NASA hoãn phóng tên lửa Mặt Trăng vì sự cố nghiêm trọng
Giấc mơ đưa con người trở lại Mặt Trăng lại phải chờ thêm vì sự cố nghiêm trọng trong buổi thử nghiệm cuối.
Bước nhảy vọt của nhân loại quay trở lại Mặt Trăng sẽ chưa thể diễn ra trong tương lai gần, sau khi NASA buộc phải hoãn kế hoạch phóng tên lửa cho sứ mệnh Artemis II.
Nguyên nhân xuất phát từ một sự cố nghiêm trọng liên quan đến rò rỉ nhiên liệu, được phát hiện trong buổi chạy thử cuối cùng, vốn được coi là bước kiểm tra quan trọng nhất trước ngày phóng chính thức.
Theo thông báo từ Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), sứ mệnh Artemis II sẽ không thể cất cánh trước tháng 3, muộn hơn ít nhất một tháng so với kế hoạch ban đầu. Trong buổi “tổng duyệt có tiếp nhiên liệu” diễn ra vào thứ Hai, hệ thống tên lửa Space Launch System (SLS) đã để lộ tình trạng rò rỉ hydro lỏng khi nhiên liệu được bơm vào các đường dẫn chính.
Artemis II bỏ lỡ cửa sổ phóng đầu tiên
Buổi chạy thử hôm thứ Hai được thiết kế để mô phỏng toàn bộ chuỗi phóng, từ khâu nạp nhiên liệu cho đến thời điểm đếm ngược còn 30 giây trước khi động cơ khai hỏa. Nếu mọi việc diễn ra suôn sẻ, Artemis II hoàn toàn có thể được phóng sớm nhất vào Chủ nhật tuần này.
Tuy nhiên, ngay trong quá trình tiếp nhiên liệu, các kỹ sư đã phát hiện dấu hiệu rò rỉ hydro lỏng, một loại nhiên liệu cực kỳ dễ bay hơi và tiềm ẩn rủi ro cao. Nhiều phương án khắc phục tạm thời đã được đưa ra, nhưng không biện pháp nào đủ an toàn để tiếp tục buổi thử nghiệm. Cuối cùng, NASA buộc phải dừng tổng duyệt vào rạng sáng thứ Ba, khi đồng hồ đếm ngược vẫn còn khoảng 5 phút.
Sau khi quyết định hoãn buổi thử nghiệm, quyền Giám đốc NASA Jared Isaacman đã lên tiếng trấn an dư luận. Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, ông nhấn mạnh rằng NASA sẽ không đánh đổi an toàn để chạy theo tiến độ.
“Như mọi khi, an toàn luôn là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi. NASA chỉ tiến hành phóng khi chúng tôi hoàn toàn tin rằng mình đã sẵn sàng cho sứ mệnh lịch sử này”, ông Isaacman khẳng định.
Sự cố lần này cũng khiến bốn phi hành gia của Artemis II, dù không trực tiếp tham gia buổi chạy thử, phải thay đổi lịch trình. Họ đã được giải phóng khỏi khu vực cách ly tiền phóng kéo dài gần hai tuần, vốn được áp dụng để bảo vệ sức khỏe tuyệt đối trước chuyến bay.
Với các vấn đề kỹ thuật cần được kiểm tra và khắc phục kỹ lưỡng, Artemis II chắc chắn sẽ bỏ lỡ cửa sổ phóng đầu tiên dự kiến từ ngày 8 đến 11/2. Theo kế hoạch mới, thời điểm phóng sớm nhất được dời sang khoảng từ ngày 6 đến 11/3.
Trong trường hợp các sự cố vẫn chưa được giải quyết triệt để, NASA còn một phương án dự phòng khác: cửa sổ phóng tiếp theo sẽ rơi vào khoảng từ ngày 1 đến 6/4.
Những khung thời gian này không phải lựa chọn ngẫu nhiên. Chúng được tính toán cẩn thận để đảm bảo vùng “mặt tối” của Mặt Trăng, khu vực Artemis II sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng lần đầu tiên trong lịch sử, nằm trong điều kiện ánh sáng thuận lợi khi tàu bay ngang qua.
Hành trình gợi nhớ Apollo 8, nhưng với sứ mệnh lớn hơn
Sứ mệnh Artemis II mang nhiều nét tương đồng với chuyến bay lịch sử Apollo 8 năm 1968 – chuyến du hành có người lái đầu tiên đưa con người rời quỹ đạo Trái Đất, bay vòng quanh Mặt Trăng rồi quay về an toàn. Apollo 8 kéo dài 6 ngày, trong khi Artemis II được thiết kế với thời gian bay khoảng 10 ngày.
Tuy nhiên, Artemis II không chỉ mang tính biểu tượng. Đây là bước đệm quan trọng cho các sứ mệnh đổ bộ Mặt Trăng trong tương lai, dự kiến diễn ra trong khuôn khổ chương trình Artemis đầy tham vọng của NASA.
Nếu thành công, Artemis II sẽ đánh dấu lần tiếp theo con người được nhìn thấy Mặt Trăng ở cự ly gần kể từ năm 1972, khi phi hành gia Gene Cernan của Apollo 17 bước lên bề mặt Mặt Trăng, rồi cùng Jack Schmidt và Ronald Evans trở về Trái Đất.
Tàu Orion của Artemis II sẽ bay cách bề mặt Mặt Trăng hơn 6.400 km (khoảng 4.000 dặm), đủ gần để quan sát chi tiết nhưng vẫn đảm bảo an toàn tuyệt đối cho phi hành đoàn.
Chỉ huy sứ mệnh Artemis II là Reid Wiseman – kỹ sư và phi công hải quân kỳ cựu. Ghế phi công do Victor Glover đảm nhiệm, cũng là một kỹ sư và phi công hải quân giàu kinh nghiệm. Tham gia phi hành đoàn còn có nữ phi hành gia – nhà khoa học Christina Koch và đại diện Canada, phi công kiêm nhà khoa học Jeremy Hansen.
Sứ mệnh này cũng ghi dấu hai cột mốc lịch sử quan trọng: Victor Glover sẽ trở thành người da màu đầu tiên bay tới Mặt Trăng, còn Christina Koch là người phụ nữ đầu tiên tham gia một chuyến bay có người lái vòng quanh Mặt Trăng.
Đáng chú ý, sự cố rò rỉ hydro lỏng lần này không phải điều hoàn toàn mới. Những vấn đề tương tự từng khiến sứ mệnh Artemis I, chuyến bay không người lái năm 2022, bị trì hoãn nhiều lần trước khi được khắc phục thành công.
Với Artemis II, NASA hiểu rằng đây không chỉ là một chuyến bay thử nghiệm, mà còn là phép thử sống còn cho các hệ thống hỗ trợ sự sống, mô-đun tàu vũ trụ và toàn bộ nền tảng công nghệ phục vụ tham vọng quay trở lại Mặt Trăng, rồi xa hơn là sao Hỏa.
Việc hoãn phóng Artemis II chắc chắn gây thất vọng cho giới khoa học và công chúng yêu không gian. Tuy nhiên, trong lĩnh vực vũ trụ, nơi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến thảm họa, sự thận trọng luôn là lựa chọn khôn ngoan nhất.
NASA có thể chậm lại vài tuần, nhưng đổi lại là cơ hội đảm bảo rằng khi Artemis II rời bệ phóng, đó sẽ là một bước tiến vững chắc, an toàn và xứng đáng với kỳ vọng đưa con người trở lại Mặt Trăng sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi.
