Hàng không, du lịch Thái Lan tính phương án "xoay trục" vì xung đột ở Trung Đông

Trong hơn hai thập kỷ qua, các hãng hàng không vùng Vịnh đã xây dựng một mô hình kinh doanh dựa trên vị trí địa lý: nằm gần như chính giữa hành lang bay giữa châu Âu và châu Á. Thái Lan-một cường quốc du lịch ở Đông Nam Á phụ thuộc rất nhiều vào vành đai hàng không này.

Khi những tiếng nổ vang lên trên bầu trời vùng Vịnh vào ngày 28/2 vừa qua, chỉ sau vài giờ, mạng lưới hàng không vốn được tối ưu hóa chặt chẽ của Trung Đông - mắt xích quan trọng kết nối châu Á, châu Âu và châu Phi đã rơi vào trạng thái hỗn loạn.

Mạng lưới đường dài nối châu Âu và Bắc Mỹ với Bangkok hay Phuket cũng lập tức bị ảnh hưởng. Các hãng hàng không buộc phải bay vòng để tránh không phận nhạy cảm, kéo dài thời gian hành trình và làm tăng chi phí khai thác. Trong một số trường hợp, tần suất chuyến bay đã phải giảm tạm thời trên tuyến kết nối giữa các cửa ngõ phương Tây với Thái Lan.

Sự gián đoạn này diễn ra đúng vào thời điểm Bangkok kỳ vọng thị trường du lịch đường dài vốn đã phục hồi vượt mức trước đại dịch sẽ tiếp tục đóng vai trò động lực chính cho tăng trưởng du lịch trong năm 2026.

Các nhà phân tích ngành du lịch cho biết khách du lịch đến từ châu Âu, Bắc Mỹ và Trung Đông là nhóm khách đặc biệt quan trọng đối với Thái Lan. Không chỉ lưu trú lâu hơn, họ còn có mức chi tiêu cao hơn đáng kể so với khách khu vực. Tuy nhiên, những du khách này lại phụ thuộc nhiều vào các chuyến bay đường dài quá cảnh qua Trung Đông.

Các cơ quan nghiên cứu cho rằng, năm 2025 lượng khách từ Trung Đông đạt khoảng 700.000-800.000 lượt, rất có thể năm 2026 sẽ còn khoảng 70.000-80.000 lượt nếu cuộc xung đột ở khu vực này kéo dài.

Dù thị phần khách Trung Đông chỉ chiếm khoảng 4% tổng lượng khách quốc tế của Thái Lan, song nhóm khách này thường có mức chi tiêu cao, đặc biệt trong các phân khúc nghỉ dưỡng cao cấp và du lịch y tế.

Bên cạnh đó, khi giá vé tăng và thời gian bay kéo dài, nhu cầu du lịch có xu hướng suy giảm, đặc biệt đối với các nhóm du khách gia đình hoặc lần đầu đến châu Á. Các công ty lữ hành tại Bangkok cho biết số lượng yêu cầu hoãn hoặc hủy chuyến đang tăng lên, trong khi các đối tác ở châu Âu và Trung Đông cũng bắt đầu thận trọng hơn trong việc mở bán các gói tour cho nửa cuối năm 2026.

Bên cạnh vấn đề an ninh hàng không, cú sốc lớn thứ hai đến từ thị trường năng lượng. Khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang, giá dầu thô toàn cầu đã tăng mạnh, kéo theo chi phí nhiên liệu máy bay - yếu tố chiếm khoảng một phần ba chi phí vận hành của các hãng hàng không. Các hãng bay phục vụ thị trường Thái Lan hiện đã bắt đầu áp dụng hoặc tăng phụ phí nhiên liệu đối với các tuyến bay đường dài.

Trước nguy cơ sụt giảm từ thị trường đường dài, ngành hàng không và du lịch Thái Lan đang tìm cách chuyển hướng sang các thị trường khu vực như Đông Nam Á, Ấn Độ và Trung Quốc.

Những thị trường này ít phụ thuộc vào các hành lang bay qua Trung Đông và có khả năng phục hồi nhanh hơn khi có các chương trình khuyến mãi hoặc chính sách visa thuận lợi.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng khách du lịch khu vực thường chi tiêu ít hơn so với khách châu Âu hoặc vùng Vịnh, khiến việc bù đắp doanh thu trở nên khó khăn.

Để giảm thiểu tác động, nhiều doanh nghiệp du lịch đang phát triển các gói dịch vụ giá trị, bao gồm chính sách hủy đặt phòng linh hoạt, giảm giá mùa thấp điểm và các gói trải nghiệm kết hợp nhằm giữ sức hấp dẫn của điểm đến.

Cuộc khủng hoảng tại Trung Đông đang trở thành phép thử đối với khả năng thích ứng của hệ sinh thái du lịch Thái Lan – từ các hãng hàng không, khách sạn đến các doanh nghiệp lữ hành.

Nếu xung đột được giải quyết nhanh chóng, những tác động hiện nay có thể chỉ mang tính tạm thời. Nhưng nếu tình trạng bất ổn kéo dài, mạng lưới hàng không toàn cầu, đặc biệt là các tuyến bay đường dài qua Trung Đông có thể tiếp tục bị gián đoạn, làm suy yếu một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất của ngành du lịch Thái Lan.

Trong bối cảnh đó, khả năng duy trì niềm tin của du khách và bảo đảm tính kết nối của mạng lưới hàng không sẽ trở thành yếu tố quyết định đối với triển vọng du lịch của quốc gia Đông Nam Á này trong năm 2026.

Trung Kiên