệ sinh thái hàng không hoàn chỉnh.

Nếu Dubai từng phát triển nhờ Emirates và Doha nhờ Qatar Airways, thì Saudi Arabia đang tạo ra ba trụ cột cùng lúc: Saudia ở phân khúc truyền thống, Riyadh Air ở vai trò hãng hàng không trung chuyển toàn cầu và Flynas ở phân khúc giá rẻ. Đây có thể sẽ là mô hình cạnh tranh mới của Trung Đông trong thập niên tới.