Cuba cạn kiệt nhiên liệu hàng không

Việc thiếu nhiên liệu Jet A-1 buộc các hãng hàng không phải mang thêm nhiên liệu từ sân bay khởi hành, dừng tại nước thứ ba để tiếp nhiên liệu, hoặc hủy chuyến. Những phương án này làm đội chi phí khai thác, kéo dài thời gian bay và khiến việc duy trì các đường bay thường lệ trở nên kém khả thi.

Tác động không chỉ giới hạn ở các chuyến bay thương mại mà còn lan sang hàng không thuê chuyến, vận tải hàng hóa và hàng không doanh nghiệp, ảnh hưởng tới các tuyến kết nối quan trọng giữa Cuba với Mỹ, châu Âu và Mỹ Latin.

Hãng Air France xác nhận các chuyến bay của hãng sẽ dừng tại một địa điểm khác trong khu vực Caribe để tiếp nhiên liệu, qua đó tránh gián đoạn hoạt động khai thác.

Tình trạng thiếu nhiên liệu cũng đang đẩy Cuba vào nguy cơ mất điện diện rộng, khi các nhà máy điện chật vật duy trì hoạt động. Hôm 5/2 vừa qua, hàng trăm ngàn người ở miền đông Cuba đã bị mất điện trong nhiều giờ sau sự cố lưới điện.

Trước tình hình thiếu hụt năng lượng, Chính phủ Cuba đã công bố hàng loạt biện pháp khẩn cấp nhằm giảm áp lực lên hệ thống điện và nhiên liệu. Trong đó, Cuba rút ngắn tuần làm việc tại các doanh nghiệp nhà nước xuống còn 4 ngày và hạn chế bán nhiên liệu.

Ngoài ra, Cuba cắt giảm các tuyến xe bus và tàu hỏa liên tỉnh, đóng cửa một số cơ sở du lịch. Thời gian học tại các trường phổ thông sẽ được rút ngắn, trong khi các trường đại học giảm yêu cầu học trực tiếp.

Phó Thủ tướng Cuba kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại thương Oscar Pérez-Oliva Fraga cho biết sẽ triển khai một loạt quyết định, trước hết để bảo đảm các dịch vụ thiết yếu và sức sống của đất nước, đồng thời không từ bỏ mục tiêu phát triển. Nguồn nhiên liệu sẽ được ưu tiên cho các dịch vụ thiết yếu phục vụ người dân và những hoạt động kinh tế không thể gián đoạn.

Hiện Bộ Ngoại giao Cuba và Đại sứ quán Cuba tại London vẫn chưa phản hồi yêu cầu bình luận.

Khủng hoảng năng lượng hiện nay được cho là bắt nguồn từ việc cuối tháng 1, Tổng thống Trump ký sắc lệnh cho phép áp thuế đối với các quốc gia bán dầu cho quốc đảo này dù trực tiếp hay gián tiếp. Ông Trump cho biết Mexico, nước đã cung cấp dầu cho Cuba từ năm 2023, sẽ phải dừng việc này nếu không muốn đối mặt với thuế quan của Mỹ.

Đồng thời, Washington cũng yêu cầu dừng các chuyến dầu từ Venezuela sang Cuba, sau khi quân đội Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro vào đầu tháng 1.

Theo Hãng tin Reuters, Điện Kremlin ngày 9/2 cho biết tình hình nhiên liệu tại Cuba đang ở mức độ nguy kịch, đồng thời cáo buộc những nỗ lực của Mỹ nhằm "bóp nghẹt" nền kinh tế hòn đảo này đang gây ra nhiều khó khăn.

"Tình hình ở Cuba thực sự là rất nghiêm trọng. Chúng tôi nhận thức rõ điều này. Chúng tôi đang duy trì các liên lạc chặt chẽ với những người bạn Cuba thông qua các kênh ngoại giao và các kênh khác", người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov phát biểu với báo giới.

Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez Parrilla tuyên bố nước này lên án mạnh mẽ các đe dọa thuế quan từ Washington, đồng thời cáo buộc Mỹ sử dụng “đe dọa và cưỡng ép” nhằm buộc các quốc gia khác tham gia chính sách cấm vận bị cộng đồng quốc tế phản đối.

Bên cạnh đó, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho biết chính phủ nước này sẽ cố gắng gửi viện trợ nhân đạo tới Cuba từ thứ Hai, đồng thời tìm giải pháp ngoại giao để khôi phục nguồn cung dầu cho đảo quốc Caribe. Trước đó, Mexico đã tạm dừng xuất khẩu dầu thô và sản phẩm lọc dầu sang Cuba do sức ép từ chính quyền Mỹ.

Tổng thống Mexico nói thêm rằng các nỗ lực ngoại giao đang tiếp tục để nối lại các chuyến hàng dầu, đồng thời nhắc lại rằng: "Chúng tôi không muốn có lệnh cấm vận đối với Mexico".

Doanh thu bán dầu và các sản phẩm dầu mỏ của Mexico cho Cuba đạt tổng cộng 496 triệu USD vào năm 2025, chưa đến 1% sản lượng của công ty dầu khí quốc doanh Pemex của Mexico. Pemex lập luận rằng các chuyến hàng dầu mỏ hoàn toàn vì mục đích nhân đạo.

Thu Hằng