Bức tranh tài chính nhiều điểm sáng của Vietnam Airlines

Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines - HVN) ghi nhận bức tranh kinh doanh tích cực hơn trong quý IV và cả năm 2025, với doanh thu tăng trưởng và lợi nhuận duy trì ở mức cao. Sau giai đoạn khó khăn kéo dài hậu đại dịch, hãng hàng không quốc gia đã chính thức quay lại quỹ đạo có lãi, thậm chí xóa được tình trạng âm vốn chủ sở hữu.

Doanh thu, lợi nhuận tăng mạnh

Trong quý IV/2025, doanh thu thuần hợp nhất của Vietnam Airlines đạt hơn 32.290 tỷ đồng, tăng khoảng 21% so với cùng kỳ năm trước. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ sự phục hồi mạnh của vận tải hành khách quốc tế, đặc biệt tại các đường bay Đông Bắc Á và châu Âu, trong khi mảng vận tải hàng hóa duy trì sự ổn định.

Tuy nhiên, đà tăng doanh thu không đi kèm cải thiện tương xứng về biên lợi nhuận. Giá vốn hàng bán tăng nhanh hơn doanh thu, khiến lợi nhuận gộp quý IV chỉ đạt khoảng 3.077 tỷ đồng, giảm mạnh so với mức hơn 4.500 tỷ đồng cùng kỳ năm 2024. Áp lực chi phí nhiên liệu, chi phí thuê tàu bay và chi phí sửa chữa – bảo dưỡng gia tăng trở lại khi quy mô khai thác mở rộng đã bào mòn hiệu quả kinh doanh.

Lũy kế cả năm 2025, doanh thu thuần hợp nhất của HVN đạt hơn 121.200 tỷ đồng, tăng khoảng 14% so với năm 2024. Lợi nhuận gộp đạt 18.070 tỷ đồng, cải thiện so với mức 14.656 tỷ đồng của năm trước. Dù vậy, biên lợi nhuận gộp chỉ quanh mức 15%, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn trước dịch, cho thấy Vietnam Airlines mới chỉ thoát đáy, kế hoạch, mục tiêu sắp tới còn nhiều thách thức .

Lợi nhuận duy trì nhờ chi phí tài chính giảm

Điểm sáng lớn nhất trong kết quả kinh doanh năm 2025 đến từ việc chi phí tài chính, đặc biệt là chi phí lãi vay, giảm mạnh. Cả năm, chi phí lãi vay của HVN chỉ còn khoảng 838 tỷ đồng, giảm gần 35% so với mức hơn 1.280 tỷ đồng của năm 2024.

Kết quả này phản ánh hiệu quả bước đầu của quá trình tái cấu trúc nợ, giảm dư nợ vay ngắn hạn và tận dụng mặt bằng lãi suất thấp hơn so với giai đoạn 2022–2023. Nhờ đó, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh đạt hơn 8.000 tỷ đồng, gấp hơn 2,5 lần so với năm trước.

Lợi nhuận sau thuế hợp nhất năm 2025 đạt khoảng 7.714 tỷ đồng, dù giảm nhẹ so với mức 7.957 tỷ đồng của năm 2024. Cần lưu ý rằng phần đóng góp từ các công ty liên doanh, liên kết chiếm tỷ trọng đáng kể trong lợi nhuận hợp nhất. Riêng tại công ty mẹ, quý IV/2025 ghi nhận lỗ sau thuế hơn 725 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước lãi hơn 900 tỷ đồng.

Theo giải trình của Vietnam Airlines, trong quý IV/2025, tổng chi phí tại công ty mẹ tăng hơn 26%, tương ứng tăng 5.398 tỷ đồng, chủ yếu do giá vốn và chi phí bán hàng tăng mạnh trong bối cảnh ASK (ghế luân chuyển) tăng gần 15% và chi phí ngoại tệ chịu tác động lớn từ biến động tỷ giá. Trong khi đó, tổng doanh thu và thu nhập khác chỉ tăng 17,4%, khiến lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể.

Dòng tiền cải thiện

Năm 2025, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh của Vietnam Airlines đạt khoảng 12.270 tỷ đồng, cải thiện rõ rệt so với mức hơn 9.440 tỷ đồng của năm 2024. Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy hoạt động vận tải đã tạo ra dòng tiền thực, thay vì chỉ là lợi nhuận kế toán.

Dù vậy, mức dòng tiền này vẫn chưa hoàn toàn tương xứng với lợi nhuận trước thuế hơn 8.200 tỷ đồng. Nguyên nhân đến từ áp lực gia tăng các khoản phải thu từ đại lý và đối tác, tồn kho nhiên liệu và vật tư tăng trở lại, cùng biến động mạnh ở các khoản trả trước và phải trả ngắn hạn.

Đáng chú ý, dòng tiền từ hoạt động đầu tư âm hơn 8.180 tỷ đồng, chủ yếu do tăng tiền gửi có kỳ hạn, đầu tư tài chính và chi cho tài sản dài hạn. Điều này giúp cải thiện an toàn thanh khoản trong trung và dài hạn, nhưng đồng thời làm giảm lượng tiền mặt sẵn sàng cho hoạt động khai thác.

Cuối năm 2025, tiền và tương đương tiền của HVN đạt gần 9.885 tỷ đồng, gấp hơn hai lần đầu năm. Tuy nhiên, dòng tiền tài chính vẫn dương chủ yếu nhờ phát hành cổ phiếu gần 9.000 tỷ đồng và vay mới, cho thấy thanh khoản của hãng vẫn phụ thuộc đáng kể vào khả năng huy động vốn bên ngoài.

Lỗ lũy kế hơn 26.587 tỷ đồng

Tại thời điểm 31/12/2025, tổng nợ phải trả của Vietnam Airlines đạt khoảng 66.670 tỷ đồng, chiếm hơn 90% tổng nguồn vốn. Trong đó, nợ ngắn hạn hơn 56.300 tỷ đồng, vay và nợ thuê tài chính khoảng 13.100 tỷ đồng.

Điểm tích cực là vốn chủ sở hữu đã chuyển sang dương, đạt 6.817 tỷ đồng, so với mức âm hơn 9.300 tỷ đồng đầu năm. Việc xóa âm vốn chủ không chỉ mang ý nghĩa pháp lý quan trọng, mà còn góp phần cải thiện niềm tin của thị trường và nhà đầu tư.

Dù vậy, Vietnam Airlines vẫn còn lỗ lũy kế hơn 26.587 tỷ đồng, khiến tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu duy trì ở mức rất cao. Điều này phản ánh đòn bẩy tài chính lớn và mức độ nhạy cảm cao của doanh nghiệp trước các cú sốc vĩ mô như biến động lãi suất, tỷ giá hay giá nhiên liệu.

Kết quả năm 2025 cho thấy Vietnam Airlines đã đi qua giai đoạn khó khăn nhất và bước đầu phục hồi về mặt lợi nhuận. Tuy nhiên, bài toán cốt lõi vẫn nằm ở khả năng tạo dòng tiền bền vững từ hoạt động khai thác bay và lộ trình giảm nợ trong những năm tới.

Nói cách khác, HVN đã “có lãi trở lại”, nhưng để thực sự khỏe mạnh, hãng cần thêm thời gian để chuyển lợi nhuận kế toán thành dòng tiền tự do, đồng thời giảm dần sự phụ thuộc vào đòn bẩy tài chính và các nguồn vốn bên ngoài.

Rủi ro và cơ hội giai đoạn 2026–2027

Về rủi ro, tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu cao khiến chi phí vốn của Vietnam Airlines có thể tăng mạnh nếu mặt bằng lãi suất hoặc tỷ giá đảo chiều. Biên lợi nhuận khai thác mỏng tiếp tục chịu áp lực từ giá nhiên liệu, chi phí thuê – bảo dưỡng tàu bay và cạnh tranh giá vé. Bên cạnh đó, dòng tiền dù cải thiện nhưng vẫn gắn chặt với phát hành vốn và tái cấp vốn, chưa hoàn toàn tự chủ.

Ở chiều ngược lại, cơ hội đến từ sự phục hồi mạnh của thị trường hàng không quốc tế, đặc biệt tại các đường bay châu Á – châu Âu, cùng dư địa tái cấu trúc đội bay và tối ưu chi phí khi quy mô khai thác ổn định hơn. Với vị thế hãng hàng không quốc gia, Vietnam Airlines vẫn nắm giữ lợi thế về slot, mạng bay và khả năng tiếp cận hỗ trợ chính sách.

Cán cân rủi ro - cơ hội của HVN đã bớt tiêu cực so với giai đoạn trước, nhưng triển vọng “hồi phục thật sự” sẽ còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như hiệu quả kinh doanh, khả năng biến lợi nhuận kế toán thành dòng tiền tự do trong những năm tới...

Trung Kiên