Đề xuất thành lập Hội đồng điều tra sự cố nghiêm trọng, tai nạn tàu bay

Cục Hàng không Việt Nam vừa trình Bộ Xây dựng dự thảo Quyết định thành lập Hội đồng điều tra sự cố nghiêm trọng, tai nạn tàu bay và Quy chế làm việc của Hội đồng.

Đầu mối điều tra an toàn hàng không

Theo dự thảo, Hội đồng điều tra sự cố nghiêm trọng, tai nạn tàu bay gồm Chủ tịch, các Phó Chủ tịch và các ủy viên. Đây sẽ là đầu mối thực hiện trách nhiệm điều tra an toàn hàng không của Việt Nam đối với các sự cố nghiêm trọng, tai nạn tàu bay thuộc thẩm quyền.

Chủ tịch Hội đồng là Thứ trưởng Bộ Xây dựng phụ trách lĩnh vực hàng không. Phó Chủ tịch thường trực là Vụ trưởng Vụ Vận tải và An toàn giao thông.

Phó Chủ tịch phụ trách công tác điều tra là lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam, có năng lực, kinh nghiệm trong các lĩnh vực an toàn hàng không, khai thác tàu bay, điều hành bay hoặc kỹ thuật hàng không. Người phụ trách vị trí này phải được huấn luyện, đào tạo về điều tra an toàn sự cố, tai nạn hàng không dân dụng theo quy định của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO).

Vị trí này đồng thời là Người phụ trách điều tra (IIG) của Hội đồng.

Các ủy viên là những chuyên gia điều tra có chuyên môn phù hợp, đáp ứng các yêu cầu theo Nghị định số 221/2026/NĐ-CP.

Tổ chức điều tra theo từng vụ việc

Theo dự thảo, Vụ Vận tải và An toàn giao thông là Cơ quan thường trực của Hội đồng điều tra, có trách nhiệm bảo đảm điều kiện sẵn sàng để Hội đồng thực hiện nhiệm vụ khi xảy ra sự cố nghiêm trọng hoặc tai nạn tàu bay.

Đối với từng vụ việc, Hội đồng sẽ quyết định thành lập Tổ điều tra phù hợp với tính chất, mức độ và yêu cầu chuyên môn của cuộc điều tra.

Tổ điều tra thực hiện các hoạt động thu thập, xác minh và phân tích thông tin, qua đó xác định nguyên nhân và các yếu tố đóng góp vào sự cố, tai nạn.

Trên cơ sở kết quả điều tra, Hội đồng ban hành hoặc kiến nghị ban hành các khuyến cáo an toàn nhằm phòng ngừa những vụ việc tương tự.

Hội đồng cũng có trách nhiệm lập, xem xét và công bố báo cáo, kết luận điều tra theo thẩm quyền.

Việc điều tra được thực hiện theo Luật Hàng không dân dụng Việt Nam, Nghị định số 221/2026/NĐ-CP và Phụ ước 13 của Công ước về Hàng không dân dụng quốc tế. Đây là cơ sở để Việt Nam thực hiện các nghĩa vụ quốc tế liên quan đến điều tra an toàn hàng không.

Trong trường hợp cần thiết, Hội đồng quyết định hoặc đề xuất việc ủy thác điều tra; đồng thời phối hợp với Tổ chức Hàng không Dân dụng quốc tế (ICAO), các quốc gia, tổ chức và cơ quan điều tra nước ngoài theo quy định.

Sau khi kết thúc điều tra, Hội đồng tiếp tục theo dõi việc thực hiện các kết luận và khuyến cáo an toàn, qua đó góp phần kiểm soát các nguy cơ có thể dẫn đến sự cố, tai nạn trong tương lai.

Quy chế riêng cho hoạt động điều tra

Dự thảo giao Chủ tịch Hội đồng điều tra ban hành Quy chế làm việc của Hội đồng, nhằm cụ thể hóa cơ chế vận hành và trách nhiệm của từng thành viên trong quá trình điều tra.

Nội dung Quy chế gồm chế độ làm việc; trách nhiệm của các Phó Chủ tịch, ủy viên, Người phụ trách điều tra, chuyên gia điều tra và Tổ điều tra; cơ chế hoạt động của Cơ quan thường trực.

Quy chế cũng phải quy định trình tự tổ chức một cuộc điều tra, chế độ thông tin và báo cáo, quản lý hồ sơ, cũng như cơ chế phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan.

Việc xây dựng một cơ chế điều tra với đầu mối, trách nhiệm và quy trình cụ thể nhằm bảo đảm khả năng triển khai nhanh khi xảy ra sự cố nghiêm trọng hoặc tai nạn tàu bay, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về điều tra an toàn hàng không theo quy định của Việt Nam và chuẩn mực quốc tế.

Minh Thu