Kinh doanh

Boeing nỗ lực 'cứu' đơn hàng 225 máy bay với Turkish Airlines

Trung Kiên 17/09/2026 08:56

Boeing nỗ lực giữ đơn hàng lớn từ Turkish Airlines, trong khi Airbus tự tin về nhu cầu máy bay mới, phản ánh cuộc cạnh tranh khốc liệt trên thị trường hàng không toàn cầu.

Boeing nỗ lực hoàn tất đơn hàng 150 chiếc 737 MAX

Boeing đang tiến gần tới việc hoàn tất đơn đặt hàng 150 máy bay Boeing 737 MAX dành cho Turkish Airlines bất chấp thương vụ này từng đứng trước nguy cơ đổ vỡ vì tranh chấp liên quan đến bảo dưỡng động cơ.

may bay boeing
Một chiếc máy bay Boeing 737 MAX đang được lắp ráp tại nhà máy ở Renton, bang Washington. Ảnh: Reuters

Theo các nguồn tin, thỏa thuận có thể được ký kết trong tuần tới, sau khi hai bên nối lại đàm phán. Đây là một phần trong gói đặt hàng tổng cộng 225 máy bay được công bố sau cuộc gặp giữa Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, Recep Tayyip Erdogan và Tổng thống Mỹ Donald Trump cách đây một năm.

Đơn hàng bị đình trệ do Turkish Airlines và nhà sản xuất động cơ CFM International bất đồng về một thỏa thuận công nghiệp liên quan đến bảo dưỡng động cơ dành cho dòng Boeing 737 MAX.

CFM International - liên doanh giữa GE Aerospace và Safran của Pháp là nhà cung cấp động cơ LEAP-1B cho dòng Boeing 737 MAX. Trong khi Turkish Airlines từng cân nhắc rút khỏi thỏa thuận và chuyển sang mua máy bay Airbus nếu các yêu cầu về bảo dưỡng không được giải quyết.

Tranh chấp động cơ trong các thương vụ máy bay

Vấn đề của Turkish Airlines phản ánh một xu hướng mới trong ngành hàng không: các hãng bay không chỉ quan tâm đến giá mua máy bay, mà còn đàm phán sâu hơn về chi phí khai thác dài hạn, đặc biệt là bảo dưỡng động cơ.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng phụ tùng gặp khó khăn và chi phí sửa chữa tăng cao, các hãng hàng không ngày càng yêu cầu những hợp đồng dịch vụ dài hạn nhằm giảm rủi ro vận hành.

Trọng tâm tranh chấp giữa Turkish Airlines và CFM được cho là xoay quanh việc bên nào sẽ chịu phần lớn rủi ro về chi phí sửa chữa động cơ trong dài hạn.

Một trong những yêu cầu đáng chú ý của Turkish Airlines là khả năng tham gia sâu hơn vào mạng lưới bảo dưỡng động cơ CFM thông qua việc xây dựng một cơ sở bảo dưỡng cấp cao, còn gọi là nhà máy "Premier".

Nếu đạt được thỏa thuận, mô hình này có thể giúp hãng tiếp cận nhanh hơn với công nghệ sửa chữa động cơ tiên tiến và tăng khả năng tự chủ kỹ thuật. Hiện chưa rõ liệu hai bên đã thống nhất được vấn đề này hay chưa.

Turkish Airlines tiếp tục mở rộng đội bay

Turkish Airlines hiện là một trong những hãng hàng không lớn nhất thế giới, khai thác đội bay hơn 400 máy bay Boeing và Airbus.

Trong bối cảnh trung tâm Istanbul tiếp tục mở rộng, hãng vẫn đang nghiên cứu các phương án tăng thêm đội bay.

Tại một hội nghị của Hiệp hội Thương mại Máy bay Vận tải Quốc tế (ISTAT) tổ chức hôm thứ Hai vừa qua, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách tài chính Turkish Airlines, Okan Bas cho biết hãng hàng không này vẫn đang cân nhắc đặt thêm máy bay để đáp ứng sự mở rộng nhanh chóng của trung tâm Istanbul.

Turkish Airlines đang đánh giá nhiều dòng máy bay khác nhau, từ máy bay khu vực như Embraer E2, Airbus A220 cho tới các dòng thân rộng như Boeing 777X và Airbus A350-1000. Ông không bình luận về đơn hàng 737 MAX đang chờ xử lý với Boeing.

Airbus duy trì triển vọng tăng trưởng

Trong khi Boeing tập trung giải quyết một thương vụ cụ thể, Airbus tiếp tục phát đi tín hiệu tích cực về nhu cầu máy bay toàn cầu.

Phát biểu ở cuộc họp báo tại Hồng Kông (Trung Quốc) về dự báo thị trường giai đoạn 2026-2045 tập trung vào khu vực châu Á - Thái Bình Dương mới đây, Chủ tịch Airbus khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Anand Stanley cho biết hãng chưa nhận thấy dấu hiệu suy giảm về nhu cầu hoặc khả năng tiếp nhận máy bay mới, bất chấp những khó khăn từ địa chính trị và chuỗi cung ứng.

"Chúng tôi tiếp tục ghi nhận nhu cầu tăng trưởng mạnh mẽ. Không chỉ vậy, sự sẵn sàng tiếp nhận tàu bay cũng như đà tăng trưởng lượng giao hàng đều gia tăng mạnh mẽ trên toàn hệ thống. Điều này không chỉ diễn ra tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, mà chúng tôi cũng ghi nhận hoạt động bàn giao máy bay đang tiếp tục được duy trì tại Trung Đông”, Reuters trích dẫn phát biểu của ông Anand Stanley.

airbus.jpg
Trong dự báo 20 năm tới, Airbus dự kiến ​​sẽ có 19.120 máy bay chở khách mới được giao cho các nhà khai thác ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Ảnh: Airbus

Theo ông Stanley, số lượng máy bay Airbus bàn giao trong năm nay đã tăng khoảng 9% so với cùng kỳ năm trước. Airbus dự báo thế giới sẽ cần khoảng 42.000 máy bay mới trong 20 năm tới, trong đó khoảng 45% nhu cầu đến từ khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Khu vực này được dự báo có tốc độ tăng trưởng lưu lượng hành khách khoảng 5,1% mỗi năm trong hai thập kỷ tới.

Châu Á tiếp tục là động lực chính của thị trường

Theo Airbus, Trung Quốc vẫn là thị trường máy bay thương mại lớn nhất với nhu cầu dự kiến khoảng 8.830 máy bay mới trong 20 năm tới.

Ấn Độ được dự báo cần khoảng 3.480 máy bay, trong khi phần còn lại của châu Á - Thái Bình Dương cần thêm khoảng 6.880 chiếc.

Đáng chú ý, Airbus nâng dự báo tăng trưởng hành khách nội địa Ấn Độ lên 9,3%, trong khi điều chỉnh dự báo Trung Quốc xuống 4,7% do các yếu tố kinh tế vĩ mô.

Francois Cabaret, lãnh đạo bộ phận dự báo thị trường toàn cầu của Airbus, cho rằng sự điều chỉnh tại Trung Quốc phản ánh điều kiện kinh tế hơn là vấn đề dư thừa năng lực sản xuất.

Ông cũng nhận định quá trình đô thị hóa đang dịch chuyển về các thành phố nhỏ và trung tâm khu vực, với khoảng 600 thành phố mới có thể hình thành trong 20 năm tới, kéo theo nhu cầu xây dựng hạ tầng sân bay và mở thêm các đường bay mới.

Airbus kỳ vọng các dòng máy bay thân hẹp thế hệ mới sẽ tiếp tục tạo ra những cơ hội tăng trưởng mới.

Theo Anand Stanley, Airbus A220 đã giúp các hãng hàng không mở hơn 400 đường bay mới trên toàn cầu và có khả năng mở thêm khoảng 800 cặp thành phố tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Trong khi đó, Airbus A321XLR với tầm bay dài hơn có thể mở ra hơn 2.200 đường bay tiềm năng mới trong khu vực nhờ khả năng khai thác các tuyến bay dài bằng máy bay thân hẹp.

Cuộc đua Boeing - Airbus bước sang giai đoạn mới

Thương vụ Turkish Airlines cho thấy các cuộc cạnh tranh giành đơn hàng máy bay hiện không chỉ xoay quanh giá bán và thời gian giao hàng, mà còn mở rộng sang dịch vụ bảo dưỡng, chuỗi cung ứng và khả năng tự chủ kỹ thuật.

Trong khi Boeing cần giải quyết những vấn đề cụ thể để giữ chân khách hàng lớn, Airbus đang đặt cược vào xu hướng tăng trưởng dài hạn của thị trường, đặc biệt tại châu Á - Thái Bình Dương.

Với nhu cầu đội bay tiếp tục tăng, cuộc cạnh tranh giữa hai nhà sản xuất máy bay lớn nhất thế giới được dự báo sẽ ngày càng gay gắt, không chỉ ở những đơn hàng hàng trăm chiếc mà còn ở toàn bộ hệ sinh thái dịch vụ đi kèm.

Trung Kiên