Air India lên kế hoạch sáp nhập Air India Express
Air India xem xét sáp nhập Air India Express dưới cùng giấy phép khai thác, nhằm giảm chi phí, tối ưu nguồn lực.
Theo Fortuneindia, CEO mới của Air India, Tewolde Gebremariam, được cho là đang xem xét phương án sáp nhập Air India Express vào Air India.
Hai hãng hiện vẫn hoạt động như những doanh nghiệp riêng biệt, với giấy phép khai thác, cơ cấu quản lý và các chức năng hỗ trợ riêng.
Theo phương án đang được cân nhắc, hai thương hiệu có thể tiếp tục được duy trì, nhưng cùng hoạt động dưới một chứng nhận khai thác hàng không (AOC). Điều này sẽ giúp giảm một số yêu cầu quản lý và hạn chế tình trạng phải duy trì hai hệ thống nhân sự, vận hành song song.
Đây cũng là bước đi có thể khởi động lại quá trình tái cấu trúc mà Tập đoàn Tata từng thực hiện sau khi tiếp quản Air India. Khi đó, AirAsia India sáp nhập với Air India Express để hình thành hãng hàng không giá rẻ, trong khi Vistara sáp nhập với Air India để tạo thành hãng hàng không dịch vụ truyền thống.
Air India chịu áp lực thua lỗ gia tăng
Sức ép tái cấu trúc xuất hiện trong bối cảnh kết quả kinh doanh của Air India tiếp tục chịu áp lực.
Trong năm tài chính kết thúc tháng 3/2026, hãng ghi nhận lỗ ròng khoảng 22.238 tỷ rupee (hơn 2,5 tỷ USD), tăng hơn gấp đôi so với mức lỗ 10.859 tỷ rupee của năm tài chính trước. Doanh thu trong năm đạt 71.870 tỷ rupee (khoảng 7,8 tỷ USD).
Cùng với đó, Air India phải xử lý một loạt sự cố, trong đó có vụ một phi công bị sa thải sau khi có kết quả xét nghiệm dương tính với ma túy, xảy ra sau một chuyến bay gặp nhiễu động nghiêm trọng khiến hành khách bị thương mới đây.
Trước đó, hãng chịu sức ép liên quan đến vụ tai nạn máy bay AI-171 trên đường tới London năm 2025, khiến 260 người thiệt mạng. Những vấn đề này làm tăng thách thức đối với kế hoạch phục hồi và tái định vị Air India dưới thời Tập đoàn Tata.
Theo Shukor Yusuf, nhà sáng lập kiêm nhà phân tích của Endau Analytics, việc sáp nhập có cơ sở về mặt lợi ích nếu mục tiêu là cắt giảm thua lỗ.
Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra những vấn đề về mô hình vận hành, công nghệ thông tin, thủ tục làm thủ tục và lên lịch bay khi một hãng dịch vụ truyền thống và một hãng giá rẻ được đặt dưới cùng một hệ thống.
Trong khi đó, Amit Mittal, Giám đốc AeroIntellect Aviation, cho rằng một AOC duy nhất có thể giúp Air India quản lý phi công, tiếp viên và kỹ sư bảo dưỡng dưới một thực thể, từ đó sử dụng nhân lực hiệu quả hơn và loại bỏ những vị trí trùng lặp.
Một lợi ích khác là tối ưu hóa mạng đường bay. Theo ông Mittal, hiện Air India và Air India Express đôi khi khai thác các chuyến bay tới những điểm đến tương tự với khoảng cách chỉ 10-15 phút, khiến hai hãng cạnh tranh lẫn nhau thay vì tối ưu nguồn lực trong cùng một tập đoàn.
Việc hợp nhất cũng có thể tạo thêm dư địa quản lý đội bay và tăng sức mạnh đàm phán khi Air India làm việc với các công ty cho thuê máy bay và tổ chức tài chính quốc tế.
Tuy nhiên, ông Mittal lưu ý quá trình này sẽ không đơn giản. Air India phải xử lý sự phức tạp trong tích hợp hệ thống, chiến lược thương hiệu và mạng đường bay, đồng thời giải quyết các vấn đề về thâm niên phi hành đoàn và nhân sự.
CEO Air India mới đứng trước bài toán hóc búa
Tân CEO Tewolde Gebremariam được kỳ vọng sử dụng kinh nghiệm từ thời gian lãnh đạo Ethiopian Airlines để tái cấu trúc Air India.
Trong nhiều năm tại Ethiopian Airlines, ông Gebremariam đã đưa doanh thu hàng năm của hãng tăng từ khoảng 1 tỷ USD lên 5 tỷ USD. Đến năm 2022, khi ông rời vị trí CEO, hãng đạt lợi nhuận ròng khoảng 1 tỷ USD.
Trong cùng giai đoạn, lượng hành khách của Ethiopian Airlines cũng tăng từ 3 triệu lên 12 triệu người, sản lượng hàng hóa tăng từ 160.000 lên 760.000 tấn, số điểm đến quốc tế tăng gấp đôi lên 128 và lực lượng lao động tăng từ 6.300 lên 17.000 người.
Ông cũng từng dẫn dắt hãng vượt qua hậu quả của vụ tai nạn Boeing 737 MAX năm 2019 khiến toàn bộ 157 người trên máy bay thiệt mạng.
Kinh nghiệm mở rộng quy mô và xử lý khủng hoảng sẽ đặc biệt quan trọng với Air India khi hãng đang theo đuổi một kế hoạch tăng trưởng đầy tham vọng.
Từ tham vọng 30% thị phần đến đội bay hàng trăm chiếc
Khi Tập đoàn Tata bắt đầu tái cấu trúc Air India, nhóm các hãng thuộc hệ sinh thái này từng chiếm khoảng 22,3% thị phần nội địa và 25,26% thị phần quốc tế của Ấn Độ vào đầu năm 2022.
Đến tháng 9/2022, Air India công bố kế hoạch chuyển đổi Vihaan.AI, tập trung vào mở rộng mạng đường bay và đội bay, nâng chất lượng dịch vụ, cải thiện độ tin cậy và hiệu suất đúng giờ, đồng thời hướng tới mục tiêu nâng thị phần nội địa lên 30%.
Để phục vụ tham vọng đó, Tập đoàn Tata đã ký thỏa thuận mua tới 470 máy bay, với tổng giá trị niêm yết khoảng 70 tỷ USD. Đơn hàng gồm các dòng Airbus A350-1000, A350-900, Boeing 787, Boeing 777X, Airbus A320neo, A321neo và Boeing 737 MAX.
Việc mở rộng đội bay diễn ra trong bối cảnh thị trường hàng không Ấn Độ còn dư địa tăng trưởng lớn. Số sân bay của nước này tăng từ 74 năm 2014 lên 163 năm 2025, trong khi chính phủ đặt mục tiêu đạt 350-400 sân bay vào năm 2047.
Đến năm 2040, lượng hành khách hàng không của Ấn Độ được dự báo đạt khoảng 1,1 tỷ người, gấp khoảng sáu lần hiện nay. Đội bay thương mại cũng có thể tăng lên khoảng 2.359 máy bay vào tháng 3/2040, so với khoảng 400 chiếc năm 2014.
Tham vọng mở rộng nhanh khiến nhu cầu vốn của Air India tiếp tục tăng. Tháng trước, Tập đoàn Tata đã phê duyệt khoản đầu tư vốn mới hơn 10.000 tỷ rupee, tương đương khoảng 1,1 tỷ USD, vào Air India.
Đây là một trong những cam kết tài chính lớn nhất của Tata đối với hãng kể từ khi tập đoàn mua lại Air India với giá 18.000 tỷ rupee, tương đương khoảng 2 tỷ USD, vào năm 2021.
Trong bối cảnh đó, việc hợp nhất Air India và Air India Express có thể trở thành một phần trong chiến lược kiểm soát chi phí và nâng hiệu quả hoạt động, thay vì chỉ đơn thuần là thay đổi cơ cấu doanh nghiệp.