Các hãng bay toàn cầu lo lắng vì lợi nhuận quá thấp

Theo đó, các nhà lãnh đạo ngành hàng không toàn cầu đã cùng nhìn nhận những rào cản lớn đối với tăng trưởng, từ đứt gãy chuỗi cung ứng, áp lực lợi nhuận cho tới tác động ngày càng rõ nét của căng thẳng địa chính trị, trong khi vẫn tái khẳng định cam kết hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0.

Tổng Giám đốc Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) Willie Walsh cho biết năm 2025 ghi nhận sự phục hồi tích cực của ngành. Lượng hành khách toàn cầu tăng 5,3%, trong đó hành khách quốc tế (tính theo doanh thu hành khách/km) tăng 7,1%, còn thị trường nội địa tăng 2,5%. Vận tải nội địa hiện chiếm khoảng 37% tổng doanh thu hành khách toàn cầu.

Ở mảng hàng hóa, vận tải hàng không tăng trưởng 3,4%, cao hơn đáng kể so với dự báo ban đầu của IATA.

Các hãng bay chỉ lãi 7,9 USD/khách

Dù đà cầu phục hồi tích cực nhưng khả năng sinh lời vẫn là thách thức cốt lõi. Không khí lo lắng bao trùm các hãng hàng không toàn thế giới khi lợi nhuận của ngành quá thấp và chưa có dấu hiệu cải thiện. IATA ước tính lợi nhuận ngành hàng không năm 2025 chỉ đạt gần 40 tỷ USD, tương ứng biên lợi nhuận ròng 3,9%. Sang năm 2026, lợi nhuận ròng dự kiến tăng nhẹ lên 41 tỷ USD, song tỷ suất lợi nhuận ròng vẫn quanh mức 3,9%, còn biên lợi nhuận hoạt động khoảng 6,9%.

So với giai đoạn đỉnh cao năm 2015, khi biên lợi nhuận hoạt động đạt 8,3% và lợi nhuận ròng xấp xỉ 5% - mức sinh lời hiện nay vẫn thấp. Lợi nhuận ròng bình quân trên mỗi hành khách trong giai đoạn 2025–2026 chỉ khoảng 7,9 USD.

Tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, bức tranh còn kém tích cực hơn. IATA ước tính biên lợi nhuận hoạt động dưới 5%, biên lợi nhuận ròng chỉ 2,3%, với lợi nhuận trung bình trên mỗi hành khách chỉ hơn 3 USD - thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung của ngành hàng không toàn cầu.

Song song đó, ông Willie Walsh cảnh báo tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng đang tiếp tục gây tổn hại cho các hãng hàng không và nhiều khả năng sẽ còn kéo dài.

Địa chính trị làm xáo trộn vận tải hàng không

Ngành hàng không cũng đang phải thích ứng với những biến động địa chính trị, trong đó có các biện pháp áp thuế nhập khẩu của Mỹ, khiến dòng chảy vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không bị đảo lộn.

“Tác động của địa chính trị thể hiện rõ rệt hơn nhiều ở mảng vận tải hàng hóa so với vận tải hành khách,” ông Walsh nhận định.

Theo ông, lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không giữa châu Á và Bắc Mỹ đã giảm 0,8% trong năm 2025 - lần sụt giảm đầu tiên sau nhiều năm tăng trưởng, trong khi khối lượng vận chuyển giữa châu Âu và châu Á lại tăng mạnh 10,3%.

Châu Á - Thái Bình Dương vẫn là khu vực tăng trưởng nhanh nhất thế giới về du lịch hàng không, được thúc đẩy bởi Trung Quốc và Ấn Độ, với dự báo lượng hành khách tăng 7,3% trong năm 2026.

ICAO cảnh báo nguy cơ tụt hậu nếu thiếu phối hợp toàn cầu

Phát biểu tại hội nghị, ông Toshiyuki Onuma, Chủ tịch mới của Hội đồng Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) - cơ quan hàng không của Liên Hợp Quốc, cảnh báo ngành hàng không sẽ khó theo kịp tốc độ tăng trưởng nếu thiếu các hành động phối hợp ở quy mô toàn cầu.

“Một hệ thống được thiết kế cho 4 tỷ hành khách sẽ không thể đáp ứng nhu cầu gấp ba lần con số đó nếu không được cải cách. Đồng thời, chúng ta cũng phải tăng tốc để đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050,” ông Onuma nhấn mạnh.

Ông cho rằng ngành hàng không đang bước vào giai đoạn thay đổi sâu sắc, được thúc đẩy bởi công nghệ mới, sự dịch chuyển của thị trường và kỳ vọng ngày càng cao về tính bền vững cũng như khả năng tiếp cận.

“Chúng ta cần nhìn nhận sự thay đổi như một cơ hội. ICAO đã có Kế hoạch Chiến lược Dài hạn và điều quan trọng là sử dụng nó để điều phối, đồng bộ các nỗ lực nhằm chuyển đổi ngành hàng không,” ông nói.

Phát biểu trước hơn 350 lãnh đạo ngành hàng không, ông Onuma nhấn mạnh vai trò của hợp tác quốc tế: “Chỉ khi cùng nhau hành động, chúng ta mới có thể xây dựng một ngành hàng không an toàn hơn, bền vững hơn và có sức cạnh tranh cao hơn.”

Cùng quan điểm, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Pháp Philippe Tabarot cho rằng các mục tiêu chung của ngành sẽ khó đạt được nếu các quốc gia hành động đơn phương. “Chúng ta cùng chung một bầu trời và chìa khóa để giải quyết thách thức là hợp tác,” ông nói.

Trung Kiên