Ngành hàng không vào cuộc chống buôn lậu, siết chặt 'cửa ngõ trên không'
Ngành hàng không tăng kiểm tra, rà soát nhằm bịt kín những kẽ hở có thể bị lợi dụng để buôn lậu trong chuỗi khai thác.
Trong bối cảnh tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục diễn biến phức tạp, Cục Hàng không Việt Nam (CAAV) đã ban hành Kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 397/NQ-CP ngày 05/12/2025 của Chính phủ và Quyết định số 06/QĐ-BXD ngày 06/01/2026 của Bộ Xây dựng về đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi các hành vi vi phạm này đến năm 2030.
Kế hoạch được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa chỉ đạo chung của Chính phủ và Bộ Xây dựng, đồng thời đặt ngành hàng không vào đúng vai trò là một trong những cửa ngõ chiến lược của hoạt động xuất nhập khẩu và logistics quốc tế.
Tăng giám sát từ mặt đất đến trên không
CAAV xác định trọng tâm kế hoạch là tăng cường kiểm tra, giám sát tại các vị trí nhạy cảm trong hoạt động hàng không dân dụng.
Các vị trí được đặc biệt lưu ý bao gồm: khu vực phục vụ hành lý, hàng hóa; khu vực sửa chữa, bảo dưỡng tàu bay; khu vực phục vụ tập kết đồ vật, dụng cụ, suất ăn phục vụ trên tàu bay, nhất là các chuyến bay quốc tế, cũng như hoạt động trên chính tàu bay.
Cách tiếp cận này nhằm kiểm soát toàn bộ chuỗi khai thác, hạn chế tối đa nguy cơ lợi dụng các khâu trung gian để vận chuyển trái phép hàng hóa bằng đường hàng không.
Phối hợp liên ngành
Một nội dung xuyên suốt của Kế hoạch là yêu cầu đẩy mạnh phối hợp giữa ngành hàng không với Bộ Công an, cơ quan Hải quan và các lực lượng chức năng liên quan.
Việc trao đổi thông tin thường xuyên, kịp thời về tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ được coi là nền tảng cho công tác phối hợp kiểm tra, đấu tranh ngăn chặn và xử lý vi phạm.
Phòng ngừa từ nội bộ
Không chỉ tập trung vào việc kiểm tra, xử lý, kế hoạch của CAAV còn nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong đội ngũ nhân sự ngành hàng không.
Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được yêu cầu tuyệt đối chấp hành các quy định pháp luật, không tham gia hoặc tiếp tay cho hành vi vi phạm, đồng thời nâng cao tinh thần cảnh giác và chủ động tố giác khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn.
CAAV cũng lưu ý về việc phối hợp với các lực lượng khác để đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực hàng không, bảo vệ an ninh kinh tế và quyền sở hữu trí tuệ đến năm 2030.
Gia tăng rủi ro buôn lậu qua đường hàng không
Năm 2025, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới tiếp tục ở mức cao.
Theo thống kê giai đoạn 15/12/2024 đến 14/12/2025, lực lượng hải quan (trong đó có hải quan các cửa khẩu sân bay quốc tế) đã phát hiện và xử lý 19.123 vụ vi phạm, với tổng giá trị hàng hóa lên tới hơn 22.800 tỷ đồng, cho thấy quy mô và mức độ phức tạp của hoạt động buôn lậu trên phạm vi cả nước.
Chỉ riêng giai đoạn 15/7 đến 14/8/2025, lực lượng chức năng đã phát hiện 80 vụ buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép qua đường hàng không, chiếm hơn 5% số vụ trong kỳ, với tổng trị giá hàng hóa vi phạm lên tới 81,2 tỷ đồng.
Đến giai đoạn 15/10 đến 14/11/2025, số vụ vi phạm tăng lên 92 vụ, cho thấy đường hàng không ngày càng bị các đối tượng lợi dụng thường xuyên hơn. Các vụ việc tập trung chủ yếu tại những cảng hàng không quốc tế lớn như Nội Bài và Tân Sơn Nhất.
Dù số vụ buôn lậu qua đường hàng không chiếm tỷ lệ nhỏ so với tổng số trên phạm vi toàn quốc, nhưng các cơ quan chức năng đánh giá đây là tuyến có tính chất tinh vi cao, thường tập trung vào các hàng hóa nhỏ gọn nhưng giá trị lớn, dễ cất giấu và khó phát hiện nếu không kiểm soát chặt chẽ.