Núi lửa Anak Krakatau phun trào, hàng trăm chuyến bay bị hủy

6 sân bay phải đóng cửa

Hoạt động phun trào của núi lửa Anak Krakatau tại eo biển Sunda đã gây gián đoạn nghiêm trọng đối với hàng không Indonesia trong ngày 6/9. Tro núi lửa phát tán trên diện rộng, ảnh hưởng đến vùng trời phía tây Indonesia và buộc nhà chức trách phải tạm dừng hoạt động tại nhiều sân bay.

Theo Cục Hàng không Dân dụng Indonesia, đến 10h35 ngày 6/9, đã có 373 chuyến bay bị ảnh hưởng do việc đóng cửa các sân bay vì tro núi lửa. Trong đó, sân bay quốc tế Soekarno-Hatta tại Jakarta chịu tác động lớn nhất.

Soekarno-Hatta, sân bay quốc tế lớn nhất phục vụ Jakarta, ban đầu được thông báo đóng cửa từ 1h30 đến 9h30 ngày 6/9 sau khi kết quả kiểm tra cho thấy có tro núi lửa trong khu vực sân bay. Nhà chức trách sau đó tiếp tục gia hạn thời gian tạm dừng khai thác do điều kiện vùng trời chưa bảo đảm an toàn.

Riêng trong khoảng thời gian 1h30-9h30, 209 chuyến bay theo lịch tại Soekarno-Hatta bị hủy, gồm 160 chuyến nội địa, 39 chuyến quốc tế và 10 chuyến hàng hóa. Tổng cộng 22.798 hành khách bị ảnh hưởng.

Tác động không chỉ giới hạn tại Jakarta. Nhà chức trách Indonesia lần lượt tạm dừng khai thác tại Halim Perdanakusuma, Radin Inten II, Budiarto và Pondok Cabe. Đến trưa 6/9, Husein Sastranegara ở Bandung trở thành sân bay mới nhất được đưa vào diện đóng cửa sau khi kiểm tra phát hiện ảnh hưởng của tro núi lửa.

Theo Reuters, tổng cộng 301 chuyến bay tại 6 sân bay bị ảnh hưởng, trong đó có 58 chuyến quốc tế. Singapore Airlines và Malaysia Airlines nằm trong số các hãng phải hủy chuyến đến Jakarta.

Tác động cũng lan ra ngoài Indonesia. Malaysia Airports cho biết đến trưa 6/9, 31 chuyến bay đến Jakarta từ các sân bay Malaysia đã bị hủy, trong đó riêng Kuala Lumpur International Airport có 21 chuyến.

Cảnh báo đặc biệt đối với hàng không

Theo Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý Indonesia (BMKG), phân tích ảnh vệ tinh lúc 8h ngày 6/9 cho thấy 2 cụm tro núi lửa đang bao phủ khu vực từ Banten, Jakarta, Tây Java đến Bengkulu.

Một cụm tro ở độ cao khoảng 20.000 ft (6.000 m), trong khi cụm còn lại vươn tới 50.000 ft, tương đương 15.000 m. Hướng di chuyển của các lớp tro khiến vùng ảnh hưởng trải rộng qua Banten, Lampung, Bengkulu, phía nam eo biển Sunda và một phần Ấn Độ Dương.

Trước diễn biến này, BMKG đã tăng cường giám sát 24/7 và phát 18 bản tin SIGMET liên quan đến tro núi lửa. Đây là các cảnh báo khí tượng đặc biệt phục vụ an toàn bay, giúp tổ lái, hãng hàng không và cơ quan điều hành vùng trời nhận biết những khu vực có hiện tượng nguy hiểm.

Tro núi lửa đặc biệt nguy hiểm đối với máy bay bởi các hạt tro có thể bị hút vào động cơ, làm giảm hiệu suất hoặc gây hư hại các bộ phận bên trong. Tro cũng có thể ảnh hưởng đến cảm biến, kính buồng lái và các hệ thống khác của máy bay.

Vì vậy, việc đóng cửa sân bay không chỉ dựa trên lượng tro quan sát được tại mặt đất. Nhà chức trách còn phải đánh giá vị trí, độ cao và hướng di chuyển của các đám mây tro trong vùng trời, trước khi cho phép máy bay cất, hạ cánh trở lại.

Bộ trưởng Giao thông Indonesia Dudy Purwagandhi cho biết nhà chức trách sẽ không cố mở cửa sân bay nếu kết quả kiểm tra vẫn còn tro núi lửa hiện diện trong khu vực. Quyết định khôi phục khai thác được đưa ra trên cơ sở phối hợp giữa cơ quan hàng không, BMKG, cơ quan địa chất, đơn vị quản lý sân bay, AirNav Indonesia và các hãng hàng không.

Đối với các hãng bay, việc đóng cửa một sân bay trung tâm như Soekarno-Hatta có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền. Máy bay không thể hạ cánh hoặc quay về căn cứ, phi hành đoàn phải thay đổi lịch làm việc, các chuyến nối tiếp bị ảnh hưởng và lịch khai thác tại những sân bay khác cũng có thể bị xáo trộn.

AP ước tính khoảng 516 lượt chuyến bay bị gián đoạn, ảnh hưởng khoảng 22.800 hành khách, trong khi tro núi lửa đã tác động tới hoạt động hàng không ở những khu vực xa Jakarta như Bali và Medan.

Anak Krakatau bắt đầu gia tăng hoạt động từ cuối tháng 7 và hiện duy trì cấp cảnh báo 3. Đợt phun trào ngày 6/9 kéo dài khoảng 30 giây, kèm theo dung nham phun lên từ miệng núi lửa.

Dù vậy, hiện chưa ghi nhận dấu hiệu sóng thần bất thường tại eo biển Sunda. BMKG cho biết hệ thống quan trắc đến 7h30 ngày 6/9 chưa phát hiện biến động mực nước biển cho thấy sóng thần liên quan đến chuỗi phun trào hiện tại.

Anak Krakatau từng gây thảm họa lớn vào năm 2018 khi một phần sườn núi sạt xuống biển, tạo ra sóng thần khiến hơn 400 người thiệt mạng. Tuy nhiên, nhà chức trách Indonesia hiện chưa ghi nhận dấu hiệu của một kịch bản tương tự.

Trong khi hoạt động núi lửa vẫn được theo dõi liên tục, an toàn vùng trời đang là điều kiện quyết định thời điểm các sân bay Indonesia có thể khôi phục khai thác bình thường.

Hương Ly