Cột mốc quan trọng của AirAsia X trong năm 2026

Tuy nhiên, khác với giai đoạn trước đây, lần tái xuất này không phải là đường bay thẳng mà được khai thác với một điểm dừng tại Bahrain bằng máy bay Airbus A330.

Sự thay đổi đó không đơn thuần là giải pháp kỹ thuật về tầm bay, mà phản ánh một bước điều chỉnh chiến lược: đưa Bahrain trở thành mắt xích trung chuyển mới trong mạng lưới kết nối châu Á – Trung Đông – châu Âu của tập đoàn Capital A.

Trở lại London sau 14 năm

AirAsia X lần đầu gia nhập thị trường London năm 2009 với các chuyến bay thẳng tới Stansted bằng Airbus A340-300, sau đó chuyển sang Gatwick năm 2011. Tuy nhiên, đến năm 2012, hãng rút khỏi Anh và châu Âu với lý do giá nhiên liệu tăng cao, thuế hàng không tại Anh gia tăng và hiệu quả tài chính suy giảm – dù khi đó hệ số lấp đầy trên các tuyến London và Paris vẫn vượt 80%.

Kể từ năm 2014, lãnh đạo Capital A – công ty mẹ của AirAsia X, trong đó có Giám đốc điều hành Tony Fernandes, nhiều lần nhấn mạnh London là “tuyến đường được mong muốn nhất”. Tuy nhiên, phải đến giai đoạn tái cấu trúc sau đại dịch, cùng với việc củng cố đội bay A330, kế hoạch này mới được hiện thực hóa.

Theo CEO Tập đoàn AirAsia X Bo Lingam, việc quay lại London là “một cột mốc quan trọng”, mở ra lựa chọn kết nối chi phí thấp từ Anh tới Bahrain, ASEAN và nhiều điểm đến khác trong mạng lưới của hãng.

"Sự kiện trở lại London đánh dấu bước ngoặt quan trọng của AirAsia X. Chúng tôi đang rất mong chờ ngày chính thức hoạt động tại London Gatwick vào tháng 6 này. Với tần suất chuyến bay mỗi ngày, hành khách từ Anh giờ đây có thể dễ dàng bay đến Bahrain hay Đông Nam Á với mức giá cực kỳ cạnh tranh", CEO Bo Lingam chia sẻ.

Đây cũng là bước đi thứ hai trong hành trình trở lại châu Âu của AirAsia X, sau khi nối lại đường bay tới Istanbul Sabiha Gokcen vào tháng 11/2025. Tuy nhiên, London mang ý nghĩa chiến lược lớn hơn, bởi đây từng là thị trường biểu tượng – nơi hãng đạt hệ số ghế cao nhưng vẫn phải rút lui vì áp lực chi phí.

Bahrain – từ điểm dừng kỹ thuật đến trung tâm chiến lược

Tuyến Kuala Lumpur – London qua Bahrain có chiều dài 5.999 hải lý (11.110 km) mỗi chiều. Với cấu hình mật độ cao 377 ghế trên phần lớn đội A330-300, AirAsia X không đủ tầm bay để khai thác chặng thẳng hiệu quả. Điểm dừng tại Bahrain giúp tối ưu tải trọng và nhiên liệu, đồng thời mở ra khả năng khai thác quyền tự do thứ năm giữa Bahrain và London.

Tuy nhiên, yếu tố quan trọng hơn nằm ở chiến lược dài hạn. Capital A đã ký thư thỏa thuận với Bộ Giao thông Vận tải và Viễn thông Bahrain nhằm phát triển quốc gia này thành trung tâm kết nối mới giữa châu Á, Trung Đông và châu Âu. Cuối năm 2025, tập đoàn chính thức tuyên bố Bahrain sẽ là trung tâm hoạt động của AirAsia tại Trung Đông.

Ở góc độ thị trường, lưu lượng hành khách Bahrain – Kuala Lumpur hiện khá nhỏ. Dữ liệu Cirium Diio cho thấy Gulf Air đã ngừng khai thác đường bay thẳng tới Kuala Lumpur từ năm 2012, và trong 12 tháng tính đến tháng 11/2025, lưu lượng khứ hồi chỉ dưới 17.000 hành khách. Tuy nhiên, AirAsia X không nhắm đến thị trường điểm-điểm thuần túy, mà kỳ vọng kích thích nhu cầu thông qua giá vé thấp và khai thác lưu lượng nối chuyến rộng hơn.

Ở chiều ngược lại, thị trường Bahrain – London đạt khoảng 145.000 hành khách mỗi năm, phần lớn trong số họ bay thẳng với British Airways và Gulf Air. Hiện British Airways đang khai thác hàng ngày tới Heathrow bằng Boeing 777-200ER/787-9, còn Gulf Air vận hành hai chuyến/ngày tới Heathrow và ba chuyến/tuần tới Gatwick bằng Boeing 787-9. Khi AirAsia X tham gia, lần đầu tiên trong hơn 20 năm có ba hãng cùng khai thác đường bay này, với khả năng lên tới năm chuyến/ngày.

Cạnh tranh trên trục Kuala Lumpur – London

Hiện tại, thị trường Malaysia – Anh chỉ có các chuyến bay thẳng từ London Heathrow: British Airways khai thác một chuyến/ngày bằng Boeing 787-9, trong khi Malaysia Airlines vận hành hai chuyến/ngày bằng Airbus A350-900.

Theo dữ liệu của Sabre Market Intelligence, lưu lượng khứ hồi giữa Anh và Malaysia đạt 481.000 hành khách trong 12 tháng tính đến tháng 6/2025, tăng 1,8% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, chỉ 27% hành khách bay thẳng; phần còn lại quá cảnh qua các trung tâm như Dubai, Doha và Singapore. Tuyến London – Kuala Lumpur chiếm 61% tổng nhu cầu toàn thị trường.

Điều này cho thấy gần một nửa lưu lượng khách bay vốn đã quen với việc nối chuyến – nhóm khách mà AirAsia X hướng tới. Với hơn 300.000 hành khách mỗi năm riêng trên trục Kuala Lumpur – London, thị trường đủ lớn để ba hãng cùng khai thác. Tuy nhiên, sự xuất hiện của AirAsia X sẽ làm gia tăng áp lực cạnh tranh, đặc biệt khi British Airways hiện đã có mặt – điều chưa từng xảy ra trong giai đoạn AirAsia X khai thác trước đây.

Ngoài cạnh tranh trực tiếp với British Airways và Malaysia Airlines, AirAsia X còn phải đối đầu với hệ sinh thái trung chuyển vùng Vịnh như Emirates, Qatar Airways và Etihad – những hãng có lợi thế về tần suất, sản phẩm và mạng lưới toàn cầu.

Việc lựa chọn sân bay Gatwick thay vì Heathrow phản ánh tính toán chi phí và khả năng tiếp cận slot. Heathrow vốn hạn chế về slot và có chi phí cao, trong khi Gatwick đang tích cực thu hút hãng mới. Năm 2026, sân bay này dự kiến đón tám hãng hàng không mới hoặc quay trở lại hoạt động.

Gulf Air bắt đầu khai thác Gatwick từ tháng 3/2025 do không thể mở rộng tại Heathrow. Việc AirAsia X gia nhập Gatwick phù hợp với xu hướng phân bổ lại năng lực khai thác tại London, đồng thời giúp hãng duy trì cấu trúc chi phí thấp – yếu tố sống còn của mô hình giá rẻ đường dài.

Hành trình 16 giờ và bài toán trải nghiệm

Dù mở ra lựa chọn giá rẻ, hành trình Kuala Lumpur – Bahrain – London dự kiến kéo dài khoảng 16 giờ. Vé cơ bản chỉ bao gồm chỗ ngồi và 7kg hành lý xách tay; mọi dịch vụ khác như hành lý ký gửi, chọn chỗ, suất ăn hay giải trí đều tính phí riêng.

Với chuyến bay dài như vậy, đặc biệt nếu hành khách nối chuyến từ Úc hoặc các điểm khác ở châu Á – trải nghiệm tối giản có thể là yếu tố cân nhắc. Khi cộng thêm các dịch vụ phụ trợ, tổng chi phí có thể tiệm cận giá vé của hãng dịch vụ đầy đủ.

Tuy nhiên, mô hình linh hoạt cho phép hành khách trả tiền theo nhu cầu. Đối với phân khúc nhạy cảm về giá, đây vẫn là phương án hấp dẫn, nhất là khi khoảng 45% hành khách trên trục Kuala Lumpur – London hiện phải nối chuyến qua các trung tâm vùng Vịnh.

Do đó, lợi thế cạnh tranh của AirAsia X sẽ phụ thuộc vào mức chênh lệch giá thực tế và khả năng kích thích nhu cầu mới, thay vì thu hút nhóm khách ưu tiên tiện nghi.

Bước thử nghiệm chiến lược

Việc mở lại London sau khi khôi phục đường bay tới Istanbul cho thấy AirAsia X đang trở lại châu Âu theo lộ trình có cấu trúc hơn so với giai đoạn trước 2012. Mô hình “trục – nan” thông qua Bahrain cho phép hãng giảm rủi ro khai thác chặng siêu dài không dừng, tối ưu hóa đội A330-300 mật độ cao và tạo thêm nguồn doanh thu từ chặng trung gian.

Theo CAPA Fleet Database, AirAsia X hiện vận hành 18 máy bay A330-300 và đã đặt mua thêm 14 chiếc A330-900 – dòng máy bay tiết kiệm nhiên liệu hơn, có thể mở ra dư địa mở rộng mạng lưới trong tương lai.

Sự trở lại London vì thế không chỉ là khôi phục một tuyến bay cũ, mà là phép thử cho chiến lược trung chuyển mới. Nếu thành công, Bahrain có thể trở thành bàn đạp cho tham vọng châu Âu của AirAsia X, cạnh tranh với các trung tâm truyền thống như Dubai hay Doha. Ngược lại, nếu chênh lệch giá không đủ lớn so với thời gian hành trình dài, hãng có thể phải điều chỉnh.

Dù kết quả ra sao, việc tái xuất London sau hơn một thập kỷ cho thấy AirAsia X đã sẵn sàng quay lại sân chơi châu Âu với cách tiếp cận thận trọng và cấu trúc hơn. Trong chiến lược này, Bahrain không chỉ là điểm dừng kỹ thuật, mà là “cầu nối” then chốt cho tham vọng dài hạn tại thị trường Anh.

Trung Kiên