Vì sao buộc nơ to lên vali có thể khiến hành lý gặp rắc rối tại sân bay
Trong nhiều năm qua, việc buộc nơ to, dây ruy băng sặc sỡ hay treo vật trang trí nổi bật lên tay nắm vali hành lý đã trở thành thói quen phổ biến của không ít hành khách khi đi du lịch.
Chiếc nơ tưởng vô hại
Lý do hành khách buộc nơ là giúp dễ nhận diện hành lý trên băng chuyền, tránh nhầm lẫn với vali cùng màu, cùng kiểu. Tuy nhiên, theo các chuyên gia hàng không và vận hành sân bay, thói quen này tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn hành khách tưởng, thậm chí có thể khiến hành lý bị chậm chuyến, thất lạc hoặc buộc phải kiểm tra thủ công.
Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), mỗi năm ngành hàng không toàn cầu xử lý hơn 4,5 tỷ kiện hành lý ký gửi. Trong đó, khoảng 5-6 kiện hành lý trên mỗi 1.000 hành khách gặp sự cố như chậm trễ, chuyển nhầm hoặc thất lạc. Dù tỷ lệ này đã giảm so với giai đoạn trước đại dịch, các chuyên gia cho rằng phần lớn lỗi phát sinh liên quan trực tiếp đến khâu phân loại tự động tại sân bay.
Ông Nguyễn Văn Hùng, chuyên viên vận hành mặt đất, cho biết: "Hệ thống phân loại hành lý hiện nay hoạt động gần như hoàn toàn tự động. Các băng chuyền, con lăn và cánh tay đẩy được thiết kế để xử lý vali có bề mặt trơn, gọn. Khi hành khách buộc nơ to, dây vải dài hoặc treo phụ kiện, nguy cơ mắc kẹt là rất cao".
Theo ông Hùng, trong trường hợp vali hành lý bị mắc vào băng chuyền, hệ thống sẽ tự động dừng để đảm bảo an toàn. Khi đó, hành lý bị đưa ra khỏi luồng tự động và chuyển sang xử lý thủ công, đồng nghĩa với việc khả năng không kịp lên chuyến bay tăng đáng kể, nhất là vào giờ cao điểm. “Chỉ cần vài chục giây xử lý chậm ở mỗi điểm, với hàng nghìn kiện hành lý, hệ thống có thể bị quá tải”, ông nói.
Không chỉ vậy, nhiều hành khách không biết rằng những vật trang trí lớn còn có thể che khuất hoặc làm gập thẻ hành lý (baggage tag). Các thẻ này chứa mã vạch hoặc chip RFID, giúp hệ thống xác định chính xác chuyến bay, điểm trung chuyển và điểm đến cuối cùng. Khi thẻ bị che, bị xoắn hoặc rách do vướng nơ, hệ thống không thể đọc chính xác, buộc phải chuyển sang xử lý thủ công.
Theo thống kê nội bộ của một hãng hàng không châu Á, trong các trường hợp hành lý bị xử lý thủ công do lỗi nhận dạng, khoảng 30-40% có liên quan đến việc gắn phụ kiện, buộc dây hoặc treo vật trang trí không tiêu chuẩn. Đây là con số đủ lớn để khiến nhiều hãng và sân bay phải liên tục phát đi khuyến cáo, dù thói quen này vẫn chưa được thay đổi triệt để.
Vì sao hàng không “không thích” nơ vali hành lý?
Để hiểu rõ hơn vì sao ngành hàng không không khuyến khích buộc nơ to lên vali, cần nhìn vào toàn bộ chuỗi vận hành hành lý từ lúc hành khách gửi đồ tại quầy check-in cho đến khi vali xuất hiện trên băng chuyền ở điểm đến.
Tại các sân bay lớn, hành lý sau khi được gửi sẽ đi qua hệ thống phân loại tốc độ cao, với khả năng xử lý từ 5.000 đến 15.000 kiện mỗi giờ, tùy quy mô sân bay. Các hệ thống này được thiết kế tối ưu cho tốc độ và độ chính xác, nhưng lại rất “khắt khe” với các chi tiết thừa ra bên ngoài vali.
Không dừng lại ở mặt đất, rủi ro còn kéo dài đến khâu xếp dỡ trong khoang hàng máy bay. Khoang hành lý được tối ưu hóa không gian, các kiện hành lý được xếp sát nhau để đảm bảo trọng tâm và an toàn bay. Những vật trang trí lỏng lẻo có thể bị kéo, đè hoặc rách trong quá trình xếp dỡ, khiến vali hư hỏng hoặc phụ kiện bị rơi ra, tiếp tục gây lỗi nhận dạng ở chặng sau.
Về mặt an ninh, các vật trang trí lớn cũng có thể khiến hành lý bị kiểm tra bổ sung. Trong quá trình soi chiếu, những chi tiết bất thường trên tay nắm hoặc thân vali đôi khi bị nghi ngờ là nơi cất giấu vật thể lạ, khiến hành lý bị giữ lại để kiểm tra thủ công. Điều này không chỉ làm chậm hành trình của vali mà còn ảnh hưởng đến tiến độ khai thác chuyến bay.
Đáng chú ý, trong bối cảnh hàng không toàn cầu đang phục hồi mạnh sau đại dịch, áp lực lên hệ thống sân bay và hãng bay ngày càng lớn. Theo dự báo của IATA, lượng hành khách hàng không toàn cầu năm 2025 có thể vượt 4,7 tỷ lượt, tiệm cận mức kỷ lục trước năm 2019. Khi lưu lượng tăng cao, mọi yếu tố gây cản trở đều có thể trở thành “điểm nghẽn” trong chuỗi vận hành.
Các chuyên gia khuyến cáo, thay vì buộc nơ to hay dây ruy băng, hành khách nên sử dụng vali có màu sắc hoặc thiết kế riêng biệt, hoặc dán nhãn nhận diện phẳng, gọn, nằm sát thân vali. Một lựa chọn khác là sử dụng bọc vali chuyên dụng, vừa giúp bảo vệ hành lý vừa hạn chế các chi tiết thừa gây vướng.
"Tâm lý muốn nhận diện hành lý là hoàn toàn chính đáng, nhưng cần làm đúng cách. Trong môi trường hàng không, yếu tố tiêu chuẩn hóa luôn được đặt lên hàng đầu. Càng đơn giản, càng an toàn", ông Hùng nhấn mạnh.