Thiên tai nghiêm trọng nhất 150 năm, hàng không Mỹ chịu cú sốc kép
Bão tuyết tại Đông Bắc Mỹ cuối tuần qua đã gây hỗn loạn hàng không trên diện rộng khi hàng nghìn chuyến bay bị hủy bỏ hoặc cắt giảm. Nghiêm trọng hơn, cơn bão còn phơi bày những yếu điểm cố hữu trong cấu trúc vận hành của hệ thống hàng không hàng đầu thế giới này.
Theo Cơ quan Dự báo Thời tiết Quốc gia Mỹ (National Weather Service - NWS), cường độ tuyết rơi đạt 2–3 inch mỗi giờ (khoảng 5–7,6 cm/giờ), kèm gió giật 40–70 dặm/giờ (64–113 km/giờ). Cơ quan này đưa ra cảnh báo, tốc độ tuyết rơi rất cao và những cơn gió giật có khả năng gây thiệt hại sẽ khiến việc đi lại gần như không thể thực hiện được từ bán đảo DelMarVa đến vùng đông nam New England. Tổng lượng tuyết tích tụ tại Rhode Island và đông nam Massachusetts được dự báo đạt 20–30 inch (50–76 cm).
Cảnh báo bão tuyết đã được ban hành ở nhiều tiểu bang và tình trạng khẩn cấp đã được tuyên bố ở Connecticut, Delaware, Massachusetts, New Jersey, một phần của New York và Rhode Island.
Thống đốc bang New York, Kathy Hochul nhận định bang này có thể đang đối mặt với một trong 10 đợt thiên tai nghiêm trọng nhất trong 150 năm qua, với lượng tuyết rơi vượt 60 cm ở nhiều khu vực. Boston cũng không ngoại lệ khi được dự báo sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề tương tự.
Hơn 5.600 chuyến bay bị hủy: Tác động toàn hệ thống
Dữ liệu từ FlightAware cho thấy đến cuối ngày 22/2 đã có hơn 3.400 chuyến bay nội địa Mỹ bị hủy. Đến 15h ngày 23/2 (giờ địa phương), con số này tăng lên hơn 5.600 chuyến. Trong đó, JetBlue ghi nhận tỷ lệ hủy 81%, Republic Airways 76% và Endeavor Air 48%.
Trước tình hình thời tiết khắc nghiệt, JetBlue đã tạm ngừng hoạt động tại các sân bay New York JFK (JFK), Newark (EWR), LaGuardia (LGA), White Plains (HPN), Philadelphia (PHL), Hartford (BDL), Islip (ISP), Worcester (ORH), Providence (PVD) và Boston (BOS) đến trưa 24/2.
Delta Air Lines cũng đã thực hiện các “bước chủ động” để xử lý việc hủy chuyến tại các trung tâm hàng không bờ Đông, bao gồm BOS, JFK và LGA. American Airlines và United Airlines cũng đã áp dụng các biện pháp tương tự tại các sân bay bị ảnh hưởng trong khu vực.
American Airlines cho biết, hãng đã nối lại hoạt động tại Sân bay Quốc gia Ronald Reagan Washington và Philadelphia trong chiều 23/2, đồng thời dự kiến khôi phục khai thác tại LaGuardia, JFK và Boston vào sáng hôm sau. Người phát ngôn của American Airlines cho biết: “Đội ngũ nhân viên trên toàn hệ thống đang làm việc xuyên đêm để sẵn sàng khôi phục hoạt động tại các sân bay bị ảnh hưởng ngay khi điều kiện thời tiết cho phép. Chúng tôi cũng đã chuẩn bị thêm phòng khách sạn cho nhân viên và phi hành đoàn tại khu vực này, nhằm hỗ trợ họ trong cơn bão và tạo điều kiện cho quá trình phục hồi vận hành nhanh nhất.”
New York “đóng băng”: Điểm nghẽn của mạng lưới quốc gia
Theo CNBC, hoạt động hàng không tại New York gần như tê liệt trong cao điểm bão. Tại LaGuardia, khoảng 1.000 chuyến bay – tương đương 98% tổng lịch trình bị hủy. Tại JFK, 85–90% chuyến bay không thể cất cánh hoặc hạ cánh. Tốc độ tuyết rơi vượt 5 cm/giờ buộc phải đóng cửa đường băng theo chu kỳ dọn tuyết, trong khi hoạt động khử băng nhanh chóng quá tải.
Trong ngày 23/2, đại diện Massport tại Boston cho biết: “Mục tiêu của chúng tôi là duy trì một đường băng hoạt động cho các trường hợp khẩn cấp và chuyển hướng, mặc dù với gió mạnh và điều kiện tầm nhìn hạn chế do tuyết rơi dày đặc, điều đó có thể không khả thi.” Tuyên bố này phản ánh thực tế rằng trong điều kiện thời tiết cực đoan, ngay cả việc duy trì năng lực tối thiểu cũng là thách thức.
Vấn đề không chỉ nằm ở thời tiết. Các sân bay New York có đặc điểm địa lý hạn chế: bị bao quanh bởi nước và khu dân cư dày đặc, ít không gian mở rộng đường băng, bãi đỗ hay khu vực khử băng. Khi một đường băng hoặc đường lăn bị đóng, công suất toàn hệ thống có thể giảm mạnh. Khác với các sân bay nội địa lớn ở miền Trung hay miền Tây nước Mỹ – nơi có nhiều đường băng song song và quỹ đất rộng – New York gần như không có “biên độ an toàn”.
Hiệu ứng domino và thiệt hại tài chính
Sự gián đoạn tại New York nhanh chóng lan rộng do vai trò trung chuyển then chốt của khu vực này. Hơn 90% chuyến bay tại Boston Logan bị hủy; tại Philadelphia và Newark Liberty, tỷ lệ hủy vượt 80%. Hành khách trên các tuyến xuyên lục địa và quốc tế phải chờ đợi 48–72 giờ để được sắp xếp lại hành trình.
Nhà phân tích Sheila Kahyaoglu của Jefferies nhận định: “Các hãng hàng không đã gặp nhiều thách thức về mặt hoạt động trong quý I, khi các trận bão tuyết nghiêm trọng ở vùng Đông Bắc nối tiếp cơn bão mùa đông Fern vào cuối tháng 1.”
Trước đó, American Airlines ước tính bão Fern khiến doanh thu sụt giảm 150–200 triệu USD (tương đương khoảng 3.750–5.000 tỷ đồng theo tỷ giá 25.000 đồng/USD). Nếu xu hướng thời tiết cực đoan lặp lại, tác động tài chính tích lũy có thể ảnh hưởng đáng kể tới biên lợi nhuận vốn đã mỏng của ngành hàng không.
Thách thức kép: Thời tiết và yếu tố chính sách
Cơn bão diễn ra trong bối cảnh một số hãng hàng không của Mỹ còn phải hủy chuyến đến Puerto Vallarta và Guadalajara do bất ổn tại bang Jalisco (Mexico). Đồng thời, việc chính phủ Mỹ đóng cửa một phần ảnh hưởng đến Bộ An ninh Nội địa (DHS) làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chậm trễ tại sân bay, đặc biệt liên quan đến các chương trình Global Entry (Nhập cảnh toàn cầu) và TSA PreCheck - hay còn gọi là Chương trình hành khách tin cậy (Known Traveler Programme) cho phép những người được coi là có rủi ro thấp về an ninh hàng không, được áp dụng một quy trình kiểm tra soi chiếu nhanh, đơn giản tại điểm soi chiếu của các cảng hàng không khi đi tàu bay.
Chuyên gia Kahyaoglu nhận định: “Kể từ khi nguồn ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa (DHS) bị gián đoạn vào ngày 13/2, lưu lượng hành khách qua các trạm kiểm soát của TSA vẫn duy trì ở mức ổn định. Tuy nhiên, rủi ro nằm ở việc nếu tình trạng đóng cửa DHS kéo dài hơn, nó sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động vận hành ngay trước cao điểm du lịch nghỉ xuân vào đầu tháng 3.”
Điều này cho thấy hệ thống hàng không Mỹ đang chịu sức ép đồng thời từ yếu tố tự nhiên và chính sách – một sự kết hợp có thể làm trầm trọng thêm rủi ro vận hành.
Bài toán cấu trúc dài hạn
Câu hỏi đặt ra sau đợt gián đoạn quy mô lớn này không chỉ là làm thế nào để phục hồi nhanh chóng, mà còn là liệu mô hình vận hành hiện tại có đủ khả năng chống chịu trước các hiện tượng thời tiết ngày càng khắc nghiệt hay không.
Mật độ slot dày đặc tại LaGuardia và JFK khiến việc bổ sung chuyến thay thế sau bão gần như bất khả thi. Khi chuỗi hủy chuyến vượt “ngưỡng kiểm soát”, máy bay và phi hành đoàn bị phân bổ rải rác khắp mạng lưới, làm chậm quá trình tái cân bằng. Các chuyên gia cho rằng cần xem xét điều chỉnh lịch bay linh hoạt hơn trong mùa đông, phân bổ lại lưu lượng sang các sân bay khu vực hoặc đầu tư mở rộng hạ tầng tại các sân bay.
Tuy nhiên, mở rộng hạ tầng tại New York là bài toán khó do hạn chế địa lý và chi phí rất lớn. Do đó, nhiều ý kiến nghiêng về giải pháp quản lý nhu cầu – chẳng hạn chủ động giảm mật độ lịch bay khi dự báo có bão lớn thay vì chỉ dựa vào năng lực xử lý sau sự cố.
Đợt bão tuyết cuối tháng 2/2026 là lời nhắc nhở rõ ràng rằng trong bối cảnh nhu cầu đi lại vẫn cao, chỉ một hiện tượng thời tiết cực đoan cũng đủ làm rung chuyển toàn bộ hệ thống hàng không Mỹ. Khi các trung tâm như LaGuardia và JFK gần như ngừng hoạt động, hiệu ứng lan tỏa không chỉ giới hạn ở khu vực Đông Bắc mà còn ảnh hưởng tới toàn mạng lưới quốc gia.
Như cảnh báo của NWS, trong điều kiện thời tiết “gần như không thể đi lại” đã buộc các hãng phải ưu tiên an toàn. Nhưng về dài hạn, bài toán không chỉ là đối phó với từng cơn bão, mà là xây dựng một hệ thống có khả năng chống chịu cao hơn – cả về hạ tầng, lịch trình lẫn quản trị rủi ro. Với biến đổi khí hậu khiến các hiện tượng cực đoan trở nên thường xuyên hơn, thách thức này có thể sẽ còn lặp lại trong nhiều mùa đông tới.