Bộ Chính trị nêu định hướng về khai thác không gian tầm thấp
Kết luận 99-KL/TW xác định không gian tầm thấp là tài nguyên quốc gia, hướng tới hình thành ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng vào năm 2045.
Bộ Chính trị vừa ban hành Kết luận số 99-KL/TW ngày 28/9/2026 về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phục vụ phát triển đất nước trong tình hình mới.
Văn bản định hướng khai thác không gian tầm thấp như một nguồn lực phát triển mới, gắn phát triển kinh tế, làm chủ công nghệ với yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh và an toàn.
Hướng tới hình thành ngành kinh tế mới
Theo Kết luận 99-KL/TW, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đưa vào vận hành 3 khu thử nghiệm bay cấp quốc gia và tối thiểu một trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia về UAV. Tỷ lệ nội địa hóa các dòng UAV chủ lực phục vụ sản xuất đạt trên 30-40%.
Xa hơn, đến năm 2045, kinh tế không gian tầm thấp được định hướng trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực và đóng góp khoảng 1,5% GDP quốc gia. Tỷ lệ nội địa hóa các dòng UAV chủ lực được đặt mục tiêu trên 85%.
Kết luận cũng yêu cầu phát triển công nghiệp không gian tầm thấp theo hướng lưỡng dụng, từng bước làm chủ các công nghệ lõi về quản lý không lưu tầm thấp, chế tạo và điều khiển phương tiện bay, xử lý dữ liệu tự động, kết nối, định vị, vật liệu, an toàn và an ninh.
Nhà nước được xác định giữ vai trò định hướng, dẫn dắt thị trường ban đầu thông qua cơ chế đặt hàng, thí điểm và ứng dụng trong khu vực công. Doanh nghiệp được khuyến khích trở thành trung tâm của hoạt động nghiên cứu, phát triển, sản xuất và thương mại hóa sản phẩm, dịch vụ UAV.
Phạm vi ứng dụng cũng được mở rộng sang logistics, nông nghiệp, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, giám sát hạ tầng, phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, cấp cứu y tế và đô thị thông minh.
Đi cùng với đó là yêu cầu đầu tư hạ tầng thiết yếu, xây dựng các khu phức hợp công nghệ, cụm công nghiệp và khu thử nghiệm bay UAV cấp quốc gia. Hệ sinh thái này được định hướng kết nối cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các đơn vị quốc phòng, an ninh.
Mở không gian, nhưng phải quản trị được rủi ro
Cùng với khai thác, Kết luận đặt yêu cầu xây dựng mô hình quản trị quốc gia đối với không gian tầm thấp theo hướng thống nhất, hiện đại, dựa trên dữ liệu và nền tảng số.
Hoạt động quản lý sẽ được định hướng theo khu vực, độ cao, loại hình và mức độ rủi ro, bao quát từ đăng ký, định danh, cấp phép, điều hành, giám sát đến kiểm tra và xử lý vi phạm.
Trong năm 2027, các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về hạ tầng, thiết bị và công nghệ quản lý được đặt mục tiêu xây dựng, hoàn thiện phù hợp với yêu cầu quốc tế.
Đáng chú ý, Kết luận yêu cầu áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới. Phạm vi, thời hạn, tiêu chí đánh giá, cơ chế giám sát và điều kiện kết thúc hoặc mở rộng thử nghiệm phải được xác định rõ.
Song song với thể chế, Việt Nam sẽ xây dựng các chương trình đào tạo về UAV, kinh tế không gian tầm thấp và những ngành nghề mới; khuyến khích liên kết giữa trường đại học và doanh nghiệp, đồng thời thu hút chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước.
Hợp tác quốc tế được định hướng có chọn lọc, tập trung vào nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Việc thu hút các tập đoàn công nghệ lớn cũng gắn với yêu cầu tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước, nâng cao năng lực tự chủ về công nghệ, dữ liệu và hạ tầng trọng yếu.
Với Kết luận 99-KL/TW, không gian tầm thấp được đặt trong một bài toán rộng hơn việc khai thác UAV. Đây là quá trình đồng thời mở dư địa cho công nghệ và mô hình kinh doanh mới, xây dựng hạ tầng và năng lực sản xuất trong nước, đồng thời hình thành cơ chế quản trị đủ chặt để bảo đảm an toàn, an ninh.
Mục tiêu đến năm 2045 vì vậy không chỉ nằm ở số lượng UAV được đưa vào khai thác, mà ở khả năng biến công nghệ tầm thấp thành năng suất, dịch vụ và giá trị kinh tế thực tế.