Taxi bay sắp thử nghiệm tại Hà Nội có gì đặc biệt?
Phương tiện sử dụng 16 cánh quạt điện, cất hạ cánh thẳng đứng, không có buồng lái và được thiết kế để tự bay theo tuyến định sẵn.
Ngày 28/9 vừa qua, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội và Công ty cổ phần Thương mại đầu tư và Công nghệ Hưng Việt ký thỏa thuận hợp tác nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm có kiểm soát mô hình kinh tế không gian tầm thấp, trong đó có phương tiện vận chuyển hành khách, hàng hóa tự hành EHang.
Đáng chú ý, hai bên đề xuất đưa mẫu EH216-S vào thử nghiệm theo cơ chế có kiểm soát (sandbox) tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Song song với phương tiện bay, chương trình còn hướng tới xây dựng mô hình quản lý giao thông cho hệ thống máy bay không người lái (UTM) và trung tâm điều hành khai thác (OCC).
Theo cơ quan quản lý, chương trình dự kiến được triển khai theo 4 giai đoạn. Sau quá trình thử nghiệm, đánh giá và nếu đáp ứng các yêu cầu đặt ra, các bên mới nghiên cứu khả năng hình thành mô hình kinh tế tầm thấp phù hợp để khai thác thương mại.
Taxi bay hai chỗ ngồi, không cần phi công
EH216-S là phương tiện bay điện cất, hạ cánh thẳng đứng (eVTOL) do EHang, doanh nghiệp Trung Quốc phát triển. Khác với máy bay trực thăng hoặc các loại máy bay thông thường, phương tiện được thiết kế để vận hành tự động, không bố trí phi công trên khoang.
Phương tiện có cabin hai chỗ ngồi, sử dụng động cơ điện và có thể cất, hạ cánh theo phương thẳng đứng. Theo thông tin được công bố, EH216-S có chiều cao khoảng 1,93 m, sải rộng 5,73 m và trọng lượng cất cánh tối đa 620 kg.
Với thiết kế này, phương tiện không đòi hỏi đường băng truyền thống. Đây cũng là một trong những đặc điểm khiến eVTOL được kỳ vọng có thể phục vụ các chuyến bay ngắn trong đô thị, kết nối những khu vực mà việc mở rộng hạ tầng giao thông mặt đất gặp nhiều hạn chế.
EH216-S có thể chở tối đa hai hành khách và có tầm bay khoảng 30 km cho một lần sạc, trong khi tốc độ tối đa được công bố khoảng 130 km/h. Phương tiện sử dụng hệ thống định vị GNSS và lộ trình được thiết lập trước để thực hiện chuyến bay tự động.
Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở chỗ hành khách không trực tiếp điều khiển phương tiện. Thay vào đó, chuyến bay được giám sát từ hệ thống điều hành dưới mặt đất. Đây là mô hình vận hành đòi hỏi sự phối hợp giữa phương tiện, hạ tầng số, hệ thống quản lý không lưu tầm thấp và trung tâm điều hành.
Tầm bay còn hạn chế
Dù có ưu thế về khả năng tự hành và cất, hạ cánh thẳng đứng, EH216-S vẫn có giới hạn đáng kể về tầm hoạt động. Với quãng đường tối đa khoảng 30 km, phương tiện này phù hợp hơn với các hành trình ngắn trong đô thị, du lịch ngắm cảnh hoặc kết nối giữa những địa điểm không quá xa nhau.
EHang từng đưa ra kịch bản một chuyến bay khoảng 15 km từ sân bay quốc tế Hồng Kiều đến một khu vực ở Phố Đông, Thượng Hải. Theo tính toán của nhà sản xuất, EH216-S có thể hoàn thành hành trình trong khoảng 12 phút, trong khi ô tô có thể mất tới một giờ trong điều kiện giao thông nhất định.
Tuy nhiên, đây là số liệu do doanh nghiệp đưa ra để minh họa lợi thế về thời gian, không phải thời gian được ghi nhận từ một mạng lưới vận tải hành khách thương mại vận hành thường xuyên.
Để phương tiện tự hành có thể hoạt động thường xuyên, thành phố phải giải quyết đồng thời nhiều lớp hạ tầng phía dưới: hệ thống quản lý giao thông trên không, trung tâm điều hành, kết nối dữ liệu, quy trình giám sát và các điểm cất, hạ cánh.
Đây cũng chính là phần đáng chú ý trong kế hoạch thử nghiệm tại Hà Nội. Bên cạnh EH216-S, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội và Công ty Hưng Việt dự kiến nghiên cứu mô hình quản lý giao thông máy bay không người lái (UTM) và trung tâm điều hành khai thác (OCC) tại Hòa Lạc.