Israel lên kế hoạch từng bước mở lại không phận

Tín hiệu tích cực

Trong bối cảnh toàn khu vực vẫn đang trong tình trạng hỗn loạn, Israel đã đưa ra kế hoạch mở lại không phận theo từng giai đoạn.

Bộ trưởng Giao thông Israel Miri Regev cho biết chính phủ đã phê duyệt khuôn khổ khởi động lại hoạt động tại sân bay Ben Gurion ở Tel Aviv từ tối ngày 4/3. Mục tiêu trước mắt là tổ chức các chuyến bay hồi hương để đưa khoảng 100.000 công dân Israel đang mắc kẹt ở nước ngoài trở về.

Theo kế hoạch, sân bay Ben Gurion sẽ hoạt động 24 giờ mỗi ngày nhưng với công suất hạn chế. Trong 24 giờ đầu tiên, mỗi giờ chỉ cho phép một máy bay chở khách hạ cánh, tương đương khoảng 200 hành khách.

Nếu điều kiện an ninh cho phép, tần suất sẽ được tăng lên hai máy bay thân hẹp mỗi giờ hoặc một máy bay thân rộng. Khi đạt công suất tối đa, Israel kỳ vọng có thể đưa khoảng 10.000 hành khách về nước mỗi ngày.

Chính quyền Israel nhấn mạnh rằng giai đoạn đầu chỉ ưu tiên các chuyến bay hồi hương và chưa cho phép hành khách khởi hành từ sân bay Ben Gurion nhằm tránh tình trạng quá tải tại nhà ga.

Hôm thứ Năm (5/3), tổng cộng 20 chuyến bay của các hãng hàng không Israel El Al, Arkia và Israir đã chở khoảng 3.500 hành khách từ nhiều thành phố chủ yếu ở châu Âu, bao gồm Athens, Rome, Larnaca, Munich, London, Batumi và Zurich, đến sân bay Ben Gurion ở Tel Aviv, với quy định chỉ cho phép một máy bay hạ cánh mỗi giờ.

Cơ quan quản lý sân bay Israel cho biết nếu hoạt động diễn ra suôn sẻ, phần lớn công dân Israel mắc kẹt ở nước ngoài có thể trở về trong vòng một tuần đến mười ngày.

Các hãng hàng không Israel triển khai chiến dịch hồi hương

Ngay sau khi kế hoạch mở cửa không phận được công bố, các hãng hàng không Israel đã bắt đầu chuẩn bị cho chiến dịch hồi hương quy mô lớn.

Hãng hàng không quốc gia El Al cho biết họ đã lên kế hoạch vận hành các chuyến bay từ hơn 20 điểm đến trên toàn cầu, bao gồm các thành phố lớn tại châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á.

Các chuyến bay dự kiến sẽ khởi hành từ New York, Miami, Los Angeles, Bangkok và Phuket, cùng nhiều điểm trung chuyển châu Âu như Athens, Rome, Paris, London, Barcelona hay Amsterdam.

Theo El Al, hành khách có vé trước đó của hãng hoặc của công ty con Sun Dor sẽ được ưu tiên sắp xếp chỗ trên các chuyến bay hồi hương mà không phải trả thêm chi phí. Các trường hợp y tế khẩn cấp và nhân đạo sẽ được ưu tiên cao nhất.

Hãng Arkia – một hãng hàng không nhỏ hơn của Israel cũng đã triển khai các chuyến bay đặc biệt đến sân bay Taba ở Ai Cập, cho phép hành khách tiếp tục hành trình về Israel qua cửa khẩu biên giới đường bộ.

Chỉ trong vài ngày (kể từ 28/2), hơn 5.500 hành khách đã được đưa qua tuyến đường này.

Trong khi đó, từ ngày 5/3 hãng hàng không Israir bắt đầu các chuyến bay hồi hương từ Rome, Berlin, Athens và nhiều thành phố châu Âu khác. Chuyến bay đầu tiên của Israir được chọn hạ cánh tại sân bay Ben Gurion sẽ khởi hành từ Rome. Trong những ngày tiếp theo, các chuyến bay bổ sung đến Tel Aviv dự kiến ​​sẽ khởi hành từ Berlin, Batumi, Athens, Tbilisi, Barcelona, ​​​​Grenoble, Bergamo, Munich và Rovaniemi.

Tuy vậy, có nhiều người tỏ ra đặc biệt lo lắng khi thực hiện các chuyến bay qua khu vực đang xảy ra xung đột. Về vấn đề này, các hãng hàng không lớn vẫn nỗ lực trấn an hành khách về tiêu chuẩn an toàn. Nhiều hãng nhấn mạnh rằng việc hủy hoặc chuyển hướng chuyến bay là kết quả của các quy trình an toàn nghiêm ngặt, không phải dấu hiệu cho thấy hàng không đang trở nên nguy hiểm hơn.

Các hãng hàng không như Emirates, Etihad Airways, Qatar Airways, Turkish Airlines và Saudia cho biết họ đang phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý hàng không và quân đội để theo dõi tình hình không phận theo thời gian thực.

Đường bay được điều chỉnh liên tục dựa trên các thông báo an toàn cho phi công, dữ liệu radar và đánh giá rủi ro quân sự.

Các chuyên gia an toàn hàng không nhấn mạnh rằng máy bay thương mại hiện đại được thiết kế để hoạt động trong môi trường rủi ro cao với nhiều lớp bảo vệ. Máy bay đường dài thường bay ở độ cao trên 10 km, cao hơn nhiều so với phần lớn hoạt động quân sự trên mặt đất. Quan trọng hơn, các hãng hàng không bị cấm bay qua các khu vực có xung đột đang diễn ra.

Sau sự cố máy bay MH17 bị bắn rơi tại Ukraine năm 2014, ngành hàng không toàn cầu đã áp dụng cách tiếp cận thận trọng hơn nhiều đối với các khu vực có nguy cơ xung đột.

Mỹ - Israel phát động tấn công Iran bằng tên lửa sáng ngày 28/2 đã dẫn tới leo thang quân sự khu vực Trung Đông đã nhanh chóng lan rộng từ chiến trường sang bầu trời dân dụng. Sau khi Iran phóng tên lửa đạn đạo Khorramshahr-4 và các cuộc tấn công trả đũa tiếp theo, nhiều quốc gia Trung Đông đã quyết định đóng cửa hoặc hạn chế không phận, khiến hệ thống hàng không khu vực gần như bị tê liệt.

Việc đóng cửa không phận không chỉ ảnh hưởng đến các chuyến bay trong khu vực mà còn gây ra hiệu ứng dây chuyền trên toàn cầu. Các chuyến bay đường dài giữa châu Âu và châu Á buộc phải bay vòng qua Caucasus, Bắc Phi hoặc Ấn Độ Dương để tránh vùng xung đột, kéo dài thời gian bay và làm tăng đáng kể chi phí nhiên liệu.

Đối với các hãng hàng không vùng Vịnh vốn xây dựng mô hình kinh doanh dựa trên trung chuyển nhanh giữa các châu lục đây là cú sốc lớn. Các hãng phải cắt giảm tần suất, chuyển hướng đội bay hoặc thậm chí tạm dừng hoàn toàn hoạt động. Các chuyên gia trong ngành ước tính, nếu căng thẳng địa chính trị tiếp tục kéo dài, thiệt hại tài chính của các hãng hàng không vùng Vịnh có thể tăng lên 1,5 tỷ USD mỗi tuần.

Tại các sân bay lớn ở Trung Đông, hàng nghìn hành khách đang rơi vào tình trạng mắc kẹt chưa từng có kể từ đại dịch COVID-19.

Các nhà ga tại Dubai, Abu Dhabi hay Doha trở thành nơi trú tạm cho du khách trong nhiều ngày. Nhiều người buộc phải ở lại khách sạn hoặc thậm chí ngủ tại sân bay trong khi chờ chuyến bay hồi hương.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Beirut, Amman hay các sân bay ở Cyprus – những điểm trung chuyển thay thế mà nhiều hành khách lựa chọn để rời khỏi khu vực.

Đảo Cyprus, vốn nằm ngoài các điểm nóng an ninh, bất ngờ trở thành điểm nghẽn giao thông mới khi hàng loạt chuyến bay chuyển hướng đến đây. Sân bay Larnaca và Paphos phải xử lý lượng máy bay hạ cánh đột biến, trong khi khách sạn trên đảo nhanh chóng kín phòng.

Trong khi đó, các đại sứ quán trên khắp Trung Đông nhận được hàng nghìn yêu cầu hỗ trợ từ công dân mắc kẹt. Nhiều quốc gia châu Âu đã bắt đầu tổ chức các chuyến bay đặc biệt để sơ tán công dân qua các cửa ngõ tương đối an toàn như Muscat (Oman), Cairo (Ai Cập) hoặc Jeddah (Arab Saudi).

Đáng nói, khủng hoảng không phận Trung Đông xảy ra vào thời điểm ngành du lịch khu vực đang phục hồi mạnh sau đại dịch.

Các quốc gia vùng Vịnh đã đầu tư hàng chục tỷ USD vào chiến lược phát triển du lịch và trung chuyển hàng không. Những dự án sân bay mới, khu nghỉ dưỡng và cơ sở hạ tầng du lịch được xây dựng nhằm thu hút du khách từ khắp thế giới.

Tuy nhiên, việc đóng cửa không phận khiến nhiều kế hoạch du lịch bị đảo lộn. Các hãng lữ hành tại châu Âu và châu Á ghi nhận số lượng yêu cầu hoàn tiền tăng mạnh. Các công ty bảo hiểm du lịch cũng chuẩn bị đối mặt với làn sóng yêu cầu bồi thường do gián đoạn hành trình.

Ngoài ra, việc bay vòng qua các tuyến đường dài hơn khiến chi phí nhiên liệu tăng lên, đồng thời giảm số chuyến bay mà mỗi máy bay có thể thực hiện trong ngày. Điều này làm giảm nguồn cung ghế trên các tuyến bay đường dài, góp phần đẩy giá vé tăng.

Trung Kiên