Hàng không Mỹ đối diện 'ác mộng' Chính phủ lại đóng cửa

Hàng không Mỹ vừa trải qua giai đoạn đầy biến động trên khắp nước Mỹ. American Airlines ghi nhận tỷ lệ hủy chuyến cao nhất kể từ sau đại dịch, trong đó thời tiết mùa đông khắc nghiệt là nguyên nhân chủ yếu. Trung tâm khai thác lớn của hãng tại Dallas hiện vẫn đang trong quá trình phục hồi sau cơn bão, kéo theo tình trạng gián đoạn hoạt động trên diện rộng.

Các hãng hàng không khác cũng không tránh khỏi khó khăn riêng. Delta Air Lines chịu tác động đáng kể từ bão mùa đông Fern, khi nhiều trung tâm khai thác lớn của hãng rơi vào tình trạng gián đoạn, với hàng loạt chuyến bay bị hủy, trong đó có LaGuardia và John F. Kennedy – hai sân bay đầu mối quan trọng của hãng tại New York.

Các sân bay bị ảnh hưởng hiện đang trong giai đoạn khôi phục hoạt động. Tuy nhiên, vẫn có lo ngại rằng một đợt đóng cửa Chính phủ nữa có thể lại ảnh hưởng đến hoạt động của các chuyến bay. Trong bối cảnh các hãng hàng không vừa trải qua vài ngày đầy khó khăn, đây rõ ràng là kịch bản mà họ không hề mong muốn nhất.

Chính phủ Mỹ lại đối diện nguy cơ đóng cửa một phần

Chính phủ Mỹ đang tiến gần tới nguy cơ đóng cửa một phần, khi các Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ cam kết phản đối một gói ngân sách bao gồm khoản phân bổ cho Bộ An ninh Nội địa (DHS).

Bế tắc xoay quanh việc cấp ngân sách cho DHS nổ ra sau khi các nhân viên liên bang phụ trách nhập cư bắn chết một công dân Mỹ tại thành phố Minneapolis, bang Minnesota, hôm 24-1. Đây là vụ việc tương tự thứ hai xảy ra trong tháng này.

Trước áp lực rất lớn từ cử tri cơ sở, các Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ đã tuyên bố sẽ chặn một gói tài trợ cho chính phủ, trừ khi áp đặt được các hạn chế đáng kể đối với các hoạt động thực thi luật nhập cư của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Trong bối cảnh phe Cộng hòa đang thúc đẩy việc bỏ phiếu đối với gói ngân sách trị giá 1.200 tỷ USD đã được Hạ viện thông qua, khả năng xảy ra một đợt đóng cửa chính phủ một phần bắt đầu từ ngày 31-1 dường như ngày càng cao. Nguồn ngân sách dành cho DHS và nhiều cơ quan trọng yếu khác sẽ hết vào đêm 30-1.

Tới nay, Quốc hội Mỹ đã thông qua, và Tổng thống Donald Trump đã ký ban hành 6 trong tổng số 12 dự luật phân bổ ngân sách trọn năm 2026, đồng nghĩa với việc một số cơ quan đã được cấp ngân sách đến ngày 30-9.

Tuy nhiên, 6 dự luật phân bổ ngân sách còn lại chưa được Quốc hội thông qua, chiếm tổng cộng 1.200 tỷ USD chi tiêu liên bang, tương đương gần 80% tổng mức chi mà Quốc hội dự kiến phân bổ cho năm tài khóa 2026. Phần lớn khoản ngân sách này dành cho Bộ Chiến tranh (831 tỷ USD).

Do Hạ viện đã gộp 6 dự luật ngân sách còn lại này thành một gói duy nhất và chuyển lên Thượng viện, việc chính phủ đóng cửa sẽ ảnh hưởng đến nhiều cơ quan quan trọng. Ngoài Lầu Năm Góc và DHS, các cơ quan khác bị ảnh hưởng bao gồm Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính, Bộ Giao thông, Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh, cùng Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị.

Ngành hàng không Mỹ lo lắng

Trong đó, Hiệp hội các hãng hàng không Mỹ (Airlines For America) đã phản ứng tiêu cực trước khả năng Chính phủ đóng cửa một lần nữa.

Trong bối cảnh hiện nay, vấn đề không còn là liệu chính phủ có đóng cửa hay không, mà là mức độ đóng cửa sẽ ảnh hưởng tới bao nhiêu cơ quan, bộ phận. Trong lần chính phủ Mỹ đóng cửa gần nhất, số chuyến bay bị hủy đã tăng mạnh vào tuần cuối, do tình trạng thiếu hụt kiểm soát viên không lưu xảy ra trên diện rộng tại nhiều khu vực trên toàn quốc.

Hiệp hội các hãng hàng không Mỹ (Airlines for America) bày tỏ hy vọng kịch bản khủng hoảng này sẽ không lặp lại lần thứ hai chỉ trong vài tháng. Tổ chức này đại diện cho các hãng hàng không chủ chốt của Mỹ, gồm Alaska Airlines, American Airlines, Delta Air Lines, Hawaiian Airlines, JetBlue Airways, Southwest Airlines và United Airlines.

Trong một tuyên bố, Hiệp hội các hãng hàng không Mỹ (Airlines for America) đã kêu gọi Quốc hội Mỹ duy trì hoạt động của Chính phủ, đồng thời nhắc lại những hệ lụy nghiêm trọng từ lần đóng cửa trước đó, trong đó ngành hàng không phải gánh chịu thiệt hại hơn 150 triệu USD mỗi ngày.

“Như những gì đã diễn ra vào tháng 11, việc chính phủ đóng cửa gây áp lực nghiêm trọng lên toàn bộ ngành hàng không – ảnh hưởng trực tiếp đến hành khách, các doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa và cả đội ngũ nhân viên liên bang đang bảo đảm an toàn cho hệ thống hàng không.

Trên thực tế, lần đóng cửa chính phủ gần nhất đã tác động tiêu cực tới hơn 6 triệu hành khách và gây thiệt hại kinh tế khoảng 7 tỷ USD, tương đương hơn 150 triệu USD mỗi ngày”, đại diện Hiệp hội các hãng hàng không Mỹ cho biết.

Cần lưu ý rằng, vào tháng 12 vừa qua, một dự luật đã được thông qua, cho phép Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) tiếp tục chi trả lương cho các kiểm soát viên không lưu trong trường hợp chính phủ đóng cửa.

Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện tại, vẫn chưa có tuyên bố chính thức nào liên quan đến việc triển khai dự luật này, trong khi Cục Hàng không Liên bang (FAA) cũng giữ im lặng giữa bối cảnh nguy cơ chính phủ phải đóng cửa một lần nữa.

Các hãng hàng không Mỹ thiệt hại nặng nề

Với những tổn thất đã trải qua, các hãng hàng không lớn của Mỹ kiên quyết phản đối khả năng chính phủ tiếp tục đóng cửa. Ngay trong tháng 1, họ đã phải gánh chịu thiệt hại lên tới hàng triệu USD do các đợt bão mùa đông hoành hành trên khắp cả nước.

Đáng chú ý, trong đợt chính phủ Mỹ đóng cửa kéo dài 43 ngày trước đó (kéo dài từ 01/10/2025 - 12/11/2025), ba hãng hàng không lớn nhất nước này đã chịu tổn thất tài chính nặng nề. American Airlines là hãng bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất, với doanh thu sụt giảm tới 325 triệu USD.

Tổng giám đốc điều hành (CEO) Robert Isom cũng thừa nhận trên chương trình Squawk Box của CNBC rằng đợt đóng cửa vừa qua đã tác động đến American Airlines nặng nề hơn so với các hãng hàng không thương mại lớn khác tại Mỹ.

“Việc chính phủ đóng cửa đã giáng đòn mạnh vào chúng tôi, thậm chí còn nặng nề hơn so với các hãng khác. Tuy nhiên, điểm tích cực là ngay khi tình trạng đóng cửa chấm dứt, lượng đặt vé đã nhanh chóng phục hồi,” ông Isom cho biết.

Trong khi đó, United Airlines và Delta Air Lines cũng chịu thiệt hại tài chính nặng nề. Trong đợt chính phủ Mỹ đóng cửa gần nhất, United Airlines ghi nhận khoản tổn thất khoảng 250 triệu USD, trong khi Delta Air Lines bị sụt giảm doanh thu tới 200 triệu USD.

Hàng nghìn chuyến bay bị hủy

Thực tế cho thấy, thời điểm xuất hiện nguy cơ chính phủ Mỹ tiếp tục đóng cửa là vô cùng bất lợi, khi các hãng hàng không lớn của nước này vừa trải qua làn sóng hủy chuyến quy mô lớn trong những ngày gần đây.

Theo Forbes, American Airlines đã bị ảnh hưởng doanh thu thêm khoảng 200 triệu USD do cơn bão mùa đông vừa qua.

Làn sóng hủy chuyến bắt đầu từ Chủ nhật tuần trước (25/1). Theo dữ liệu của FlightAware, đã có hơn 11.619 chuyến bay bị hủy trong, đến hoặc đi từ nước Mỹ. Các hãng hàng không lớn của Mỹ chiếm tỷ lệ đáng kể trong số các chuyến bay bị hủy này.

Cụ thể trong ngày Chủ nhật hãng hàng không American Airlines hủy 1.915 chuyến; Delta Air Lines hủy 1.484 chuyến; Southwest Airlines hủy 1.347 chuyến; United Airlines cũng vượt mốc 1.000 chuyến bị hủy, với 1.019 chuyến.

Tình trạng này tiếp tục kéo dài sang tuần này. Ngày 27/1, American Airlines ghi nhận số chuyến bay bị hủy nhiều nhất, chủ yếu do các vấn đề vận hành kéo dài tại sân bay quốc tế Dallas–Fort Worth. Kết thúc ngày, hãng này có tới 1.369 chuyến bay bị hủy. Đến ngày 28/1, American Airlines có 443 chuyến bay bị hủy, PSA Airlines (AAL) bị hủy 130 chuyến; Republic có 67 chuyến bay bị hủy và Endeavor Air (DAL) có 30 chuyến bay bị hủy.

Với quy mô hủy chuyến lớn trong những ngày qua, một đợt Chính phủ đóng cửa nữa nếu xảy ra, sẽ là cú đánh nặng nề và có thể mang tính “thảm họa” đối với nhiều hãng hàng không lớn trên khắp nước Mỹ.

Giới quan sát kỳ vọng rằng, trong trường hợp chính phủ buộc phải đóng cửa, tác động sẽ không nghiêm trọng như lần đóng cửa trước đó – vốn đã để lại những hệ lụy tiêu cực kéo dài đối với toàn ngành hàng không Mỹ.

Trung Kiên