Vietnam Airlines tiên phong áp dụng dịch vụ “ghế ô tô” cho trẻ em

Dịch vụ INST áp dụng cho trẻ em từ 7 ngày tuổi đến dưới 2 tuổi. Thay vì ngồi trong lòng người lớn như hình thức trẻ sơ sinh truyền thống (INF), trẻ sơ sinh sử dụng INST sẽ có ghế riêng để lắp đặt ghế an toàn (car seat) phù hợp với độ tuổi và cân nặng.

Lần đầu áp dụng dịch vụ car seat cho trẻ em

Theo đại diện Vietnam Airlines, car seat cho trẻ dưới 2 tuổi do hành khách tự chuẩn bị và được vận chuyển miễn phí, với điều kiện phải có tem chứng nhận hợp lệ của các cơ quan có thẩm quyền như FAA (Mỹ), ECE (châu Âu), FMVSS hoặc tiêu chuẩn tương đương.

Việc lắp đặt ghế an toàn do hành khách thực hiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất, dưới sự hỗ trợ và kiểm tra của tiếp viên hàng không.

Dịch vụ INST được áp dụng trên các chuyến bay khai thác hạng Phổ thông và Phổ thông đặc biệt. Trẻ em sử dụng dịch vụ được hưởng tiêu chuẩn hành lý tương đương hành khách người lớn, giá vé áp dụng theo mức vé trẻ em (CHD).

Cụ thể, với các hành trình nội địa Việt Nam, hãng áp dụng mức giá bằng 90% mức giá vé người lớn. Đối với các hành trình quốc tế, trẻ em được tính bằng 75% so với giá vé người lớn.

Nếu không sử dụng dịch vụ này, trẻ dưới 2 tuổi chỉ phải trả 10% giá vé người lớn và sẽ ngồi cùng ghế với người giám hộ khi đi máy bay.

Theo quy định của Vietnam Airlines, trẻ em sử dụng dịch vụ INST không được bố trí tại các hàng ghế cửa thoát hiểm hoặc các hàng ghế liền kề cửa thoát hiểm nhằm đảm bảo an toàn trong trường hợp khẩn cấp.

Hãng ưu tiên bố trí ghế cạnh cửa sổ và không sắp xếp ghế cạnh lối đi để tránh ảnh hưởng đến việc thoát hiểm cũng như quá trình phục vụ trên khoang hành khách.

Hành khách có nhu cầu sử dụng dịch vụ cần đăng ký tối thiểu 24 giờ trước giờ khởi hành để hãng kiểm tra điều kiện khai thác và sắp xếp chỗ ngồi phù hợp với loại tàu bay.

Trong trường hợp car seat không đáp ứng tiêu chuẩn an toàn theo quy định, hành khách sẽ được phục vụ theo hình thức INF thông thường. Nếu thay đổi tàu bay khiến car seat không phù hợp với kích thước ghế, hành khách sẽ được hoàn phí dịch vụ INST.

Các trường hợp chậm chuyến hoặc hủy chuyến được áp dụng chính sách tương tự như đối với hành khách INF theo quy định hiện hành.

Hàng không thế giới áp dụng dịch vụ car seat như thế nào?

Đại diện Vietnam Airlines cho biết, việc triển khai dịch vụ INST dựa trên các khuyến cáo an toàn của Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) và các tổ chức hàng không quốc tế.

Theo các khuyến cáo này, trẻ em được ngồi ghế riêng và sử dụng car seat giúp cố định tư thế, phân tán lực tác động tốt hơn trong các tình huống bất thường, đồng thời tăng mức độ bảo vệ cho đầu, cổ và cột sống.

Mỹ và Canada là những thị trường đi đầu trong việc đưa car seat hay Child Restraint System (CRS) vào thực tiễn khai thác hàng không.

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) không chỉ cho phép mà còn công khai khuyến nghị phụ huynh mua ghế riêng cho trẻ dưới 2 tuổi và sử dụng car seat đạt chuẩn FAA.

Tại đây, các hãng hàng không lớn coi CRS là một lựa chọn an toàn hợp pháp và bình thường. Quy trình được chuẩn hóa khá rõ ràng, ghế phải có chứng nhận, được lắp ở vị trí phù hợp và không cản trở lối thoát hiểm. Nhiều hãng còn chủ động cung cấp hướng dẫn chi tiết cho hành khách và đào tạo tiếp viên hỗ trợ kiểm tra lắp đặt.

Tại châu Âu, khung pháp lý của Cơ quan An toàn Hàng không châu Âu (EASA) cho phép sử dụng CRS, song trao quyền chủ động lớn cho các hãng hàng không. Tuy vậy, cùng là car seat, nhưng quy định chi tiết có thể khác nhau đáng kể giữa Lufthansa, Air France hay British Airways.

Các hãng châu Âu thường yêu cầu CRS phải đạt chuẩn quốc tế, phù hợp với cấu hình ghế và loại đai an toàn trên máy bay. Một số hạn chế về kích thước, hướng lắp đặt hoặc yêu cầu đăng ký trước được hãng hàng không yêu cầu nhằm giảm rủi ro vận hành.

Tại Nhật Bản, ANA hay Japan Airlines cũng có những quy định chặt chẽ trong việc lắp đặt ghế ngồi riêng cho trẻ trên tàu bay.

Tuy nhiên, tại phần lớn thị trường châu Á và Trung Đông, car seat vẫn chưa phải sự lựa chọn phổ biến. Nhiều hãng không cấm CRS, nhưng chỉ chấp nhận một số mẫu cụ thể và yêu cầu thông báo trước.

Trong thực tế, các hãng thường ưu tiên giải pháp thay thế như đai an toàn CARES vì nhẹ hơn, dễ sử dụng hơn và ít ảnh hưởng đến thời gian quay đầu tàu bay. Ngoài ra, bài toán phía sau car seat không đơn thuần là câu chuyện kỹ thuật. Đó còn là bài toán về mô hình kinh doanh và quản trị rủi ro.

Việc khuyến khích trẻ em có ghế riêng đồng nghĩa với việc giảm số lượng hành khách sơ sinh không mua vé, một yếu tố từng giúp tăng hệ số lấp đầy chuyến bay. Đồng thời, trách nhiệm an toàn nếu ghế bị lắp đặt sai cũng là mối lo không nhỏ đối với các hãng.

Nam Bình