Các hãng hàng không Việt tăng tốc chuyển đổi xanh
Ngành hàng không Việt Nam tăng tốc chuyển đổi xanh, đẩy mạnh AI và phân tích dữ liệu nhằm tối ưu khai thác, giảm chi phí và phát thải CO₂.
Sun PhuQuoc Airways tham gia vào cuộc đua chuyển đổi xanh
Một trong những hướng đi nổi bật là tối ưu hiệu quả sử dụng nhiên liệu thông qua các nền tảng công nghệ chuyên biệt. Ngày 7/9, Sun PhuQuoc Airways (SPA) chính thức hợp tác chiến lược với OpenAirlines-CEFA Group, tập đoàn công nghệ hàng không hoạt động trong lĩnh vực tối ưu nhiên liệu và phân tích dữ liệu chuyến bay, hiện phục vụ hơn 160 hãng hàng không trên toàn cầu.
Theo thỏa thuận, SPA sẽ triển khai nền tảng SkyBreathe® ứng dụng AI cùng hệ thống CEFA Flight Animation System (FAS). Các công nghệ này được kỳ vọng giúp hãng tăng cường năng lực phân tích dữ liệu khai thác, tối ưu hiệu quả sử dụng nhiên liệu, giảm phát thải CO₂ và nâng cao tiêu chuẩn an toàn vận hành.
SPA đặt mục tiêu tiết kiệm khoảng 4,5-5% nhiên liệu tích lũy trong 5 năm tới thông qua việc ứng dụng các giải pháp công nghệ ngay từ những năm đầu hoạt động.
Đối với SPA, chuyển đổi xanh được đặt trong chiến lược phát triển dài hạn thay vì chỉ là một xu hướng của ngành. Việc đầu tư vào công nghệ từ sớm được hãng xác định là nền tảng để xây dựng mô hình hàng không hiện đại, vận hành hiệu quả hơn và giảm tác động đến môi trường.
Chuyển đổi xanh gắn chặt với chuyển đổi số
Trước khi SPA hợp tác chiến lược với OpenAirlines-CEFA Group để hướng tới hàng không xanh, Vietjet đã triển khai chiến lược tối ưu nhiên liệu bằng công nghệ AI từ năm 2025. Ngày 6/2/2025, hãng ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với OpenAirlines, trở thành hãng hàng không đầu tiên tại Việt Nam ứng dụng SkyBreathe®.
Nền tảng này sử dụng AI và các thuật toán dữ liệu lớn để phân tích dữ liệu chuyến bay, qua đó xác định những cơ hội tiết kiệm nhiên liệu trong từng khâu vận hành. Dữ liệu từ máy bay, báo cáo nhiên liệu và nhiều nguồn thông tin khác được tập hợp trên một nền tảng duy nhất, giúp hãng có cái nhìn toàn diện hơn về hiệu suất khai thác.
SkyBreathe® được xây dựng trên cơ sở dữ liệu từ hơn 21 triệu chuyến bay, qua đó cung cấp các phân tích và khuyến nghị cho nhiều bộ phận, từ phi công đến đội ngũ quản lý khai thác.
Với SkyBreathe® 360°, Vietjet có thể xác định các cơ hội tiết kiệm nhiên liệu và đưa ra khuyến nghị cụ thể cho từng bộ phận. Theo OpenAirlines, giải pháp này có khả năng giúp Vietjet giảm tiêu thụ nhiên liệu tới 2%, tương đương giảm hơn 96.000 tấn CO₂ phát thải mỗi năm.
Bên cạnh việc tối ưu ở cấp độ khai thác, Vietjet cũng triển khai SkyBreathe® MyFuelCoach cho toàn bộ phi công. Công cụ này hỗ trợ phi công đưa ra các quyết định phù hợp hơn về nhiên liệu, tinh chỉnh hoạt động bay và hình thành văn hóa tiết kiệm nhiên liệu trong toàn hãng.
Thời điểm đó, việc tham gia Cộng đồng SkyBreathe® cũng đưa Vietjet vào mạng lưới 73 thành viên là các hãng hàng không quốc tế cùng theo đuổi mục tiêu nâng cao hiệu quả nhiên liệu và phát triển hàng không bền vững. Thông qua cộng đồng này, Vietjet tiếp tục nhận được sự hỗ trợ từ các chuyên gia nhiên liệu của OpenAirlines để tối ưu hiệu suất trong quá trình triển khai công nghệ.
Theo OpenAirlines, việc Vietjet ứng dụng SkyBreathe® cho thấy mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 đang được cụ thể hóa thông qua những giải pháp công nghệ trong hoạt động khai thác hàng ngày. Trong phần giải trình về kết quả kinh doanh nửa đầu năm 2026, Vietjet cũng cho biết luôn tiên phong trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI và tiết kiệm nhiên liệu. Đây là một trong những yếu tố giúp hãng đạt được kết quả kinh doanh tích cực.
Không chỉ Vietjet và SPA, xu hướng này cho thấy các hãng hàng không Việt Nam đang chuyển dần từ cách tiếp cận “xanh hóa” dựa trên những mục tiêu dài hạn sang các giải pháp có thể đo lường trực tiếp trong vận hành. Trong đó, nhiên liệu tiếp tục là một trong những trọng tâm bởi đây vừa là yếu tố ảnh hưởng lớn đến chi phí khai thác, vừa có tác động trực tiếp đến lượng phát thải của mỗi chuyến bay.
Đối với các hãng hàng không, tối ưu nhiên liệu vì thế tạo ra lợi ích kép: giảm chi phí vận hành đồng thời giảm lượng CO₂ phát thải. Khi kết hợp dữ liệu lớn, AI và các công cụ hỗ trợ phi công, việc tiết kiệm nhiên liệu có thể được triển khai ở nhiều cấp độ, từ lập kế hoạch chuyến bay, điều hành khai thác đến thực hiện chuyến bay.
Với tốc độ mở rộng mạng bay và đội tàu bay hiện đại, Vietjet đang tiếp tục hợp tác với các nhà sản xuất máy bay và đối tác công nghệ quốc tế nhằm nâng cao hiệu quả khai thác. Trong khi đó, SPA lựa chọn tích hợp các giải pháp công nghệ tối ưu nhiên liệu ngay từ giai đoạn đầu hoạt động.
Những bước đi này cho thấy chuyển đổi xanh trong hàng không Việt Nam đang ngày càng gắn chặt với chuyển đổi số. Thay vì chỉ tập trung vào việc thay thế công nghệ hoặc phương tiện trong dài hạn, các hãng có thể tạo ra hiệu quả môi trường ngay từ chính cách thức vận hành mỗi chuyến bay.
Trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu hướng tới mục tiêu giảm phát thải, việc tối ưu từng kg nhiên liệu tiêu thụ và từng tấn CO₂ phát sinh sẽ trở thành một phần ngày càng quan trọng trong năng lực cạnh tranh của các hãng hàng không Việt Nam.
Kể từ khi khai thác chuyến bay thương mại đầu tiên ngày 1/11/2025, đến đầu tháng 9/2026, SPA đang vận hành đội bay gồm 19 máy bay, khai thác 13 đường bay nội địa và 11 đường bay quốc tế.
Đặc biệt, việc sân bay quốc tế Phú Quốc được Sun Group (công ty mẹ của SPA) điều hành tạo điều kiện để hãng hàng không và hệ thống hạ tầng sân bay cùng nằm trong một hệ sinh thái. Đây là lợi thế đáng kể khi SPA muốn xây dựng Phú Quốc thành cửa ngõ kết nối khách quốc tế với các sản phẩm nghỉ dưỡng của Sun Group.
Trao đổi với Tạp chí Hàng không, PGS.TS Nguyễn Thiện Tống, nguyên Trưởng Bộ môn Kỹ thuật Hàng không, Trường Đại học Bách khoa TP.HCM cho rằng, việc SPA liên tục mở các đường bay quốc tế cho thấy các hãng đang dự báo nhu cầu vận chuyển hàng không quốc tế của Việt Nam tiếp tục tăng, trong đó du lịch là động lực quan trọng.