Chiến đấu cơ ‘khoa học viễn tưởng’ Trung Quốc tiến gần đến hiện thực
Trung Quốc đặt mục tiêu biến những chiến đấu cơ ‘khoa học viễn tưởng’ thành vũ khí thực sự, nhằm đảm bảo ưu thế tuyệt đối trên không.
Cuộc thảo luận gần đây trong giới quân sự Trung Quốc một lần nữa đưa Dự án Nantianmen trở lại tâm điểm chú ý. Đây là chương trình từng bị xem như sản phẩm của trí tưởng tượng và khoa học viễn tưởng, nhưng nay đang được nhắc đến với một giọng điệu hoàn toàn khác: hiện thực hóa để giành ưu thế trên không và trong không gian.
Các chuyên gia quân sự Trung Quốc cho biết mục tiêu mới của nước này là biến những mô hình hàng không – vũ trụ mang đậm màu sắc khoa học viễn tưởng thành vũ khí thực sự, nhằm đảm bảo ưu thế tuyệt đối trên không trong tương lai. Theo kế hoạch, những mẫu tiêm kích tích hợp không gian – khí quyển sẽ dần được hiện thực hóa trong những năm tới.
Một nhà phân tích quân sự xuất hiện trên chương trình của kênh quân sự thuộc Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) thậm chí khẳng định rằng việc đạt được những mục tiêu này “chỉ còn là vấn đề thời gian”.
Dự án Nantianmen: Tầm nhìn cho chiến tranh không – vũ trụ tương lai
Những phát biểu này một lần nữa kéo sự chú ý quay lại Dự án Nantianmen – chương trình được hình thành từ năm 2017, tập trung vào viễn cảnh chiến tranh trên không và trong không gian trong tương lai xa.
Nantianmen không phải là một dự án phát triển vũ khí đơn lẻ, mà là một hệ sinh thái ý tưởng xoay quanh hàng loạt mẫu máy bay và nền tảng chiến đấu có kích thước khổng lồ, hình dáng phi truyền thống và các năng lực vượt xa những gì đang tồn tại. Phần lớn thời gian, dự án này được xem như một sáng kiến nghiên cứu – thử nghiệm nhằm thăm dò giới hạn công nghệ.
Tuy nhiên, những bình luận mới nhất từ giới quân sự cho thấy Trung Quốc có thể đang cân nhắc nghiêm túc việc chuyển từ nghiên cứu sang chế tạo, biến các thiết kế từng chỉ tồn tại trên bản vẽ hoặc mô hình trưng bày thành phương tiện tác chiến thực tế.
Cần nhấn mạnh rằng đây không phải lần đầu tiên Dự án Nantianmen được công khai thảo luận hay giới thiệu rộng rãi. Trong nhiều năm qua, các concept của dự án đã liên tục xuất hiện tại các triển lãm và sự kiện hàng không – quân sự lớn.
Gần đây nhất, tại Triển lãm Trực thăng Quốc tế Trung Quốc ở Thiên Tân, dự án đã giới thiệu một mẫu tiêm kích cất hạ cánh thẳng đứng mang dáng vẻ tương lai, có tên “Purple Fire” (Ngọn lửa Tím). Đây là một thiết kế linh hoạt, có thể tái cấu hình để thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau như tìm kiếm – cứu nạn, sơ tán khẩn cấp, bên cạnh các nhiệm vụ tấn công.
Dù vậy, vào thời điểm đó, nhiều chuyên gia nhận định Purple Fire giống một mô hình trình diễn công nghệ hơn là một concept có khả năng được sản xuất hàng loạt.
Từ “tàu mẹ” khổng lồ đến vũ khí không gian
Ngoài Purple Fire, Nantianmen còn gây chú ý với hàng loạt concept táo bạo khác. Nổi bật trong số này là “Luanyao” – một tàu mẹ tác chiến khổng lồ có thể hoạt động cả trong khí quyển lẫn không gian, đóng vai trò như trung tâm triển khai các phương tiện chiến đấu khác.
Bên cạnh đó là các ý tưởng về vũ khí đặt trong không gian, bao gồm pháo điện từ và các loại vũ khí sử dụng chùm hạt. Đây đều là những công nghệ vốn thường chỉ xuất hiện trong tiểu thuyết hoặc phim khoa học viễn tưởng, nhưng lại được trình bày một cách nghiêm túc trong các tài liệu và mô hình của dự án.
Các thiết kế thuộc Nantianmen đã nhiều lần được trưng bày tại những sự kiện lớn như Triển lãm Hàng không Chu Hải. Đáng chú ý, mẫu tiêm kích chủ lực của dự án – Baidi, hay còn gọi là “Bạch Đế” (White Emperor) đã xuất hiện công khai tại Triển lãm Chu Hải năm 2024, thu hút sự quan tâm lớn của truyền thông quốc tế.
Sang năm 2025, Trung Quốc thậm chí còn khởi công xây dựng một dự án du lịch văn hóa – trải nghiệm nhập vai tại Khu vực Đặc biệt Lingang, Thượng Hải, lấy Nantianmen làm chủ đề trung tâm. Điều này càng củng cố quan điểm rằng dự án được xem như một biểu tượng của tầm nhìn tương lai, hơn là một chương trình vũ khí thực dụng.
Chính vì vậy, trong một thời gian dài, Nantianmen được coi là “chỉ dành cho người yêu khoa học viễn tưởng”, một sự pha trộn giữa nghệ thuật, công nghệ và trí tưởng tượng.
Cách nhìn này bắt đầu thay đổi với những phát biểu gần đây của ông Wang Mingzhi, nhà phân tích quân sự thuộc Học viện Chỉ huy Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.
Phát biểu trên sóng CCTV, ông Wang cho biết các concept trong Dự án Nantianmen phản ánh “kỳ vọng của Trung Quốc đối với ưu thế hàng không – vũ trụ và không gian trong tương lai”. Theo ông, đây không chỉ là những ý tưởng mang tính nghệ thuật, mà là tầm nhìn dài hạn cho sự phát triển sức mạnh không quân.
Theo một báo cáo của South China Morning Post, ông Wang nhấn mạnh rằng dự án tập trung vào việc tích hợp hàng loạt công nghệ tiên tiến, bao gồm tốc độ siêu vượt âm, hệ thống động cơ hai chế độ, khả năng tàng hình tiên tiến và nhiều yếu tố khác, nhằm phát triển một thế hệ tiêm kích hoàn toàn mới.
Ai đứng sau Dự án Nantianmen?
Điều đáng chú ý nhất trong phát biểu của ông Wang là nhận định rằng rào cản lớn nhất hiện nay không còn nằm ở ý tưởng, mà ở việc công nghệ nào sẽ được hoàn thiện trước và mất bao lâu để tích hợp vào các máy bay tương lai.
Trong chương trình của CCTV, khán giả cũng được xem các đoạn video đồ họa mô phỏng cảnh những chiếc máy bay thuộc dự án Nantianmen, cùng với cả một hạm đội tiêm kích tiên tiến khác, đồng loạt cất cánh. Video còn cho thấy các phiên bản nâng cấp của nhiều mẫu, bao gồm cả Baidi và tàu mẹ Luanyao, với thiết kế ngày càng tinh vi.
Dự án Nantianmen được phát triển bởi AVIC Global Culture Communication (Bắc Kinh), một công ty con của Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc (AVIC), tập đoàn nhà nước chịu trách nhiệm chính trong lĩnh vực hàng không, quân sự của Trung Quốc.
Mô hình đầu tiên của Nantianmen được công bố vào năm 2018. Kể từ đó, dự án liên tục chiếm “spotlight” tại các triển lãm hàng không và sự kiện lớn. Tuy nhiên, khác với trước đây, những tín hiệu mới cho thấy Trung Quốc có thể đang nghiêm túc xem xét việc hiện thực hóa các ý tưởng này.
Nếu điều đó trở thành sự thật, Nantianmen không chỉ đơn thuần là một dự án mang tính biểu tượng, mà có thể làm thay đổi quỹ đạo phát triển của chiến tranh trên không và trong không gian, mở ra một kỷ nguyên mới nơi ranh giới giữa khoa học viễn tưởng và thực tế ngày càng trở nên mờ nhạt.
