Hãng bay châu Âu đối mặt ‘cú sốc’ nhiên liệu mùa đông
Dù sở hữu bộ đệm phòng hộ nhiên liệu vững chắc, hãng hàng không giá rẻ Ryanair vẫn quyết định giảm mục tiêu tăng trưởng nhằm hạn chế rủi ro chi phí
Trong một thông báo ngày 2/9, hãng hàng không giá rẻ Ireland dự kiến vận chuyển 214 triệu hành khách trong năm tài chính 2027 (từ 1/4/2026 - 31/3/2027), giảm 2 triệu khách so với mức dự báo trước đó. Động thái này cho thấy ngay cả những hãng bay có chiến lược phòng hộ (hedging) nhiên liệu chủ động nhất cũng đang phải dè chừng trước biến động dữ dội của thị trường năng lượng.
Các hãng có thể “không qua nổi” mùa đông
Theo Ryanair, giá nhiên liệu máy bay hiện ở khoảng 140 USD/thùng, cao hơn gấp đôi mức giá hãng đã chốt.
Cụ thể, Ryanair đã phòng hộ khoảng 80% nhu cầu nhiên liệu đến tháng 3/2027 với giá khoảng 67 USD/thùng. Điều này giúp hãng hạn chế đáng kể tác động từ đà tăng giá trên thị trường giao ngay, tức chỉ khoảng 20% nhu cầu còn lại phải chịu ảnh hưởng từ mức giá hiện tại.
Phòng hộ nhiên liệu cho phép các hãng hàng không cố định giá mua trong tương lai, qua đó giảm rủi ro khi giá dầu tăng mạnh. Tuy nhiên, mức độ bảo vệ phụ thuộc vào tỷ lệ nhiên liệu được phòng hộ, mức giá đã chốt và thời điểm các hợp đồng hết hạn.
Đây cũng là yếu tố tạo ra sự khác biệt lớn giữa các hãng hàng không châu Âu trong mùa đông tới.
Với vị thế hiện tại, Ryanair cho rằng các đối thủ có tỷ lệ nhiên liệu được bảo hiểm thấp có thể chịu tác động mạnh nếu giá dầu tiếp tục duy trì ở mức cao.
Một số đối thủ có thể gặp khó khăn để duy trì công suất, thậm chí không thể vượt qua mùa đông sắp tới nếu giá dầu cao kéo dài sang năm 2027.
Cảnh báo này hoàn toàn có cơ sở khi giai đoạn từ tháng 11 đến tháng 3 hằng năm luôn là "vùng trũng" lợi nhuận của hàng không châu Âu. Các hãng chủ yếu trông cậy vào dòng tiền mùa hè và chấp nhận kinh doanh dưới giá vốn vào mùa đông.
Khi chi phí nhiên liệu tăng vọt ngay giữa mùa thấp điểm, các hãng thiếu bộ đệm phòng hộ sẽ rơi vào thế kẹt do chi phí đội lên trong khi trần giá vé không thể nhích thêm do lực cầu yếu.
Ryanair cũng phải giảm tăng trưởng
Dù nắm lợi thế lớn, Ryanair vẫn chọn cách phòng thủ. Hãng tính toán việc hạn chế tăng trưởng, duy trì công suất mùa đông gần như không đổi sẽ giúp giảm bớt khoản lỗ theo mùa từ 70 - 100 triệu euro.
Điều chỉnh này không xuất phát từ sự suy yếu của nhu cầu đi lại. Ryanair vận chuyển 22,2 triệu hành khách trong tháng 8/2026, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. Trong cả giai đoạn cao điểm từ tháng 4 đến tháng 10/2026, lượng hành khách dự kiến tăng hơn 5%.
Nói cách khác, Ryanair đang chủ động hy sinh một phần tăng trưởng để giảm lượng nhiên liệu phải mua ở mức giá cao trong mùa đông.
Hãng vẫn kỳ vọng có lãi trong cả năm tài chính 2027, dù lợi nhuận nhiều khả năng thấp hơn mức kỷ lục của năm trước.
Cú sốc nhiên liệu có thể lan tới giá vé
Đà tăng phi mã của nhiên liệu máy bay bắt nguồn từ xung đột tại Iran và chuỗi cung ứng năng lượng đứt gãy.
Ryanair dự báo nếu cú sốc này kéo dài đến mùa hè 2027, hành khách sẽ là người gánh chịu thiệt hại cuối cùng. Giá vé các chặng bay ngắn trong châu Âu có thể sẽ bị đẩy lên cao khi các hãng tìm cách chuyển một phần chi phí vào cơ cấu giá vé.
Như vậy, cú sốc nhiên liệu có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền trên thị trường hàng không: giá nhiên liệu tăng → chi phí khai thác tăng → các hãng giảm công suất hoặc tăng giá vé → tăng trưởng hành khách bị ảnh hưởng → hành khách phải trả nhiều tiền hơn.
Trong bối cảnh đó, lợi thế phòng hộ nhiên liệu không chỉ là công cụ quản trị rủi ro mà đã trở thành yếu tố quyết định khả năng năng lực cạnh tranh của các hãng bay châu Âu trong chu kỳ 2026-2027.