Giải mã nguyên nhân hàng loạt vụ ngã trên cầu thang của Ryanair
Nghiên cứu mới cho thấy hành khách sử dụng cầu thang tích hợp trên Boeing 737 của Ryanair có nguy cơ ngã cao hơn đáng kể so với cầu thang sân bay thông thường.
Cơ quan An toàn Bay Italy (ANSV) ngày 31/8/2026 công bố báo cáo cuối cùng về các vụ hành khách ngã khi lên, xuống máy bay, trong đó ghi nhận 85/104 trường hợp xảy ra trên cầu thang tích hợp của Boeing 737 do Ryanair khai thác.
ANSV phân tích 104 trường hợp hành khách bị ngã tại các sân bay Italy trong giai đoạn 2023-2025. Trong số này, 85 trường hợp, tương đương khoảng 82%, xảy ra trên cầu thang tích hợp của Boeing 737 do Ryanair khai thác.
Tỷ lệ này gây chú ý khi Ryanair chiếm khoảng 26-27% tổng số hành khách sử dụng các sân bay Italy trong cùng giai đoạn. Đặc biệt, tỷ lệ hành khách ngã trên cầu thang tích hợp của Ryanair cao gấp hơn đôi so với cầu thang do sân bay cung cấp.
Hàng loạt vụ ngã được ghi nhận
Ba vụ việc nghiêm trọng tại Italy trong năm 2025 là cơ sở để ANSV tiến hành nghiên cứu.
Ngày 22/3/2025 tại Genoa, một hành khách ngã khi rời chiếc Boeing 737-800 của Ryanair và bị thương nặng. ANSV cho rằng sự thiếu chú ý của hành khách có thể là nguyên nhân, nhưng chiều rộng hạn chế, độ dốc và hình dạng bậc thang của cầu thang tích hợp cũng có thể góp phần khiến người này mất thăng bằng.
Hai ngày sau tại Venice, một hành khách khác ngã khi xuống cầu thang của một chiếc 737-800. Người này mang theo hai kiện hành lý và không thể sử dụng tay vịn.
Ngày 10/7/2025 tại Bologna, camera ghi lại cảnh một hành khách xách đồ bằng cả hai tay và ngã từ bậc thứ ba. ANSV cho rằng việc không sử dụng tay vịn có thể góp phần gây tai nạn. Nồng độ cồn trong máu của hành khách, ở mức 2,34 g/lít, cũng được xác định là một yếu tố liên quan.
Không chỉ tại Italy, dữ liệu do phía Ireland cung cấp cho ANSV cho thấy 489 trường hợp hành khách ngã trên cầu thang trong toàn mạng lưới Ryanair kể từ năm 2021. Trong số này, 360 vụ, tương đương 73%, xảy ra trên cầu thang tích hợp của máy bay.
Theo tính toán của ANSV, số vụ ngã trên cầu thang tích hợp cao khoảng gấp ba lần so với cầu thang sân bay trong bộ dữ liệu này.
Không chỉ do thiết kế cầu thang
Theo các cuộc điều tra trước đây tại Ireland và Tây Ban Nha, thiết kế cầu thang có thể làm gia tăng rủi ro, nhưng chưa có bằng chứng kết luận cuối cùng rằng cầu thang Boeing bị lỗi.
Một cuộc điều tra của Cơ quan Điều tra Tai nạn Hàng không Ireland (AAIU) về vụ việc tại sân bay Dublin năm 2021 cho thấy hành khách ngã từ gần đỉnh cầu thang phía trước và bị chấn thương đầu nghiêm trọng. Các nhà điều tra không phát hiện lỗi kỹ thuật ở cầu thang.
Trong khi đó, cuộc điều tra của Tây Ban Nha về một vụ ngã tại sân bay Alicante năm 2024 kết luận hình dạng của cầu thang tích hợp có thể đã khiến hành khách mất thăng bằng ở bậc thứ tư.
Các nhà điều tra cũng nêu ra nhiều yếu tố hành vi làm gia tăng nguy cơ, như vội vàng, sử dụng điện thoại, mang nhiều hành lý, uống rượu bia và không sử dụng tay vịn.
Theo AAIU, việc nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành vi an toàn của hành khách có thể giúp giảm số vụ ngã. Cơ quan này từng khuyến nghị Cơ quan An toàn Hàng không châu Âu (EASA) thực hiện chiến dịch tuyên truyền, hướng dẫn hành khách và phi hành đoàn cách giảm nguy cơ tai nạn khi sử dụng cầu thang máy bay.
Cầu thang tích hợp của Boeing 737 có gì khác biệt?
Boeing 737 được trang bị cầu thang rút tích hợp dưới cửa hành khách phía trước bên trái. Thiết kế này cho phép hành khách lên xuống máy bay mà không cần sử dụng cầu thang di động hoặc cầu dẫn hành khách.
Theo ANSV, Ryanair là hãng hàng không duy nhất tại Italy sử dụng cầu thang tích hợp trên Boeing 737 một cách có hệ thống trong thời gian được khảo sát.
Tuy nhiên, cầu thang này có những đặc điểm khác biệt đáng kể so với thiết bị được sử dụng tại sân bay. Cầu thang Boeing 737 có 12 bậc, rộng khoảng 61-62 cm, chiều cao mỗi bậc khoảng 20 cm, chiều sâu khoảng 25 cm và độ nghiêng khoảng 35 độ.
Trong khi đó, tiêu chuẩn EN 12312-1:2024 dành cho cầu thang hành khách tại sân bay quy định chiều rộng tối thiểu 100 cm đối với thiết bị thuộc phạm vi tiêu chuẩn.
ANSV nhận định cầu thang tích hợp trên 737 hẹp hơn, đồng thời có chiều cao bậc và độ dốc gần giới hạn được áp dụng cho cầu thang sân bay. Bậc đầu tiên cũng có hình dạng khác biệt do phải phù hợp với thân máy bay.
Các cuộc điều tra không kết luận cầu thang tích hợp trên Boeing 737 của Ryanair có lỗi thiết kế hoặc kỹ thuật. Tuy nhiên, dữ liệu của ANSV cho thấy đặc điểm vật lý của cầu thang có thể khiến các yếu tố hành vi trở nên đáng kể hơn.
Đáng chú ý, hành khách chỉ sử dụng cầu thang trong một khoảng thời gian rất ngắn so với toàn bộ chuyến bay, nhưng số vụ ngã vẫn tập trung tương đối cao tại khu vực này. AAIU vì vậy đánh giá việc sử dụng cầu thang máy bay có thể tiềm ẩn nguy cơ chấn thương cao hơn xét theo thời gian hành khách thực sự tiếp xúc với khu vực này.
ANSV cho rằng với 85/104 vụ ngã tại Italy trong ba năm liên quan đến cầu thang tích hợp trên Boeing 737 của Ryanair, sự chênh lệch với cầu thang sân bay thông thường cần tiếp tục được quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh hoạt động khai thác máy bay 737 ngày càng phổ biến.
Ryanair tăng cường cảnh báo
Ryanair đã triển khai một số biện pháp sau các cuộc điều tra trước đó.
Ngày 23/7/2026, hãng sửa đổi quy trình xuống máy bay, yêu cầu phi hành đoàn thường xuyên nhắc hành khách sử dụng tay vịn. Nếu hệ thống thông báo tự động không hỗ trợ ngôn ngữ của quốc gia khởi hành hoặc điểm đến, tiếp viên được yêu cầu thông báo bằng lời nói bằng ngôn ngữ phù hợp nếu có thể.
Từ ngày 21/8/2026, Ryanair cũng đưa mô-đun hướng dẫn chuyên biệt về quy trình xuống máy bay vào chương trình đào tạo thường xuyên dành cho tiếp viên.
ANSV cho biết những biện pháp này được cân nhắc trong quá trình đánh giá và cơ quan này không đưa ra thêm khuyến nghị an toàn riêng, thay vào đó ủng hộ các khuyến nghị trước đó của cơ quan điều tra Tây Ban Nha và Ireland.