Các hãng hàng không châu Âu tái cấu trúc để vượt qua sức ép
Ngành hàng không châu Âu đang bước vào một giai đoạn tái cấu trúc đáng chú ý, khi các hãng phải đồng thời đối mặt với áp lực tài chính, chi phí khai thác,...
Volotea tính giảm gần 1/3 đội bay
Hãng hàng không giá rẻ Volotea của Tây Ban Nha đang chuẩn bị tái cấu trúc tài chính và hoạt động, trong đó có khả năng giảm đáng kể quy mô đội bay và cắt giảm nhân sự tại trụ sở ở Barcelona.
Theo các báo cáo của truyền thông Tây Ban Nha, Volotea đang đàm phán với Công ty cổ phần công nghiệp nhà nước SEPI của Tây Ban Nha và các chủ nợ khác về việc tái cấp vốn khoản vay được Chính phủ bảo lãnh trị giá 200 triệu euro.
Khoản vay này được phê duyệt vào tháng 6/2022 thông qua Quỹ Hỗ trợ Khả năng Thanh toán của các Doanh nghiệp Chiến lược và dự kiến được hoàn trả vào năm 2029.
Theo các nguồn tin, Volotea đặt mục tiêu hoàn tất thỏa thuận tái cấp vốn vào tháng 12, đồng thời chuẩn bị tăng vốn điều lệ.
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là quy mô đội bay. Volotea hiện vận hành khoảng 44 máy bay, nhưng đang cân nhắc giảm xuống còn 30-35 chiếc, tức có thể loại tới 14 máy bay.
Hãng cũng muốn tập trung hơn vào dòng Airbus A320, thay vì duy trì đội bay gồm cả A319 và A320. Việc đơn giản hóa đội bay có thể giúp giảm độ phức tạp trong khai thác, bảo dưỡng và đào tạo, dù thành phần đội bay cuối cùng và thời điểm thay đổi vẫn chưa được công bố.
Cùng với đội bay, nhân sự cũng chịu ảnh hưởng. Khoảng 50 việc làm tại trụ sở Barcelona dự kiến bị tác động, trong tổng số hơn 2.000 nhân viên của Volotea trên toàn bộ mạng lưới hoạt động đa quốc gia.
Thu hẹp mạng bay để kiểm soát nguồn lực
Việc giảm đội bay diễn ra trong bối cảnh Volotea đang rà soát mạng đường bay tại Tây Ban Nha.
Hãng gần đây đã loại bỏ 4 trong 9 tuyến bay khai thác từ Lanzarote, chấm dứt các chuyến bay tới Brest, Bordeaux, Strasbourg và Toulouse. Tổng cộng khoảng 20 tuyến trên toàn Tây Ban Nha được cho là đang chịu ảnh hưởng từ quá trình rà soát lịch trình, trong đó có các dịch vụ từ Fuerteventura, Gran Canaria và Tenerife South.
Động thái này cho thấy tái cấu trúc không chỉ nằm ở bảng cân đối tài chính mà đang được kéo xuống cấp độ vận hành: máy bay, nhân sự và mạng đường bay đều được xem xét lại để phù hợp với nguồn lực mới.
Dù vậy, Volotea không hoàn toàn dừng mở rộng. Tháng 7, hãng công bố căn cứ mới tại Ancona, Italy, dự kiến bắt đầu hoạt động vào tháng 12/2026 với một chiếc Airbus A320. Đây sẽ là căn cứ thứ 22 của hãng tại châu Âu.
Volotea được thành lập năm 2011 bởi Carlos Muñoz và Lázaro Ros, những người trước đó đã sáng lập Vueling. Trong hơn một thập kỷ, hãng phát triển nhanh tại thị trường châu Âu bằng cách kết nối các thành phố nhỏ và vừa.
Tháng 5/2026, Volotea đạt cột mốc vận chuyển 85 triệu hành khách trên toàn mạng lưới. Đến năm 2026, hãng dự kiến phục vụ 110 sân bay, khai thác hơn 430 tuyến bay, cung cấp khoảng 13 triệu chỗ ngồi và thực hiện hơn 80.000 chuyến bay.
Việc một hãng đang duy trì mạng lưới lớn nhưng đồng thời tính tới khả năng giảm đội bay cho thấy áp lực tối ưu hóa hiệu quả đang trở nên rõ rệt hơn.
AnimaWings chọn thu hẹp để duy trì hoạt động
Nếu Volotea đang tái cấu trúc trong quá trình đàm phán với các chủ nợ, AnimaWings của Romania đã đi xa hơn khi bước vào thủ tục phá sản để tái cấu trúc.
Ngày 30/9, AnimaWings nộp đơn xin phá sản sau quyết định của Tòa án Bucharest. Hãng đồng thời lên kế hoạch loại bỏ toàn bộ 6 chiếc Airbus A220-300 khỏi đội bay.
Kết quả là đội bay của AnimaWings giảm từ 8 xuống chỉ còn 2 máy bay, sau khi 2 chiếc A320 và 6 chiếc A220-300 được đưa ra khỏi biên chế.
Theo công ty, những sự cố kỹ thuật tái diễn trong những tháng gần đây đã ảnh hưởng tới một phần đội bay A220 và tạo ra một “phản ứng dây chuyền”, trong khi áp lực kinh tế rộng hơn khiến việc duy trì lợi nhuận dương trở nên bất khả thi.
Việc loại bỏ A220 là một thay đổi đáng chú ý của AnimaWings. Hãng nhận chiếc A220-300 đầu tiên vào tháng 12/2024 và sau đó nâng tổng số lên 6. Đây từng là nền tảng quan trọng trong kế hoạch mở rộng của hãng.
Đầu năm 2026, AnimaWings từng đặt mục tiêu tăng gấp đôi đội bay vào cuối năm 2027. Tuy nhiên, vấn đề với chủ nợ và sân bay, cùng việc thương vụ bán một nửa cổ phần không thành hiện thực, đã làm gia tăng áp lực tài chính.
Để duy trì hoạt động, hãng phải thu hẹp đội bay và tạm dừng toàn bộ hoạt động trong tháng 10/2026, bao gồm cả thời gian đến ngày 24/10. Lịch bay từ ngày 25/10/2026 trở đi đang được xem xét lại.
Trường hợp AnimaWings cho thấy một bài toán khác của ngành hàng không: đội bay hiện đại không chỉ mang lại lợi thế về hiệu suất mà còn đi kèm yêu cầu cao về bảo dưỡng, phụ tùng và khả năng duy trì độ tin cậy khai thác. Khi nguồn lực tài chính bị hạn chế, hãng có thể phải ưu tiên những loại máy bay dễ duy trì hoạt động hơn.
Pegasus đi theo hướng ngược lại
Trong khi Volotea và AnimaWings thu hẹp, Pegasus Airlines lại lựa chọn mở rộng thông qua M&A.
Hãng hàng không giá rẻ Thổ Nhĩ Kỳ đã hoàn tất việc mua lại Czech Airlines và Smartwings Group trong thương vụ trị giá khoảng 154 triệu euro.
Sau thương vụ, đội bay kết hợp của tập đoàn vượt 175 máy bay, cùng các đơn đặt hàng chắc chắn lên tới 140 máy bay nữa.
Được thành lập vào năm 1990, Pegasus Airlines hiện khai thác mạng lưới 161 điểm đến tại 57 quốc gia. Hãng vận chuyển hơn 43 triệu hành khách trong năm 2025 và có mạng lưới kết nối Thổ Nhĩ Kỳ với châu Âu, Trung Đông, Bắc Phi và châu Á.
Trong khi đó, Smartwings là hãng hàng không du lịch hàng đầu của Cộng hòa Séc. Smartwings khai thác các chuyến bay tới khoảng 80 điểm đến tại 20 quốc gia, tạo cho Pegasus một nền tảng đáng kể tại Trung và Đông Âu, đặc biệt ở thị trường du lịch giải trí.
Thương vụ cũng đưa thương hiệu Czech Airlines trở lại dưới quyền sở hữu mới. Hãng được thành lập năm 1923 và từng là một trong những hãng hàng không lâu đời nhất thế giới trước khi ngừng hoạt động vào năm 2024 sau khi nộp đơn phá sản.
Ba cách ứng phó với cùng một sức ép
Nhìn từ ba trường hợp trên, ngành hàng không châu Âu đang xuất hiện những hướng tái cấu trúc khác nhau.
Volotea lựa chọn tái cấp vốn, tăng vốn và thu hẹp đội bay, đồng thời rà soát mạng đường bay để tập trung nguồn lực.
AnimaWings phải thực hiện tái cấu trúc thông qua thủ tục phá sản, loại bỏ phần lớn đội bay để duy trì khả năng hoạt động.
Pegasus lại sử dụng hợp nhất và thâu tóm để mở rộng quy mô, mạng lưới và hiện diện tại các thị trường mới.
Điểm chung là đội bay và mạng đường bay trở thành những công cụ trực tiếp của quá trình tái cấu trúc.
Trong môi trường chi phí cao và cạnh tranh mạnh, các hãng không chỉ tính toán số lượng máy bay cần sở hữu hay thuê mà còn phải cân nhắc loại máy bay, hiệu quả từng tuyến, khả năng huy động vốn và quy mô phù hợp với nhu cầu thực tế.
Bà Güliz Öztürk, CEO Pegasus Airlines, cho biết: “Câu chuyện của chúng tôi bắt đầu từ giấc mơ về một thế giới nơi mọi người đều có thể bay”.
Bà nói thêm: “Cùng nhau, chúng ta có thể phát triển hơn nữa và mang đến cho khách hàng nhiều lựa chọn hơn so với bất kỳ ai trong chúng ta có thể làm được một mình”.
Jiří Šimáně, đồng sáng lập Smartwings, nhận định: “Pegasus Airlines là đối tác phù hợp để phát huy những thế mạnh này, hỗ trợ tăng trưởng trong tương lai và tạo ra giá trị lâu dài cho tất cả những người có liên quan đến cả hai hãng hàng không”.
Những phát biểu này phản ánh cách tiếp cận của Pegasus đối với thương vụ: tận dụng quy mô và sự bổ trợ giữa hai mạng lưới để tìm kiếm tăng trưởng.
Trong khi đó, với Volotea và AnimaWings, trọng tâm trước mắt lại là bảo đảm khả năng vận hành và cân đối nguồn lực.
Sự tương phản này cho thấy tái cấu trúc trong hàng không không có một công thức duy nhất. Với một số hãng, giải pháp là thu nhỏ để giảm áp lực; với những hãng khác, hợp nhất có thể trở thành công cụ để mở rộng quy mô. Nhưng trong cả hai trường hợp, mục tiêu cốt lõi vẫn là điều chỉnh mô hình hoạt động và đội bay sao cho phù hợp hơn với năng lực tài chính và điều kiện thị trường.