UAV hydro: ‘Bóng ma’ trên chiến trường Ukraine
Khi các hệ thống phòng không ngày càng tinh vi, khả năng tàng hình nhiệt, độ ồn thấp… khiến UAV Raybird trở thành một xu hướng mới trong chiến tranh hiện đại.
Một cột mốc công nghệ quân sự chưa từng có vừa được xác lập trên chiến trường Ukraine. Lần đầu tiên trong lịch sử, một máy bay không người lái (UAV) sử dụng năng lượng hydro đã được triển khai trong khu vực tác chiến thực tế.
Nhà sản xuất UAV Skyeton xác nhận rằng một biến thể hoàn toàn mới của dòng Raybird đã được Lực lượng Vũ trang Ukraine đưa vào hoạt động tại vùng chiến sự đang diễn ra ác liệt.
Điểm đặc biệt của UAV này không chỉ nằm ở việc sử dụng nhiên liệu hydro, vốn hiếm thấy trong các hệ thống quân sự hiện nay, mà còn ở khả năng gần như “tàng hình nhiệt”, khiến nó trở thành một nền tảng trinh sát cực kỳ khó bị phát hiện bởi các hệ thống phòng không hiện đại.
Bước tiến lớn về hiệu suất và tàng hình nhiệt
Theo Skyeton, phiên bản Raybird chạy hydro là kết quả của một quá trình thiết kế lại gần như hoàn toàn so với mẫu Raybird tiêu chuẩn vốn sử dụng động cơ đốt trong (ICE). Để tích hợp hệ thống nhiên liệu hydro, đội ngũ kỹ sư đã phải thay đổi cấu trúc thân máy bay, phân bổ lại trọng lượng và thiết kế khoang chứa các bình hydro dung lượng lớn hơn.
Raybird tiêu chuẩn vốn nổi tiếng với khả năng bay liên tục hơn 28 giờ, một con số ấn tượng trong phân khúc UAV trinh sát cỡ nhỏ. Tuy nhiên, phiên bản hybrid chạy hydro – điện hiện mới đạt thời gian hoạt động khoảng 12 giờ. Skyeton cho biết họ đang tiếp tục tối ưu hóa hệ thống để nâng thời gian bay lên mức 20 giờ trong tương lai gần.
Dù thời gian bay hiện tại ngắn hơn, Skyeton nhấn mạnh rằng những lợi thế chiến thuật mà phiên bản hydro mang lại là rất đáng kể, đặc biệt trong bối cảnh tác chiến hiện đại.
Khác với các UAV truyền thống sử dụng động cơ piston hoặc turbine nhỏ, Raybird phiên bản mới tạo ra điện năng từ hydro để cung cấp cho các động cơ điện. Nhiên liệu hydro được chứa trong các hộp cartridge có thể thay thế nhanh, giúp linh hoạt trong vận hành và hậu cần.
Theo Skyeton, giải pháp hydro – điện mang lại hai lợi ích cốt lõi: hiệu suất vận hành cao và dấu vết môi trường – nhiệt thấp. Động cơ điện có ít bộ phận chuyển động hơn, giảm rung động, ít hỏng hóc và dễ bảo trì hơn so với động cơ đốt trong. Đồng thời, quá trình vận hành cũng yên tĩnh hơn đáng kể.
Trong tuyên bố chính thức, Skyeton nhấn mạnh rằng công nghệ này không chỉ phục vụ mục đích quân sự mà còn có tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực dân sự, đặc biệt là giám sát, cứu hộ và nghiên cứu môi trường.
Việc đưa UAV chạy hydro vào môi trường tác chiến không phải là quyết định vội vàng. Skyeton cho biết họ đã mất trọn hai năm nghiên cứu và thử nghiệm trong phòng thí nghiệm trước khi hoàn thiện nguyên mẫu đủ điều kiện triển khai thực tế.
Ông Roman Knyazhenko, CEO của Skyeton, cho biết: “Chúng tôi đã chuyển hóa hai năm thử nghiệm trong phòng thí nghiệm thành một mẫu UAV hoàn toàn mới. Nó vẫn giữ nguyên phân khúc và trọng lượng, nhưng là một thiết kế tái cấu trúc toàn diện dựa trên hệ thống động cơ điện”.
Trong quá trình nghiên cứu, Skyeton khẳng định đã giải quyết được nhiều thách thức then chốt, bao gồm khả năng chịu điều kiện khí hậu khắc nghiệt, vấn đề thẩm thấu hydro qua vật liệu, cũng như bài toán hạ tầng và hậu cần cho nhiên liệu đặc thù này.
Thông số kỹ thuật và năng lực tác chiến
Raybird phiên bản hybrid có tốc độ hành trình khoảng 110 km/h, trọng lượng cất cánh 23kg, sải cánh 4,7 mét và tải trọng hữu ích xấp xỉ 10kg. Những thông số này đặt nó vào nhóm UAV trinh sát chiến thuật hạng nhẹ nhưng có khả năng mang theo các hệ thống cảm biến tiên tiến.
So với phiên bản sử dụng động cơ đốt trong, biến thể hydro không chỉ yên tĩnh hơn mà còn có trần bay hoạt động cao hơn, mở rộng đáng kể phạm vi trinh sát và khả năng tránh bị phát hiện từ mặt đất.
Theo Skyeton, Raybird là UAV chuyên phục vụ nhiệm vụ trinh sát, giám sát và thu thập thông tin tình báo. Nó không được sử dụng để tấn công trực tiếp, mà mang theo radar, cảm biến quang – điện tử và các thiết bị giám sát tiên tiến.
Trong vai trò này, dấu vết nhiệt thấp trở thành lợi thế mang tính quyết định. Skyeton khẳng định phiên bản hybrid của Raybird có “dấu vết nhiệt không đáng kể”, do động cơ điện sinh nhiệt thấp hơn rất nhiều so với động cơ đốt trong.
Trong bối cảnh chiến trường Ukraine ngày càng bão hòa với radar, tên lửa phòng không tầm ngắn và các hệ thống săn UAV dựa trên cảm biến hồng ngoại, việc giảm thiểu phát xạ nhiệt đồng nghĩa với khả năng sống sót cao hơn đáng kể.
Ông Knyazhenko nhấn mạnh rằng nhiên liệu hydro cho phép Skyeton kết hợp những ưu điểm tốt nhất của động cơ điện có độ tin cậy cao, công suất ổn định và bảo trì đơn giản, với khả năng bay liên tục trong thời gian dài, vốn là thế mạnh cốt lõi của dòng UAV Raybird.
“Việc duy trì sự cân bằng giữa các đặc tính này là yếu tố sống còn đối với chúng tôi”, ông nói. “Raybird thực hiện các nhiệm vụ trinh sát tầm sâu phức tạp, sử dụng tải trọng công nghệ cao và thời gian trung bình của mỗi nhiệm vụ thường vượt quá 10 giờ”.
Việc Ukraine triển khai UAV chạy hydro trong chiến sự thực tế không chỉ mang ý nghĩa thử nghiệm công nghệ, mà còn có thể mở ra một hướng phát triển hoàn toàn mới cho các hệ thống không người lái quân sự trong tương lai.
Khi các hệ thống phòng không ngày càng tinh vi, khả năng tàng hình nhiệt, độ ồn thấp và thời gian hoạt động dài sẽ trở thành những tiêu chí quan trọng không kém gì tốc độ hay hỏa lực. Trong bối cảnh đó, Raybird chạy hydro của Skyeton có thể được xem là một trong những dấu hiệu đầu tiên cho thế hệ UAV trinh sát “im lặng” của chiến tranh thế kỷ XXI.
