Ấn Độ đưa thành công vệ tinh quan sát trái đất lên quỹ đạo GEO
Ấn Độ đã đưa thành công vệ tinh EOS-05 lên quỹ đạo địa tĩnh (GEO) bằng GSLV Mark II, đánh dấu cột mốc mới ngành vũ trụ của nước này.
Ấn Độ lần đầu đưa vệ tinh lên quỹ đạo GEO
Tên lửa GSLV Mark II rời bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Satish Dhawan lúc 17h25 ngày 3/9 theo giờ EDT, tức khoảng 2h55 ngày 4/9 theo giờ Ấn Độ. Khoảng 18 phút sau khi cất cánh, tên lửa đưa EOS-05 vào quỹ đạo chuyển tiếp địa tĩnh theo đúng kế hoạch.
Thành công này đánh dấu một cột mốc quan trọng đối với Ấn Độ, quốc gia chưa từng đạt được thành tích tương tự với vệ tinh quan sát Trái đất nào trước đây.
Vệ tinh nặng khoảng 2.367 kg, được thiết kế để quan sát và chụp ảnh Trái đất từ độ cao lớn. Theo Tổ chức Nghiên cứu Vũ trụ Ấn Độ (ISRO), EOS-05 là vệ tinh quan sát Trái đất hiện đại và là vệ tinh chụp ảnh đầu tiên của Ấn Độ được đưa lên quỹ đạo địa tĩnh.
Quỹ đạo địa tĩnh (GEO) nằm ở độ cao khoảng 35.786 km so với bề mặt Trái đất. Tại đây, tốc độ chuyển động của vệ tinh phù hợp với tốc độ tự quay của Trái đất, cho phép vệ tinh duy trì vị trí tương đối cố định phía trên một khu vực nhất định. Đặc điểm này giúp quỹ đạo địa tĩnh đặc biệt phù hợp với các vệ tinh thời tiết, liên lạc và quan sát.
Với EOS-05, khả năng duy trì vùng phủ sóng liên tục có thể giúp Ấn Độ theo dõi tiểu lục địa, trong đó có các khu vực biên giới xa xôi, cơ sở hạ tầng chiến lược, hiện tượng thời tiết cực đoan và các sự kiện môi trường. Vệ tinh được thiết kế cho cả mục đích dân sự và quân sự.
Bước tiến của tên lửa GSLV Mark II
Thành công của EOS-05 cũng đánh dấu bước tiến đáng chú ý đối với chương trình tên lửa GSLV Mark II của Ấn Độ.
GSLV Mark II là tên lửa ba tầng, cao khoảng 52 m, được đưa vào khai thác từ năm 2010. Tên lửa đã thực hiện 13 chuyến bay, trong đó có 11 chuyến thành công.
Trước EOS-05, Ấn Độ từng thất bại trong nỗ lực đưa một vệ tinh quan sát Trái đất lên quỹ đạo địa tĩnh. Tháng 8/2021, tên lửa GSLV Mark II mang theo vệ tinh EOS-03 gặp sự cố ở tầng thứ ba, khiến vệ tinh bị mất.
Sau thất bại hồi tháng 8/2021 và một sự cố khác vào tháng 5/2023, chương trình GSLV Mark II đã được khôi phục. Vụ phóng EOS-05 nâng chuỗi thành công liên tiếp của tên lửa lên 5 lần.
Vụ phóng EOS-05 là sứ mệnh đưa vệ tinh lên quỹ đạo thứ ba của Ấn Độ trong năm 2026.
Hai sứ mệnh trước đó được thực hiện bằng các phương tiện phóng khác nhau. Trong đó, đợt phóng bằng tên lửa PSLV của ISRO hồi tháng 1/2026 gặp thất bại trong việc đưa 16 vệ tinh vào quỹ đạo. Đến tháng 7/2026, tên lửa Vikram-1 của Skyroot Aerospace thực hiện thành công vụ phóng vệ tinh lên quỹ đạo tư nhân đầu tiên của Ấn Độ.
Việc GSLV Mark II đưa thành công EOS-05 vào quỹ đạo chuyển tiếp địa tĩnh vì vậy không chỉ mở rộng năng lực quan sát Trái đất của Ấn Độ mà còn cho thấy chương trình phóng vệ tinh của nước này đang từng bước phục hồi sau những thất bại trước đó.