Khách Trung rời Nhật, cơ hội cho hàng không và du lịch Việt, Hàn...
Từng là “mỏ vàng” của ngành du lịch và hàng không Nhật Bản, dòng khách Trung Quốc nay cho thấy dấu hiệu quay lưng rõ rệt với xứ sở hoa anh đào.
Du khách Trung Quốc rời xa Nhật Bản
Theo dự báo của China Trading Desk, lượng khách Trung Quốc đến Nhật Bản trong năm 2026 có thể chỉ đạt 4,8-5,8 triệu lượt, giảm gần 50% so với mức 9,3 triệu lượt của năm 2025. Đây không chỉ là câu chuyện của ngành du lịch, mà là biến động có tác động sâu rộng tới mạng bay quốc tế, chiến lược khai thác đường bay và cán cân cạnh tranh của các hãng hàng không trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Trong nhiều năm, Trung Quốc là thị trường nguồn lớn nhất của hàng không Nhật Bản. Các tuyến bay từ Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Thâm Quyến tới Tokyo, Osaka, Nagoya hay Fukuoka luôn nằm trong nhóm có hệ số sử dụng ghế cao nhất.
Theo Tổ chức Du lịch Quốc gia Nhật Bản (JNTO), lượng khách Trung Quốc đến Nhật theo tháng đã giảm rõ rệt từ cuối năm 2025. Nếu tháng 10/2025 ghi nhận 715.700 lượt, thì sang tháng 11 chỉ còn 560.000 lượt, và tháng 12 tiếp tục giảm xuống 530.000 lượt.
Với ngành hàng không, việc mất đi một phần lớn nhu cầu không chỉ làm giảm doanh thu vé mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi giá trị: từ dịch vụ mặt đất, suất ăn, bảo dưỡng tàu bay đến kế hoạch đầu tư đội bay dài hạn. Các hãng Nhật Bản như ANA hay JAL, cũng như các hãng Trung Quốc khai thác tuyến song phương, đứng trước bài toán khó: duy trì tần suất để giữ thị phần hay cắt giảm để tối ưu chi phí trong bối cảnh nhu cầu suy yếu.
Dòng khách Trung Quốc đi đâu?
Khi Nhật Bản giảm sức hút, câu hỏi lớn được đặt ra là: du khách Trung Quốc đang đi đâu, và ai hưởng lợi nhiều nhất từ sự dịch chuyển này? Câu trả lời nằm ở sự kết hợp giữa chính sách visa, chi phí du lịch, trải nghiệm điểm đến và khả năng kết nối hàng không thuận tiện.
Theo China Trading Desk, số chuyến du lịch nước ngoài của người Trung Quốc dự kiến đạt 165-175 triệu lượt trong năm 2026, tăng so với 155 triệu lượt năm 2025. Điều này cho thấy nhu cầu đi lại không giảm, mà chỉ đang tái phân bổ địa lý. Những điểm đến nổi lên rõ rệt gồm Hàn Quốc, Việt Nam, Thái Lan, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ - các quốc gia có chính sách nhập cảnh cởi mở hơn và mạng bay ngày càng dày đặc.
Việt Nam nổi lên như một ví dụ điển hình. Theo số liệu của Cục Thống kê Việt Nam, trong năm 2025, Việt Nam đón hơn 5,28 triệu lượt khách Trung Quốc, chiếm khoảng 25% tổng lượng khách quốc tế và trở thành thị trường nguồn lớn nhất. Con số này không chỉ vượt nhiều điểm đến trong khu vực mà còn đặt Việt Nam vào vị thế cạnh tranh trực tiếp với Nhật Bản trong việc thu hút du khách Trung Quốc.
Đằng sau sự tăng trưởng đó là vai trò ngày càng rõ nét của hàng không. Các hãng Việt Nam và Trung Quốc liên tục mở mới hoặc tăng tần suất các đường bay thẳng từ Bắc Kinh, Thượng Hải, Thành Đô, Trùng Khánh tới Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Nha Trang. Sự tham gia mạnh mẽ của các hãng hàng không giá rẻ giúp chi phí vé giảm, từ đó mở rộng tệp khách - đặc biệt là nhóm khách trẻ và trung lưu đang gia tăng nhanh chóng tại Trung Quốc.
Bà Trúc Mai - Đại diện công ty bán tour du lịch, chia sẻ: “Trước đây, Nhật Bản gần như là lựa chọn mặc định của khách Trung Quốc cho các chuyến đi ngắn ngày. Nhưng giờ đây, với mạng bay dày đặc và giá vé cạnh tranh, Đông Nam Á đã trở thành đối thủ thực sự. Chỉ cần chênh lệch vài chục USD tiền vé, hành vi lựa chọn điểm đến có thể thay đổi hoàn toàn”.
Không chỉ Việt Nam, Thái Lan và Hàn Quốc cũng đang tận dụng tốt lợi thế hàng không. Việc tăng tần suất chuyến bay, cải thiện dịch vụ tại sân bay, kết hợp các gói “vé máy bay và khách sạn” giúp những quốc gia này nhanh chóng chiếm lĩnh tâm trí du khách Trung Quốc. Nga và Thổ Nhĩ Kỳ, với chính sách miễn visa hoặc đơn giản hóa thủ tục nhập cảnh, cũng đang thu hút nhóm khách thích trải nghiệm mới và hành trình dài hơn.
Đối với ngành hàng không khu vực, sự dịch chuyển này buộc các hãng phải tái định hình mạng bay. Thay vì tập trung quá nhiều vào các trục truyền thống Trung Quốc - Nhật Bản, nhiều hãng đang phân bổ lại đội bay sang các tuyến Trung Quốc - Đông Nam Á, Trung Quốc - Trung Đông và Trung Quốc - châu Âu phía Đông. Điều này không chỉ giúp giảm rủi ro phụ thuộc vào một thị trường, mà còn mở ra cơ hội tăng trưởng mới trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.
Ở tầm vĩ mô, sự thay đổi hành vi của du khách Trung Quốc đang trở thành phép thử đối với năng lực thích ứng của ngành hàng không. Quốc gia nào có chính sách mở cửa linh hoạt, hạ tầng sân bay tốt và chiến lược hàng không rõ ràng sẽ giành lợi thế. Ngược lại, những thị trường chậm điều chỉnh có nguy cơ đánh mất vị thế từng được xem là “bất khả xâm phạm”.
Sự “quay lưng” của du khách Trung Quốc với Nhật Bản vì thế không chỉ là một hiện tượng du lịch, mà là tín hiệu cho thấy trật tự mới của thị trường hàng không - du lịch châu Á đang hình thành.
Trong trật tự đó, dòng khách Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò trung tâm, nhưng điểm đến và mạng bay phục vụ họ sẽ không còn như trước.