Hàng không Anh lại gián đoạn vì hệ thống kiểm soát không lưu
Hàng trăm chuyến bay bị hủy và nhiều chuyến khác trong ngày 21/9 bị chậm nghiêm trọng khi hệ thống kiểm soát không lưu của Anh gặp sự cố kỹ thuật.
Đây là lần thứ hai trong chưa đầy hai tuần hệ thống kiểm soát không lưu của Anh gặp trục trặc lớn.
NATS gặp sự cố kỹ thuật lần thứ 2
Sự cố xảy ra vào sáng 21/9 tại trung tâm kiểm soát không lưu Prestwick, South Ayrshire, ảnh hưởng đến Hệ thống Xử lý Dữ liệu Chuyến bay. NATS (cơ quan kiểm soát không lưu chính của Anh) buộc phải hạn chế số lượng máy bay được phép đi vào một số khu vực không phận nhằm bảo đảm an toàn trong khi các kỹ sư xác định nguyên nhân.
Thông báo của NATS cho biết: “Sáng sớm 21/9, chúng tôi đã gặp sự cố kỹ thuật tại trung tâm Prestwick ở Scotland. Để bảo đảm an toàn, những hạn chế hàng không đã được áp dụng để điều tiết nhu cầu giao thông trong khi các kỹ sư của chúng tôi tiến hành điều tra”.
Sự cố đã được khắc phục vào khoảng 10h30 sáng. Sau đó, NATS phối hợp với các sân bay và hãng hàng không từng bước dỡ bỏ các hạn chế kiểm soát không lưu và khôi phục hoạt động bình thường.
Bộ trưởng Giao thông vận tải Anh, Heidi Alexander cũng xác nhận sự cố đã được giải quyết ngay sau 10h30, nhưng cảnh báo hành khách có thể tiếp tục đối mặt với một số chậm trễ trong quá trình hệ thống được thiết lập lại.
Bởi việc khắc phục lỗi kỹ thuật không đồng nghĩa hoạt động bay lập tức trở lại bình thường. Các hãng hàng không phải điều chỉnh lịch khai thác, xử lý máy bay và tổ bay bị xáo trộn, khiến tác động tiếp tục kéo dài trong ngày.
Scotland, Bắc Ireland và miền bắc nước Anh cùng chịu ảnh hưởng
Gián đoạn tập trung chủ yếu tại Scotland, Bắc Ireland và miền bắc nước Anh. Trong đó, Edinburgh, Glasgow, Belfast và Manchester là những khu vực chịu tác động đáng chú ý. Một số chuyến bay xuyên Bắc Đại Tây Dương sử dụng vùng không phận do trung tâm Prestwick kiểm soát cũng bị ảnh hưởng.
Theo Cirium, tại thời điểm đầu ngày, 1,15% chuyến bay khởi hành và 1,21% chuyến bay đến tại các sân bay Anh bị hủy hoặc chậm nghiêm trọng. Tuy nhiên, do sự cố xảy ra từ sáng sớm, Cirium cảnh báo hiệu suất khai thác có thể suy giảm nhanh hơn trong những giờ tiếp theo.
Các sân bay Glasgow và Belfast ghi nhận tỷ lệ hủy chuyến cao, trong khi hoạt động tại các sân bay khu vực London ban đầu vẫn tương đối bình thường.
easyJet là một trong những hãng chịu ảnh hưởng lớn nhất, với 29 chuyến bay, tương đương hơn 4%, bị hủy. Loganair cũng phải hủy một số chuyến bay, trong khi British Airways, Ryanair và KLM ghi nhận tình trạng chậm, hủy hoặc xáo trộn lịch khai thác.
Các nhà phân tích Cirium dự báo ít nhất 200 chuyến bay đến và đi từ các sân bay Anh có thể bị hủy vào cuối ngày 21/9.
Tại Glasgow, sự cố thậm chí ảnh hưởng đến kế hoạch của một cặp đôi chuẩn bị bay tới Las Vegas để tổ chức đám cưới. Chuyến bay của British Airways tới Heathrow bị hủy khiến họ có nguy cơ lỡ việc nối chuyến sang Mỹ và phải đặt lại vé sang ngày hôm sau.
Không liên quan sự cố ngày 8/9
Sự cố mới xảy ra chưa đầy hai tuần sau vụ gián đoạn nghiêm trọng tại trung tâm kiểm soát không lưu Swanwick ngày 8/9, khiến hàng trăm nghìn hành khách bị ảnh hưởng.
NATS khẳng định hai sự cố hoàn toàn độc lập. “Đây là sự cố kết nối với một phần mạng hệ thống của chúng tôi, cụ thể là liên quan đến hoạt động tại Scotland. Nó không liên quan gì đến sự cố mà chúng tôi gặp phải hồi đầu tháng này”, NATS cho biết.
Trong vụ ngày 8/9, NATS xác định nguyên nhân là lỗi phần mềm phát sinh trong quá trình yêu cầu thủ công mã nhận dạng máy bay (squawk). Dữ liệu bị hỏng khiến hệ thống phải khởi động lại và các hạn chế không lưu được duy trì khoảng sáu giờ.
Trong khi đó, sự cố ngày 21/9 liên quan đến vấn đề kết nối tại trung tâm Prestwick và ảnh hưởng tới một hệ thống xử lý dữ liệu chuyến bay khác.
Việc NATS tiếp tục gặp trục trặc chỉ vài ngày sau khi công bố báo cáo ban đầu về sự cố ngày 8/9 đang làm gia tăng áp lực đối với cơ quan kiểm soát không lưu này.
Các hãng hàng không yêu cầu NATS tăng trách nhiệm
British Airways gọi đây là “một lỗi kỹ thuật khác của NATS” và cho rằng sự việc đáng thất vọng. easyJet cũng cho rằng sự cố mới đặt ra câu hỏi về khả năng phục hồi của hệ thống kiểm soát không lưu và cho thấy cần có biện pháp mạnh để hạn chế những sự cố tương tự.
Ryanair tiếp tục yêu cầu CEO NATS, Martin Rolfe từ chức. Giám đốc điều hành hoạt động của hãng, Neal McMahon, cho biết hơn 25.000 hành khách của Ryanair bị ảnh hưởng và hơn 140 chuyến bay bị chậm.
Theo ông McMahon, sự cố xảy ra chỉ ba ngày sau khi NATS công bố các “kế hoạch giảm thiểu rủi ro” mới cho thấy những biện pháp này chưa ngăn được tình trạng gián đoạn. Ryanair từ lâu đã chỉ trích cách NATS vận hành và kêu gọi thay đổi lãnh đạo sau hàng loạt sự cố.
Trong khi đó, NATS xin lỗi hành khách và cho biết đang phối hợp với các hãng hàng không, sân bay để giảm thiểu tác động.
Hành khách khó được bồi thường
Cơ quan Hàng không Dân dụng Anh (CAA) nhắc lại rằng các hãng hàng không vẫn có trách nhiệm chăm sóc hành khách có chuyến bay bị hoãn hoặc hủy, bao gồm hỗ trợ theo quy định hiện hành.
Tuy nhiên, CAA cho rằng sự cố kỹ thuật tại trung tâm NATS Prestwick ngày 21/9 có thể được xem là một “tình huống bất thường” theo quy định về quyền hành khách. Vì vậy, hành khách nhiều khả năng không được nhận khoản bồi thường đối với những chuyến bay bị chậm hoặc hủy trực tiếp do sự cố này.
Với NATS, vấn đề không chỉ nằm ở số chuyến bay bị ảnh hưởng trong ngày 21/9. Việc một sự cố mới xuất hiện chưa đầy hai tuần sau sự cố tại Swanwick khiến độ tin cậy và khả năng chống chịu của hệ thống kiểm soát không lưu Anh tiếp tục trở thành tâm điểm tranh luận giữa cơ quan quản lý, các hãng hàng không và hành khách.